|

توجه به تفاوت‌ها زمینه‌ساز برقراری عدالت پایدار است

انسیه خزعلی . رئیس سابق دانشگاه الزهرا (س)

مسئله پیش‌دبستانی ضمن اینکه یکی از محورهای اساسی در مسیر عدالت است، از محورهای اصلی در مسیر کشف و پرورش استعدادهای ایران اسلامی است. عدالت همان‌طور که حضرت علی (ع) می‌فرماید به این معنی است که هر چیزی را سر جای خودش قرار بدهیم و در جایی که نیاز بیشتری هست تزریق بیشتری انجام دهیم و در سایر موارد که امکان پرورش از مسیرهای دیگر میسر است، از راهکارهای دیگر استفاده کنیم. در بعضی موارد شنیده می‌شود که استان‌های دوزبانه را استثنا قرار دهیم. این استان‌ها استثنا نیستند و این نقص عدالت است. زیرا در شرایطی که خلأ‌هایی وجود دارد، عدالت ایجاب می‌کند که تفاوت را در بودجه‌ریزی، تخصیص و برنامه‌ریزی مدنظر قرار دهیم. اگر مساوات را اینجا به‌عنوان رویه انتخاب کنیم در حقیقت عین بی‌عدالتی است. بحث آموزش، سوادآموزی و علم‌آموزی یکی از زمینه‌های مهم و مرتبط با فقر است که با جنبه‌های مهم این مسئله نظیر فقر فرهنگی، فقر اقتصادی، فقر ارتباطی و فقر جغرافیایی که بعضی از استان‌های مرزی با آن درگیر هستند، در ارتباط است. یکی از مواردی که اکنون مطرح است، بحث پیش‌دبستانی است. این بحث جدید و متأخر است و به نظر می‌رسد هنوز هم به اندازه کافی جا نیفتاده؛ به‌ویژه در بعضی از استان‌ها که پذیرش اقتصادی و فرهنگی ندارند. بنابراین از این دوره حمایت مناسبی صورت نگرفته است. آموزش در پیش‌دبستانی می‌تواند سبب برقراری عدالت پایدار شود، با این پیش‌شرط که با کیفیت مناسب ارائه شود. در استان‌هایی که دوزبانه نیستند نیز ایجاد پیش‌دبستانی با توجه به اینکه اجباری نیست و هزینه‌بر است، سبب شده تا برخی از خانواده‌ها این امکان را داشته باشند و برخی این امکان را نداشته باشند. همین مسئله به فاصله‌ها دامن می‌زند و نگران‌کننده است. براین‌اساس همان قاعده‌ای که به‌عنوان نمونه در کنکور وجود دارد و کسانی که تمکن مالی دارند می‌توانند از کلاس‌های کنکور استفاده کنند و امکان بیشتری برای ورود به دانشگاه دارند، به دوره‌های پایین‌تر نظیر پیش‌دبستانی نیز گسترش می‌یابد. درواقع کسانی که تمکن دارند می‌توانند از دیگران جلو بزنند و بیشتر از سایرین رشد کنند. این به‌شدت خطرناک است و به بی‌عدالتی دامن می‌زند. طبیعتا استان‌های دوزبانه بیشتر از فقر رنج می‌برند؛ چه فقر فرهنگی و عدم آمادگی خانواده‌ها و چه به لحاظ مالی که مجبور به پرداخت هزینه‌ها هستند. طبیعتا مهارت‌های شنیداری که از مهارت‌های مهم زبان‌آموزی برای کودکان پیش‌دبستانی است، در این استان‌ها به‌درستی پرورش نمی‌یابد. برای افزایش کیفیت پیش‌دبستانی باید آموزش‌ها با زبان مادری انجام شوند و به مهارت‌های دیگر نظیر مهارت‌های زندگی توجه شود. نکات فنی نیز بسیار بااهمیت هستند؛ به‌عنوان‌ نمونه معلمان باید دوزبانه باشند. به‌طورکلی نفس پیش‌دبستانی به صورتی که اکنون وجود دارد و از آن حمایت کافی نمی‌شود، می‌تواند سبب گسترش ظلم شود. برای پرهیز از این اتفاق و برقراری عدالت پایدار باید برنامه‌ریزی ویژه، حمایت ویژه و کیفیت ویژه از پیش‌دبستانی صورت گیرد. همچنان باید تفاوت‌های فکری، فرهنگی و اقتصادی که در هر استان وجود دارد، مدنظر قرار گیرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.