روحانی از پاسخ به مطالبات زنان باز ماند
هفته گذشته حسن روحانی، کابینه خود را به جز گزینه وزارت علوم برای اخذ رأی اعتماد به مجلس معرفی کرد. کابینهای که در آن 17 وزیر با ترکیب صددرصد مردانه معرفی شدند و دراینمیان رئیسجمهور منتخب از پاسخگویی به مطالبات زنان باز ماند و سهمشان از کابینه، برکناری از دو مسئولیت اصلی و محولکردن وظایف ستادی بود.حسن روحانی، کاندیدای ریاستجمهوری، در سخنرانیهای مختلف خود، نسبت به تبعیضهای ناروا و محدودیتهای اعمالشده علیه زنان اعتراض کرد و دولت دوازدهم را دولتی عدالتخواه و مدافع حقوق زنان برشمرد. سخنانی که شعف و امید را در جامعه زنان و بهویژه فعالان آن حوزه برانگیخت. دولت منتخب، در ایام انتخابات با این گفتمان با زنان سخن گفت و پشتوانه رأی خود را در جامعه بر مبنای دیدن زنان و حق آنها تعریف کرد. همین موضوع یکی از دلایل اصلی پیشیگرفتن حضور زنان در پای صندوقها برای رأی مجدد به دولت تدبیر و امید نسبت به مردان شد؛ اما کابینه معرفیشده دولت دوازدهم پیامی دیگر داد که مواضع پرصلابتش در ایام انتخابات درباره زنان فروکش کرده و از معرفی گزینه زن برای احراز پست وزارت امتناع کرد. این مهم تنها در معرفینکردن زنان برای وزارت نبود؛ بلکه در جابهجایی زنان از سازمانهای اجرائی و واگذاری آنها به مردان بود! انتخابنکردن زنان برای حضور در کابینه، دلایل متعددی میتواند داشته باشد، برجستهترین دلایل این مهم شاید در این موارد باشد: 1- نخستین دلیلی که از زبان مسئولان مختلف بارها به گوش رسید، محدودیت فیزیولوژیکی و فقدان گزینهای در حد پست وزارت برای زنان بود. نکته جالب درباره محدودیتهای فیزیولوژیکی زنان آن است که برخلاف زنان، مسئولان بارها و در تریبونهای مختلف بحث محدودیتهای جسمانی را مطرح کردند؛ موضوعی که عملکرد زنان در سطح جهان آن را نقض میکند. درباره فقدان گزینه شایسته برای پست عالی اجرائی کشور، هرچند در ایام انتخابات بارها بر توانمندی و ضرورت بهکارگیری زنان پرداخته میشد؛ اما در صورت تأیید این فرض که بعد از گذشت نزدیک به چهار دهه از پیروزی انقلاب در بین نیمی از جمعیت کشور، حتی یک گزینه برای حضور در پست ارشد اجرائی تربیت نکردهایم، نشاندهنده نقصان و ضعف جدی است، هرچند نیمنگاهی به کارنامه و موفقیتهای چشمگیر زنان در نزدیک به 40 سال، حکایتکننده انقلابی بزرگ در حوزه زنان است. 2- دلیل احتمالی بعدی را درباره معرفینکردن گزینه زن در پست وزارت به وجود محدودیت و فشارهایی در خارج دولت نسبت میدهند. سخنی که از هر جنبه در راستیآزمایی، مردود میشود؛ زیرا اگر مانع وجود دارد، چرا در دولت پیشین تابوی حضور شکسته شد و چرا در ایام انتخابات به وجود این موانع اشارهای نشد؟ انتظار افکار عمومی از رئیسجمهوری با پشتوانه و اقتدار 24میلیونی آن است که با فرض وجود مانع، سعی در رفع آن داشته باشد. 3- مسئله بیاعتمادی به شایستگی و توانمندی زنان برای حضور در کابینه که بارها مسئولان نشان دادند برخلاف سخنانشان در مناسبتهای گوناگون، در عرصه عمل کماکان قائل به نگاه سنتی نسبت به زنان و بیاعتمادی به نقشآفرینیشان هستند. با پایش و بررسی دلایل مذکور، به نظر میرسد ریشه اصلی استمرار وزرایی با ترکیب صددرصد مردانه به فقدان اعتماد به صلاحیت زنان برای زمامداری امور و پایداری نقشهای جنسیتی برمیگردد. لازم به ذکر است که حفظ اعتماد و پایگاه مردمی، شرط اساسی برای موفقیت و پیشرفت کشور به شمار میرود؛ موضوعی که دولت دوازدهم باید نسبت به حفظ آن اهتمام جدی داشته باشد. دولت تدبیر و امید باید مانند ایام انتخابات که دولت آتی را مدافع حقوق زنان توصیف میکرد، در عرصه اجرا نیز این رویکرد را عملیاتی و فقدان حضور زنان در کابینه دولت را با راهکارهایی مانند موارد ذیل جبران کند: - معرفی گزینه زن برای پست وزارت علوم تا از این طریق اعتماد زنان را نسبت به دولت دوازدهم جلب کند. - ایجاد تعهد الزامآور برای وزرا که به موجب آن درصدی از معاونان خود را از میان گزینه زنان معرفی کنند. - بهرهگیری از ظرفیت زنان با اتکا به نهادها و احزاب با محوریت زنان که امروزه از توان چشمگیری برای نقشآفرینی مؤثر برای دسترسی به زنان فرهیخته و توانمند در عرصه وزارتخانهها برخوردارند. - تلاش جدی برای تغییر نگاه حاکم نسبت به جایگاه زنان و ایجاد رقابتی آزاد و عادلانه برای جذب در محیطهای کاری. علاوه بر دولت، از مجلس شورای اسلامی و بهویژه فراکسیون زنان، نیز انتظار میرود یکی از شاخصهای اصلی خود برای رأی اعتماد به صلاحیت وزرا را برنامه و رویکردشان نسبت به جایگاه زنان و میزان بهکارگیری آنها در پستهای مدیریتی بدانند. امید است دولت دوازدهم با توجه به موارد ذکرشده به خاطر داشته باشد که جریان پرخروش زنان در عرصه مشارکت سیاسی و اجتماعی به دادن رأی ختم نمیشود؛ بلکه افقهای بلندی در پیشروی آنهاست که با اتکا به توانمندیها قادر به دسترسی به آن هستند زهرا نژادبهرام.منتخب شورای پنجم شهر تهران و فعال زنان
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.