سلطه ژنرالها بر رسانههای مصر
حجم تبلیغات شبکه «دیامسی» در ماه ژانویه گذشته در مصر، ابهاماتی را درباره مالکیت این شبکه و بودجه اختصاصدادهشده به آن ایجاد میکند. اتحادیه رادیو و تلویزیون مصر برای نخستینبار در تاریخ فعالیتش حاضر شد بعضی از استودیوهای خود را به این کانال جدید تلویزیونی اجاره بدهد. همچنین تلویزیون مصر حق نمایش 70 سریال خانوادگی را فقط با نیممیلیون دلار در اختیار این شبکه گذاشت. پس از انتشار بعضی خبرها در رسانههای رسمی معلوم شد سرگرد عباس کامل، مدیر دفتر عبدالفتاح السیسی، رئیسجمهور مصر، در کنار تعدادی دیگر از بازرگانان مصری مدیریت گروهی از کانالهای تلویزیونی جدید را با سرمایهای معادل 30میلیون دلار در اختیار گرفتهاند. اسناد نشان میدهند تاریخ واگذاری مجوز این شبکههای تلویزیونی عملا به ابتدای ماه ژوئن سال 2014 برمیگردد که دقیقا همزمان با رئیسجمهورشدن عبدالفتاح السیسی است. سرهنگ محمد سمیر، سخنگوی سابق نیروهای مسلح، نیز چند روز بعد از آنکه از ارتش استعفا داد، به ریاست شورای اداری کانال تلویزیونی ماهوارهای «العاصمه» برگزیده شد؛ اقدامی که به نظر میرسد در راستای گسترش سلطه ژنرالها بر رسانههای مصر باشد. حضور نظامیان قطبالدین العربی، مدیر دیدهبان آزادیهای رسانه در جهان عرب، سیطره نظامیان بر قلمرو رسانهها را یک امر طبیعی در دولتهای نظامی میداند. العربی همچنین میگوید: «رژیم نظامیان نمیتواند با رسانههای آزاد همخوانی داشته باشد، زیرا آنها طرح نظر و رأی آزاد مردم را برنمیتابند. مسئله امروز از مالکیت نظامیان بر بعضی از شبکههای تلویزیونی فراتر رفته و به آنجا رسیده است که بین همین کانالهای دولتی و نظامی نیز رقابت ایجاد میشود». العربی برای مثال به کانال تلویزیونی «الحیاه» اشاره میکند که ماه گذشته بسته شد. در ظاهر امر گفته میشد که دلیل بستهشدن این کانال بهخاطر بدهیهای مالی بوده است، اما بعد معلوم شد علت اصلی چیز دیگری بوده است. طبق گفته العربی، سیطره دستگاههای امنیتی، بهخصوص سازمان اطلاعات کشور بر مجموعهای از رسانهها موجب شده است تا نهتنها دهان گویندگان بسته شده و سیاستهای مشخص و مقیدی را بر تحریریهها اعمال کنند، بلکه موجب شده تا مالکیت این کانالها نیز به صورت مستقیم یا به صورت ادغام در بعضی شرکتهای دیگر مثل گروه کانالهای تلویزیونی «دیام سی» به دست نظامیان بيفتد. بلندگوی کودتا مصطفی خضری، مدیر مرکز مطالعات رسانهها و افکار عمومی در مصر، میگوید دولت کنونی «به توانمندی رسانهها به شکلی که نهادهای رسمی مثل اتحادیه رادیو و تلویزیون مصر ارائه میدهند، اعتقادی ندارد». وی بر این باور است که مالکیت نظام السیسی بر رسانهها درواقع تلاشی برای بازتولید رسانههایی شبیه به رسانههای دوران «جمال عبدالناصر، رئیسجمهور فقید مصر، است که به شکلی کامل در خدمت نظام حاکم بود». خضری در گفتوگو با الجزیره میگوید رسانههای مصر چهار سال بعد از آن کودتای نظامیان «به بلندگوهایی برای دولت تبدیل شدهاند که جامعه به آنها بیتوجه است». بر اساس مطالعات صورتگرفته از سوی مرکز مطالعات رسانهها و افکار عمومی مصر، درامهای خانوادگی و برنامههای کمدی، آشپزی و برنامههای دینی در صدر برنامههای این شبکهها بوده و بیشترین مخاطب را دارد. حال آنکه برنامههای سیاسی کمترین اقبال را از سوی بینندگان دارند. این در حالی است که شبکههای اجتماعی در مصر به منبع اصلی خبر در این کشور تبدیل شدهاند. منبع: الجزیره
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.