توفان عربستان بر سر لبنان
جورج علم . كارشناس خاورميانه
پرسشهای مختلف دور سر لبنان میچرخد. چالشها فراواناند. یکبار دیگر این کشور به صدر اخبار رسانههای جهانی برگشته است. محافل سیاسی و دیپلماتیک روند توفانی را دنبال میکنند که از چند سال پیش با عنوان «توفان قاطعیت» بر سر یمن فرود آمده بود و اکنون میرود تا با شعار «مقابله با ایران و حزبالله» بر سر لبنان فرود آید. هرجومرجی است؛ مملو از خشم و انفعال، با محاسباتی اشتباه. دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، آمد تا مدالها و جایزهها را درو کند. میلیاردها دلار و در مقابل وعدههای سخاوتمندانه برای مهار برنامه هستهای و حل مسئله موشکهای بالستیک. او کاملا به قواعد بازی منطقه آشناست. امنیت اسرائیل کاملا تضمین شده است. میادین نفتی تحت کنترلاند. حرکت کشتیها از تنگه هرمز و بابالمندب کاملا جریان دارد. ملتهای منطقه همچنان در زیر یوغ دولتهایشان بهسر میبرند. آنها سهم خود را از «تغییرات» سالهاست که گرفتهاند. جنگهای کوچک به جنگهای بزرگ منجر میشود تا جایی که اهداف را تحقق بخشد. ایالات متحده بهخوبی حجم دخالت ایران در عراق، سوریه، لبنان یا اهداف این کشور را میداند. این مسئله جدیدی نیست، از اول هم نبوده است. اما چشمانش را به روی اینها میبندد. فقط اگر نالهای از اینجا یا آنجا بلند شد، آنوقت واکنش نشان میدهد. واکنش آمریکا اما صرفا صدور بیانیهای مطبوعاتی است و دیگر هیچ. ترامپ بهخوبی میداند که حزبالله در سوریه میجنگد. حتی میزان دخالت و وزن این گروه را در بحرانهای منطقه کاملا میداند. میادین فعالیت آن را میشناسد. اما به اقتضای منافعی که دارد چشمانش را میبندد و میگذارد تا بدون هیچ اعتراضی همهچیز پیش برود. آن زمان آمریکاییها فقط به این بسنده کرده بودند که بگویند اسد نقشی در آینده نخواهد داشت یا اینکه نظام او آیندهای ندارد. اما وقتی روزبهروز واقعیتها تغییر کرد، حالا در ميانه يافتن راهحلی سیاسی برای سوریه، میگویند نظام اسد به یک تکیهگاه تبدیل شده است. هنگامی که اتحادیه اروپا اوضاع خاورمیانه را سبک و سنگین میکند، بهوضوح درمییابد که آمریکا از مسئله «ایران» بهعنوان یک «ابزار» استفاده میکند؛ ابزاری برای اعمال تحریمها و دنبال آن هیچچیز بیشتری نیست. چون اینگونه منافعش تأمین میشود، آنگاه میتواند بهآرامی با رقیب روسی خود چانهزنی کند؛ طوری حرکت میکنند که هیچکدام نقش دیگری را آنطور که دلخواهشان است، تخریب نکنند. همه برنامهها مورد توافق است. آمریکا همچنین کاملا میداند ترکیه یا اسرائیل چه میخواهند. میداند چگونه باید بر سر این سفره سهم هرکدام را در نظر بگیرد. حتی میداند مقاصد کسانی که تازه از راه رسیدهاند، چیست. آنهایی که سعی میکنند جایی بر سر این میز برای خود پیدا کنند اما نمیتوانند، زیرا مدعوین شناخته شدهاند. تعداد تکمیل است، بنابراین دیگر جایی برای تازهواردان نخواهد بود. کسانی که امروز بهدنبال برخورد با ایران یا حزبالله در لبنان هستند، کاملا میدانند جایی در این میز ندارند. بنابراین خشم آنها چیزی از این معادله را تغییر نمیدهد. وقتی سعی کردند این صف را برهم بزنند ناگهان موشکی از یمن رسید. یمن کجا و موشک بالستیک کجا؟ چگونه چنین موشکی وارد یمن شد؟ چه کسی آن را قاچاق کرد؟ چرا دونالد ترامپ موشک به موشک نکرد تا آن را از همان موقع پرتاب منهدم کند؟ پاسخ باید ساده باشد. همهچیز تحت کنترل است. پس از آن بود که ناگهان دیدیم توفان قاطعیت از یمن به لبنان منتقل شد تا از ایران و حزبالله انتقام بگیرد. ناگهان مقابله با دولت لبنان و اکثریت شیعه آن مطرح شد. اینبار سبهانیون (اشاره به مشاور ارشد عربستان در امور منطقه ثامر السبهان) لبریز از خشم و بادی در سر میروند تا از میشل عون، رئیسجمهوری لبنان، انتقام بگیرند. چرا؟ زیرا ساعت لبنان را طبق زمانبندی عربستان سعودی کوک نکرده است. این یک دیوانگی افسارگسیخته است. آنها میخواهند لبنان را به میدانی برای تصفیهحسابهای خود تبدیل کنند؛ میخواهند از لبنانیها کیسههای شن بسازند. اما در اوج این خشم بود که دیدیم رکس تیلرسون، وزیر خارجه آمریکا، نخستین هشدارها را داد: «با آتش بازی نکنید»! و هنگامی که توجه نکردند دومین هشدار از کاخ سفید صادر شد: «ثبات لبنان خط قرمز است. سعد حریری، نخستوزیر شریک ماست». شکست بارزانی در کردستان عراق نشان داد بر سر این میز جایی برای دیگر بازیگران نیست. *منبع: الرایه قطر
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.