آزمون ترامپ بعد از قرارداد بويينگ
رضا نصري-عضو مؤسسه مطالعات بينالمللي ژنو
اجرای قرارداد فروش بويينگ به ایران باید از سوي «دفتر کنترل سرمایههای خارجی وزارت دارایی» دولت ترامپ (اداره اوفک) تأیید شود. به همین خاطر، صرفِ وجود این معامله دولت ترامپ را در برابر آزمون جالبی قرار داده است: اگر وزارت دارایی دولت ترامپ این قرارداد را تأیید نکند، شعارها و وعدههای انتخاباتی ترامپ مبنی بر «حمایت از صنایع آمریکایی» زیر سؤال خواهد رفت. آقای ترامپ در طول تبلیغات انتخاباتی خود بارها از اینکه «برجام» موجب شده شرکتهای اروپایی و غیرآمريکایی نسبت به شرکتهای آمریکایی دست بالا را در بازار ایران داشته باشند، شدیدا انتقاد کرده بود و به همین دلیل هم توافق هستهای را یک «معامله بد» برای آمریکا توصیف کرده بود. برای اثبات این ادعا هم مشخصا به مورد فروش هواپیما از سوي شرکت «ایرباس» اشاره کرده بود و بهوضوح از اینکه «بويينگ» سهمی از برجام نبرده است، ابراز ناخرسندی کرده بود. حالا اگر «رئيسجمهور ترامپ» با فروش هواپیماهای بويينگ به ایران مخالفت کند، هم باید این تناقض را برای افکار عمومی توجیه کند و هم در این شرایط اقتصادی سخت به مردم آمریکا توضیح دهد که چرا مانع اجرای چنین معامله پرسود و شغلآفرینی شده است.
از طرف دیگر، اگر دولت ترامپ با اجرای قرارداد بويينگ موافقت کند، در عمل راه را برای اجرای قراردادهای بزرگ مشابه و سرمایهگذاریهای کلان از جانب سایر بازیگران مهم صنعتی و مالی در سایر کشورها باز خواهد کرد. به عبارت دیگر، تأیید قرارداد بويينگ مهمترین «مانع روانی» درباره کار با ایران را برای شرکتها، بانکها و سرمایهگذاران اروپایی رفع خواهد کرد و گام بسیار مثبتی در راستای اجراي عادیسازی روابط اقتصادی ایران خواهد بود. به واقع، اگر بانکها و سرمایهگذاران خارجی تاکنون نگران واکنش دولت ترامپ به معاملات خود با ایران بودند و به همین خاطر در تعامل با ایران احتیاط میکردند، از این پس این ترس و نگرانی تا میزان درخورملاحظهای کاهش خواهد یافت و این اتفاق با شعارهای سخت و تند ترامپ علیه ایران و با برخی طرحهای خصومتآمیز کنگره مغایرت خواهد داشت. به بیان دیگر، پذیرش این قرارداد به مثابه پذیرش «برجام» به عنوان یک «حقیقت انکارناپذیر» و یک «مصلحت همگانی» خواهد بود و باید دید تا چه میزان آقای ترامپ آماده ایجاد چنین فضایی است. درهرحال، چه قرارداد بويينگ از طرف دولت ترامپ تأیید شود و چه تأیید نشود، وقوع این فضای پُرتناقض و پیچیده در آمریکا نشان میدهد تا چه اندازه «برجام» بر صحنه سیاست داخلی آمریکا تأثیرگذار بوده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.