استراتژی اصلاحطلبان برای نیمه گمشده شهر
لطیف روحانی
سیمای زن در جهان نهچندان دور بهعنوان جنس دوم، سیمایی اندوهبار با نقشی انفعالی و در سایه مرد حیات و ممات یافته است، براساس این نحله فکری، پرچم پدرسالاری برافراشته شد تا زن بهعنوان نیمی از تاریخ، فرهنگ، اجتماع، زندگی و تمدن بشری زیر سایه مردسالاری، تاریخ پرابهام و تلخی را تجربه کند. تفکری پر تناقض که از روزگاری کهن زن را در سایه انداخته و او را از متن به حاشیه راند. به قول سیمون دوبوار: مقام زن در جامعه همان جایگاهی است که مردان برای آنان در نظر میگیرند و در هیچ دورانی زن موفق به تحمیل قانون خود نشده است. (دوبوار 1388: 123). در این تراژدی تاریخی سرگذشت زن ایرانی هم کموبیش با همین نامهربانیهای مردانه همآغوش بوده است، زیرا معیارهای ارزشی مردسالارانه در نهاد خانواده و ساختار اجتماعی زندگی ایرانی جا خوش کرده تاجاییکه جای زن در تاریخ رسمی خالی است. گرچه مشارکت سیاسی و اجتماعی در ایران عمر بلندی دارد. رویکردی که نتیجه آن نگریستن به زن بهعنوان شهروند درجه دوم، بهحاشیهراندن نیمی از پیکره جامعه و لنگیدن یک پای توسعه متوازن و پایدار شهر است. اگرچه در عصر حاضر جامه پدرسالاری فرسوده و قامتش، نه که لرزیده بلکه ترک برداشته است و زن از پستوی هزارلایه و چمبره این اندیشه کهن و فرسوده تاریخی، خورشیدگونه سر برآورده و با تابش زاینده خود نوید ساخت جهانی نو را میدهد؛ اما هنوز راه زنان دشوار است. این در حالی است که به گواه تاریخ و با وجود تمام زخمهای خورده و برخوردهای تحقیرآمیز و آزاردهنده؛ زن ایرانی پابهپای مرد ایرانی برای آبادانی و اعتلای نام ایران کوشیده است؛ اما مدیریت مردسالار ما بیرحمانه و ناباورانه از این سرمایه ملی، آن هم زنانی نجیب که با صبر و بردباری در کورهراه زندگی مدارا، تحمل و مدیریت را با خوندلخوردن آموختهاند، چشم پوشی کرد و در جدال سنت و مدرنیته، زن ایرانی را بازنده کردند، غافل از آنکه بازندهکردن زن و انباشت حقوق و مطالبات، از جمله جمعیت بیکار (آشکار و پنهان) ضمن کاهش قدرت چانهزنی زنان، سرآغاز مشکلات پیوسته دیگری از جمله کاهش توان و مزیتهای نسبی جامعه شهری از درون و برون میشود. تهران هنوز از فقدان حضور مدیران زن در عرصه اداره شهر و مشارکت سازماننیافته شهروندان زن رنج میبرد و جای آنها در حوزههای اثرگذار مدیریت شهری آن هم با وجود تعهد، پاکی، مسئولیتپذیری و سلامت بالایشان خالی است. هنوز تعداد زنان در مدیریت شهری به عدد انگشتان یک دست نرسیده است. به بیانی دیگر در ساختار مدیریت شهر و کشور ما به قول سیمون دوبوار: «زن نسخهبدل فرودست مرد فرادست باقی مانده است». حال سؤال این است که اندیشه، رویکرد و استراتژی شورای اصلاحطلب شهر برای نیمهگمشده شهر یعنی زنان نجیب و فرزانه که به قول پرویز پیران: «کلید توسعه درونزای کشور و توسعه متوازن شهر و شهرنشینی ما در دست آنهاست» چیست و کجاست؟ و در نهایت بهعنوان یک مطالبه مدنی به یاد داشته باشیم که مشارکت اجتماعی، اقتصادی و سیاسی زنان در اداره شهر نه یک امتیاز بلکه یک ضرورت و یک حق مدنی و شهروندی است؛ بنابراین اگر برای شادی، سلامت و ارتقای جایگاه اجتماعی زنان هزینه نکنیم، در مجموع همه بازنده خواهیم بود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.