رئيس نظام ايمني هستهاي:
رآکتور اراک پروانه راهاندازي نداشت
برنامه هستهاي ايران دو تجربه متفاوت داشته: بوميسازي و بهرهبردن از تکنولوژي روز دنيا. اگرچه بسياري نميخواهند به اين اذعان کنند اما نميتوان ناديده گرفت که با ايجاد حساسيت در جامعه بينالمللي نسبت به برنامه هستهاي ايران، متخصصان اين حوزه از تکنولوژي روز دنيا محروم شدند. با برجام البته تلاش شد دوباره برنامه هستهاي در معرض تکنولوژيهاي نوين صنعت هستهاي قرار گيرد. اگرچه با همان تلاشهاي ناكافي در حوزه انرژي هستهاي دستاوردهايي داشتیم اما طبيعتا نميتوانست در معرض تکنولوژيهاي نوين قرار گيرد و با آن روند هميشه با آزمون و خطا بايد به چيزي دست مييافتيم، اما شامل هيچ استانداردي نميشد و هر حادثهاي ميتوانست حوالي آن رخ دهد. حالا رئيس نظام ايمني هستهاي کشور از مشکلات اين حوزه به «ايسنا» گفته و از نکتهاي مهم پرده برداشته است. او درباره برخي ادعاها مبني بر اينکه رآکتور IR-40 اراک امکان راهاندازي در سالهاي اخير را داشته است تأکيد کرد که «نظام ايمني هستهاي کشور پروانهاي براي راهاندازي آن صادر نکرد». اين مقام باسابقه سازمان انرژي اتمي همچنين تأکيد کرد «تا وقتي توافق اوليه ژنو به دست آمد، رآکتور اراک پروانه راهاندازي و بهرهبرداري نداشت». در حالي اين خبر درباره وضعيت رآکتور اراک منتشر ميشود که در يک سال گذشته توافق صورتگرفته بر سر رآکتور اراک در توافق جامع هستهاي (برجام) بارها موجب تخريب، سرزنش و حتي تهديد مذاکرهکنندگان کشور از سوي دلواپسان شد. يکي از مسائل مهم در 22 ماه مذاکره هستهاي ايران و کشورهاي 1+5 موضوع رآکتور اراک بود که نهايتا بر اساس توافق برجام قرار شد بازطراحي شود. درحاليکه توافق شده بازطراحي اين رآکتور با استانداردهاي جهاني و از سوی شريکي که در اين عرصه با استانداردهاي جهاني کار ميکند، انجام شود، مخالفان توافق در صحن علني مجلس صالحي و ظريف را تهديد کردند که در قلب رآکتور دفن ميشوند و سرشان سيمان ريخته ميشود. اگرچه اين تهديد روحالله حسينيان نماينده جبهه پايداري در مجلس قبل، همانزمان با واکنش صالحي و ظريف مواجه شد اما اکنون با توضيحات معاون رئيس سازمان انرژي اتمي مشخص شده که اصلا اين رآکتور قبل از توافق در شرايط بهرهبرداري نبوده و توافق امکان راهاندازي آن را محقق کرده است. ناصر راستخواه، معاون صالحي در پاسخ به اين پرسش که دليل راهاندازينشدن رآکتور تحقيقاتي ۴۰مگاواتي اراک در دولت قبل يا دولت فعلي، نداشتن مجوز بينالمللي راهاندازي و بهرهبرداري بود؟ برخي از مقامات دولتي و نيز سازمان انرژي اتمي در دولت قبل معتقد بودند رآکتور اراک مشکلي براي راهاندازي و بهرهبرداري نداشت؟ با رد اين مطلب تأکيد کرد: خير. اصلا اينطور نبود. رآکتور اراک از نظر فني به مرحله راهاندازي نرسيده و از نظام ايمني هستهاي کشور نيز پروانه راهاندازي دريافت نکرده بود. اين مرکز نظام ايمني هستهاي کشور است که بايد در نهايت اجازه راهاندازي و بهرهبرداري را صادر کند و در دولت قبل پيمانکار مربوطه نتوانست به درجهاي برسد که اين اجازه داده شود. او با اشاره به گشايشهاي بهوجودآمده در این يک سال که از اجراي برجام ميگذرد، روند تعامل ميان سازمان انرژي اتمي با کشورها و مجامع تخصصي بينالمللي در حوزههاي مختلف به ويژه ايمني هستهاي را قابل قبول و رو به جلو دانست و گفت: در صنعت هستهاي «تنهابودن» هنر نيست بلکه امري بيمفهوم و غيرضرور است چراکه اين صنعت به همراهي و همکاري با يکديگر نياز دارد. وي در پاسخ به اين پرسش که راهاندازينشدن رآکتور اراک به شروع مذاکرات هستهاي و برجام ارتباط داشت؟ گفت: خير. هنوز رآکتور به مرحله راهاندازي نرسيده و مدارک و اسناد لازم در اين ارتباط داده نشده بود. از اين رو پروانهاي نيز براي راهاندازي صادر نشد. تا زمان توافق اوليه ژنو هم پروانه راهاندازي براي رآکتور اراک صادر نکرده بوديم و حتي به طور تلويحي يا شفاهي هم چيزي در اين رابطه نگفته بوديم. رآکتور اراک گواهينامه انتخاب سايت و ساخت را داشت، اما پروانه راهاندازي و بهرهبرداري از سوي نظام ايمني هستهاي نداشت. همه اين توضيحات در حالي اهميت بيشتر مييابد که بدانيم مذاکرهکنندگان هستهاي بر سر رآکتوري مذاکرات پيچيده کردهاند که اين رآکتور از نظر سيستم ايمني داخلي هنوز شرايط استاندارد دريافت مجوز راهاندازي را نداشت.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.