|

تلاش برای اعتلای دانش فنی کشور

مسعود حاجی‌علیلو. استاد مهندسی عمران دانشگاه تبریز

نخستین‌بار که مهندس علی‌اکبر معین‌فر را از نزدیک ملاقات کردم حدود سال 1369 در یک کنفرانس مرتبط با زلزله در دانشگاه تبریز بود. در آن زمان دانشجوی سال دوم کارشناسی مهندسی عمران بودم و تنها چیزی که می‌دانستم این بود که ایشان اولین وزیر نفت در کابینه مرحوم مهندس بازرگان بود. در آن زمان به‌عنوان دانشجوی دهه شصتی بیشتر از بحث علمی جنبه سیاسی ایشان برایم جذاب بود. ولی بعد از اینکه سخنرانی خود را شروع کرده و درباره بحث زلزله و نیاز به آیین‌نامه‌ها و مسائل مرتبط صحبت کردند، بیشتر جذب شخصیت علمی و فنی ایشان شدم و علاقه خاصی به این زمینه در من و خیلی از دانشجویان آن زمان ایجاد شد. ایشان با علاقه وافر و دلسوزی خاصی مشکلات ساخت‌وساز کشور در مقابله با زلزله‌های احتمالی را مطرح می‌کرد و کارشناسان را به تلاش برای اصلاح سیستم‌های ساخت‌وساز از طریق وضع آیین‌نامه‌های مرتبط، اصلاح قوانین و آموزش دانشجویان ترغیب می‌کرد. بعدها بیشتر متوجه اثربخشی تلاش‌های ایشان با تأسیس شبکه شتاب‌نگاری کشور و تهیه اطلاعات جامع زلزله‌ها و تهیه نخستین آیین‌نامه‌های عمرانی در این حوزه شدم. از آن زمان به بعد بارها در سمینارها و جلسات فنی ایشان را می‌دیدم که هم‌و‌غم خود را برای اعتلای دانش فنی کشور درراستای کاهش مخاطرات ناشی از زلزله قرارداده بود. یکی از خصوصیات بارز ایشان این بود که با اینکه در سال‌های اول بعد از پیروزی انقلاب اسلامی گهگاه مورد بی‌مهری‌هایی قرار می‌گرفت که جنبه سیاسی داشت، ولی عشق ایشان به وطن همیشه شعله‌ور بود و تلاش‌های ایشان در بعد غیرسیاسی و فنی هیچ‌گاه کم‌رنگ نشد. بی‌راه نخواهد بود اگر ادعا بشود که زندگی‌های زیادی مرهون تلاش‌های ایشان و کسانی است که باعث شده‌اند ساختمان‌ها براساس معیارهایی ساخته شوند که حداقل در زلزله‌های متوسط سال‌های اخیر فرونریخته و ساکنان آنها در زیر خروارها مصالح ساختمانی دفن نشوند. قطعا ایرانیان زیادی هستند که در کشورهای مختلف دنیا مشغول فعالیت‌های علمی برای کاهش مخاطرات زلزله هستند، ولی فعالیت اشخاصی مثل مهندس معین‌فر که در داخل کشور مانده و با تشخیص اولویت‌های لازم برای کاهش مخاطرات ناشی از زلزله، گام‌های بسیار مؤثری برداشته‌اند، بسیار پررنگ‌تر از صدها مقاله در ژورنال‌های معتبر است. شایان ذکر است کشور ما که جزء پرخطرترین مناطق به لحاظ لرزه‌خیزی است، با وجود تلاش‌های زیادی که انجام گرفته است هنوز فاصله بسیار زیادی با کشورهایی مثل ژاپن دارد که توانسته‌اند کشور خود را در مقابل زلزله به حد بسیار قابل‌قبولی برسانند. گرامی‌داشت یاد و خاطره مهندس علی‌اکبر معین‌فر می‌تواند به‌عنوان بهانه‌ای برای طرح مجدد این موضوع باشد که تلاش‌ها و سرمایه‌گذاری‌های بسیار بیشتری از طرف محققان، مهندسان و مسئولان لازم است تا ایمنی کشور عزیزمان در مقابل این پدیده طبیعی در وضعیت مناسبی قرار گیرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.