مشاور سازمان فناوری اطلاعات در حوزه کسبوکارهای نوپا:
بیشتر مشکلات از ضعف قوانین نشئت میگیرد
الميرا بابايي: استارتآپ رویکرد و مفهومی است که در کوتاهترین زمان ممکن توانسته است در دنیای کارآفرینی، انقلاب بزرگی کند. اینکه بتوان براساس یک ایده درآمدزا، سیستم یا سازمانی را متولد کرد و به آستانه رشد و سرمایهگذاری رساند، اتفاق خوبی برای اقتصاد کشورها محسوب میشود بههمینمنظور برای شناخت عمیقتر فعالیت اینگونه کسبوکارها به سراغ عطا خلیقی، مشاور سازمان فناوری اطلاعات در حوزه کسبوکارهای نوپا و مؤسس «پرشینبلاگ» و «ارانیکو»، میرویم تا دراینباره گفتوگویی داشته باشیم. مهمترین اهداف استارتآپها چیست؟ هدف کسبوکارهای نوپا بهطورکلی تشکیل اکوسیستمی است که در آن ذینفعان این حوزه که شامل پارکهای علم و فناوری و مراکز دانشگاهی، ایدهپردازان، پیادهسازان ایدهها، شتابدهنده، مربیان و کسانی که تجربه راهاندازی استارتآپها را دارند و سرمایهگذاران میشود، بتوانند با هم ارتباط داشته باشند و تلاش همه این اعضا برای توانمندکردن این زیستبوم است. بنابراین تقویت ذینفعان و نیز تسهیلکردن روابط ذینفعان اکوسیستم کسبوکارهای نوپا هدفی است که شرکتهای نوپا برای تبدیل ایده به کسبوکار موفق در پیش میگیرند. به عبارت دیگر کسانی که ایده صرف دارند بدون ارتباطات مؤثر موفق به راهاندازی کسبوکار نمیشوند و راز رسیدن به اهداف این شرکتها داشتن ارتباطات خوب با ذینفعان است و این مهمترین هدف هر استارتآپی است. به نظر شما نقش دولت در توسعه کسبوکارهای نوپا تا چه اندازه است؟ دولت نیز در جهت فراهمکردن زیرساختهای لازم، تهیه آییننامهها و قوانین و رصدکردن نقاط ضعف بازار در گسترش استارتآپها میتواند نقشآفرینی کند و دو عامل کلیدی در توسعه استارتآپها بسیار حائز اهمیت است؛ عامل اول نقش تسهیلگری دولت در حوزه قوانین و ایجاد پنجرههای واحد است به طوریکه قسمت اعظم مشکلات شرکتهای نوظهور از ضعف قوانین نشئت میگیرد به این معنی که در بسیاری از موارد شرکتهای دانشبنیان ایجاد شدهاند اما قوانین مرتبط با آن هنوز ایجاد نشدهاند که لازم است دراینباره چارهاندیشی شود. عامل مهم دیگر در توسعه استارتآپها توانمندسازی روابط ذینفعان اکوسیستم کسبوکارهای نوپاست که با هدف رونقگرفتن این شرکتها صورت میگیرد و دولت برای توانمندسازی روابط این گروهها لازم است برنامه دقیقی تدوین کند بنابراین اگر این دو نکته رعایت شود موفقیت و گسترش شرکتهای نوپا تضمین خواهد شد و البته با توجه به جوانبودن عمر استارتآپها ضریب سعی و خطا در آن بالاست و بهتر است دولت در برخی موارد این ضریب را بپوشاند تا نخبگان عرصه فناوری با فراغ بال بهتری ادامه مسیر دهند. مهمترین مشکلی که شرکتهای نوپا با آن مواجهند، چیست؟ یکی از ضعفهای ما، نداشتن نیروی متخصص و باتجربه در این زمینه است به همین دلیل برای آموزش افراد فارغالتحصیل که فقط سواد دانشگاهی دارند اغلب شرکتهای نوپا متحمل هزینههای زیادی برای مهارتآموزی و یاددادن تکنیکهای عملی میشوند که همین امر بسیاری از منابع داخل شرکتها را از بین میبرد درحالی که این هزینهها باید از جانب دولت صرف شود و به جای آموزشهای عملی و کاربردی در دانشگاهها صرفا دروس تئوری آموزش داده میشود به عبارت دیگر نیروی انسانی ما آماده کار نیستند و تخصص را از دانشگاه کسب نمیکنند که این یکی از مهمترین معضلات است که لازم است بازنگری اساسی در محتوای درسی دانشگاهها صورت گیرد. بسیاری از نامزدهای انتخابات ریاستجمهوری اشتغالزایی انبوه به واسطه استارتآپها را نوید میدادند به نظر شما با تکیه بر این مشاغل تا چه حد میتوان به حل بحران بیکاری کمک کرد؟ نکته مثبت اینجاست که تمام کاندیداها براین مسئله اتفاق نظر داشتند که کارآفرینی اشتغالزایی به همراه خواهد داشت و جاافتادن این مطلب که شرکتهای نوپا در خلق مشاغل جدید سهیم هستند، گام بزرگی در تغییر تفکر به سمت اقتصاد بیوزن محسوب میشود. اما بسیاری از مسئولان بهاشتباه تصور میکنند از طریق استارتآپها میتوانند به اشتغالزایی انبوه دست یابند درحالیکه استارتآپها در اغلب اوقات به صورت غیرمستقیم اشتغالزایی میکنند بنابراین ارزشآفرینی و ایجاد ثروت بسیار مهمتر از ایجاد شغل است که این امر با کمک شرکتهای نوپا ایجاد خواهد شد. برای مثال اینستاگرام با 15 نفر اداره میشود و درآمد بسیار بالایی دارد بنابراین این توقع که با راهاندازی هر کسبوکار جدید تعداد زیادی استخدام شوند بعید به نظر میرسد، اما بهطورکلی استارتآپها در ایجاد ثروت و حل مشکل بیکاری چارهساز خواهند بود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.