|

فضیلت آرمان‌خواهی در پایتخت انقلاب اکتبر

علی شهابی

گاهی درست وسط یک موقعیت مضحک قرار می‌گیری و خودت هم راضی می‌شوی به اینکه بخشی از آن مضحکه باشی، اما جالب است که این موقعیت‌های مضحک را عمدتا در سفر تجربه می‌کنی یا شاید هم در سفر است که راحت‌تر راضی می‌شوی به همراهی با آن مضحکه. در آستانه صدسالگی انقلاب بلشویکی فرصتی دست داد تا پایتخت انقلاب را سیاحت کنم. مضحک‌ترین موقعیت سفر وقتی بود که راضی شدم به همراه بقیه ساعتی در صف بایستم تا رهبر انقلاب اکتبر را از نزدیک ببینم. نکته اینجاست که از قبلِ سفر به خودم قول داده بودم که از این کار مضحک طفره خواهم رفت ولی باید اعتراف کنم که در آن موقعیت هیچ مقاومتی در برابر این پیشنهاد نکردم. جالب‌تر آنکه مردمان بسیاری از مناطق مختلف دنیا در میدان سرخ قدم می‌زدند درحالی‌که کلاهی روسی با آرم داس و چکش بر سر داشتند و عمدتا هم مشغول عکس‌گرفتن بودند. از لنین نقل کرده‌اند که روزی گفته بود: سرمایه‌دار طناب‌ دار خودش را هم به ما می‌فروشد تا او را با همان طناب بر دار کنیم. امروز اما در میدان سرخ که قدم می‌زنی، اولین چیزی که به چشم می‌آید (خصوصا در شب‌ها) مرکز خرید پرزرق‌وبرقی است که درست روبه‌روی مقبره لنین قرار دارد و ازقضا پر است از نشان‌های دنیای سرمایه‌داری. واقعیت آن است که در سفر بسیار پیش می‌آید که بی‌سپر در موقعیت‌های مضحکی از این دست قرار می‌گیری. درعین‌حال که از مصائب سرمایه‌داری آگاهیم در همان مرکز خرید تفرج می‌کنیم و سیاه‌روزی‌هایی که بلشویسم بر سر بسیاری آورد را از بر هستیم و کلاه بلشویک‌ها را بر سر می‌گذاریم. از سفر که بازمی‌گردی اما نه آن کلاه را بر سر داری و نه حتی به کسی می‌گویی که ساعتی در صف مانده‌ای تا لحظه‌ای از کنار کالبد لنین گذر کنی. بر زمین که می‌نشینی گویی حجم سنگین واقعیات (واقعیات عمدتا نامطلوب) را به‌خوبی احساس می‌کنی؛ بر زمین که نشستی گویی، از فضیلت آرمان‌خواهی شنیده باشی یا نه، به‌خوبی درمی‌یابی ضرورت عمل‌گرایی در حضر را.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.