ضرورت رفع ابهام از مذاکره با اروپا
عليرضا اکبري. دانشآموخته صلحسازي و حفظ صلح، مسئول وقت سازمان نظامي اجراي قطعنامه 598
اينکه عدهاي وزارت خارجه و دولت را به چالش بکشند که «چرا آمريکا از برجام خارج شده و بگويند نظام با پذيرش شرايط «اين و آن» مخالف است، اما دولت کوتاهي ميکند!»، پذیرفتنی نيست. اينکه عدهاي کنايه بزنند که به نظر ميرسد وزارت خارجه، پنهاني دست به کارهايي زده يا بگويند نظام حاضر به عقبنشيني نيست و مذاکره را بر سر موضوعات مورد نظر غرب، مطلقا نميپذيرد! اينهم قابل درک و پذيرفتنی نيست! بارها و پيوسته تأکيد کردهام: «مذاکره هميشه و در همه حال، ابزار است نه هدف!». دولتها و افراد، از اين ابزار براي تأمين اهدافشان استفاده ميکنند. اگر استفاده از اين ابزار، حتي در ميانه جنگ، ضرورت يابد، پرهيز از آن خلاف عقل و منافع است! پس ابهامآفريني و ترديدسازي، مشکلي را حل نميکند! يا نظام به وزارت خارجه، براي مذاکره با اروپا بر سر مسائل مشخصي مانند«رفع ابهام از اهداف موشکي» و «رفع ابهام از اهداف منطقهاي» ايران، اجازه و مأموريت داده، يا نداده! اگر اجازه داده نشده، پس وقتي طرف اروپايي در اعلاميه اتحاديه رسما اعلام ميکند «ما با طرف ايراني، درباره موضوعات موشکي و ترتيبات امنيتي، در حال مذاکره هستیم و به نتايج خوبي رسیدهايم!» خب، اگر چنين است، پس نظام قاعدتا بلافاصله بايد وزير خارجه را عزل کنند! اگر عزل نميکنند، يعني هم رخصت دادهاند، هم از چند و چون آن مطلعاند. اگر اتحاديه اروپايي دروغ ميگويد و چنين مذاکراتي از اساس وجود نداشته، پس حتما طرف اروپايي جوسازي و عملياتي رواني عليه نظام و دولت ما را در سطح اطلاعيه رسمي خود، لحاظ کرده است؛ اما چرا با گذشت بيش از دو روز، وزارت خارجه يا دولت جمهوري اسلامي ايران ادعاي اروپا را تکذيب نکردند؟ پس حاشا نبايد کرد و کار مأموران مذاکره را نبايد سخت کرد. عملا مذاکرات آغاز شده، چرا؟ چون حتما بهترين «گزينه ممکن» است. شما فکر ميکنيد اروپا، بدون معوض، با استحکام، پاي برجام ايستاده؟ خير. خوشبينانه به نظر ميرسد، ايده و برنامه اروپا براي مديريت شرايط و پيشگيري از تصاعد بحران، ميانه خطوط مطلوب آمريکا و ايران را گرفته باشد و به نظر ميرسد نظام نيز به يک دمارش دقيق ديپلماتيک مبادرت کرده باشد؛ اما نکته بسيار مهم، (مهمتر از اصل مذاکره)، «کنترل و نظارت و هدايت و اشراف بر مذاکرات است». از ابتداي جنگ تحميلي تا ابتداي مذاکرات قطعنامه ۵۹۸ و از قطعنامه تا آغاز مذاکرات هستهاي (۶۷ تا ۸۱) و از آن زمان تاکنون، دستکم «هشت عنوان مهم تسليحاتي و خلع سلاحي» و «بيش از 10 عنوان مهم امنيتي - بينالمللي و منطقهاي» در دستور کار مذاکراتي نظام قرار داشته است. در تمام اين مذاکرات، وزارت امور خارجه مأموريت محوري در «انجام» مذاکرات داشته است. بعضي عناوين، اصولا از دريچه وزارت خارجه به «دستور کار نظام» وارد شدهاند و بعضی ديگر از «دستور کار نظام» به وزارت خارجه ابلاغ شدهاند. اکيدا توصيه خاضعانه و کارشناسانه میکند که؛ «استدعا ميشود اصول و آيين و مقررات ملي را در «مديريت، کنترل، نظارت، هماهنگي و اشراف» بر هر مذاکره مهم و خاص، اعمال كنيد تا خداي نکرده، در آينده هم مجبور به بازنگري نشويم». پيشتر در حد خود و بر مبناي حوزه تخصصي موضوع اصول و آيين و ترتيبات ملي مذاکرات دفاعي و امنيتي، يادداشتهايي نگاشته و تقديم شده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.