انتظار نتانیاهو از ترامپ بیهوده است
«معالی ادومیم»، با همه پاساژها، مراکز ورزشی و مجتمعهای مسکونی جدید، بیشتر شبیه به یک خوابگاه در حاشیه شهر است. کمتر از 10 دقیقه با رانندگی میتوان در شرق بیتالمقدس به آن رسید. سومین مجتمع بزرگ شهرکسازی در کرانه باختری. این شهرک شاید نخستین آزمون برای سیاست خارجی دونالد ترامپ درباره خاورمیانه باشد. نشانههایی در بین ائتلاف راستگرایان متحد نتانیاهو به چشم میخورد که قصد دارند بخشهایی از کرانه باختری را ضمیمه اسرائیل کنند و معالی ادومیم در پیشاپیش آنهاست. آنها بر این باورند که دولت ترامپ ورق را برمیگرداند و دیگر دوران مخالفتهای آمریکا با شهرکسازیها در سرزمینهای اشغالی 1967 به پایان رسیده است. بنیکشرال، شهردار این شهرک، میگوید: به اندازه قوانین داخلی از سیاستهای بینالمللی احساس نگرانی نمیکنیم. او میافزاید: «من میخواهم شهرم همان قوانینی را داشته باشد که در سایر شهرهای اسرائیل وجود دارد». او از این گلایه دارد که کرانه باختری (جایی که اسرائیل آن را جودا و سامورا مینامد)، تحت کنترل قوانین نظامی است. برای مثال در معالی ادومیم شما اگر بخواهید یک بالکن بزنید، نیاز به گرفتن مجوز از ارتش دارید. او میگوید: «دلیلی ندارد که قوانین اسرائیل اینجا اجرا نشود. نتانیاهو گفته دوست دارد اجرا کند؛ ولی باید برای مدتی دیگر صبر کرد». کشرال تأکید دارد که این زمان شاید بهزودی فرا برسد؛ زیرا هفته گذشته معالی ادومیم میزبان مایک هاگبی، نامزد سابق ریاستجمهوری آمریکا و فرماندار آرکانزاس، برای افتتاح ساختمانهای جدید بود. نفتالی بنت، رهبر حزب تندروِ «خانه یهودی» میگوید: او فهرستی پیشنهاد داده است تا حاکمیت اسرائیل شامل معالی ادومیم هم بشود و استدلال میکند که دولت جدید آمریکا «یک پنجره منحصربهفرد از فرصتها» را به روی اسرائیل گشوده است. به گفته او «برای نخستین بار در 50 سال گذشته اسرائیلیها باید تصمیم بگیرند چه میخواهند. یک دولت فلسطینی در جودا و سامورا یا جایگزینی قوانین غیرنظامی به جای قوانین ارتش». بنت بر این باور است که او و متحدانش باید بر نخستوزیر فشار بیاورند تا ترامپ را در اولین دیداری که با او خواهد داشت، متقاعد کند شهرکسازیها را به رسمیت بشناسد. پس از هشت سال اصطکاک با دولت باراک اوباما، نتانیاهو دلیل خوبی برای خوشبینی دارد. از آن گذشته ترامپ در دوران نامزدی خود قول داد در اقدامی سمبولیک سفارت آمریکا را از تلآویو به بیتالمقدس منتقل خواهد کرد. ترامپ پس از آن دیوید فریدمن را بهعنوان سفیر آمریکا در اسرائیل برگزید که حاوی پیامی قوی بود؛ یک حقوقدان بانکی بدون داشتن تجربه دیپلماتیک. فریدمن بر این باور است که اسرائیل کاملا حق دارد کرانه باختری را به خود ضمیمه کند. او از شهرکسازیهای جدید حمایت میکند؛ شهرکهایی که تداوم ساخت آنها هرگونه احتمالی برای توافق صلح با فلسطینیها و تأسیس یک دولت فلسطینی در کنار اسرائیل را منتفی میکند. شکاف بین دولتی که میرود و دولتی که میآید، در دسامبر گذشته خود را نشان داد؛ جایی که باراک اوباما تصمیم گرفت قطعنامه 2334 شورای امنیت درباره شهرکسازیها را وتو نکند. در این قطعنامه تصریح شده بود که ساخت شهرکها غیرقانونی و نگرانکننده بوده و چشمانداز تشکیل دو دولت را از هر دو سو تخریب میکند. دولت ترامپ نمیتواند این قطعنامه را لغو کند؛ قطعنامهای که ممکن است دادگاه بینالمللی لاهه را ترغیب کند تا درباره شهرکسازیها دست به اقداماتی بزند. ازاینرو مقامات اسرائیلی باید خطرپذیری ساختوسازهای بیشتر را در نظر داشته باشند. خشم شدید نتانیاهو با پاسخ ترامپ در توییتر کمی فروکش کرد. او گفت: «اسرائیل قوی میماند. بیستم ژانویه بهسرعت نزدیک میشود». نخستوزیر اسرائیل هم پاسخ داد: «رئیسجمهور منتخب، ترامپ، از شما به خاطر دوستی گرم و حمایت صریحتان از اسرائیل تشکر میکنیم»! اما در عمل نتانیاهو ممکن است دوستی بیانتقاد و کاملا بخشندهای را از سوی ترامپ دریافت نکند. این وقتی درست خواهد بود که بدانیم او خلاف واشنگتن باید بازی خودش را با تندروهایی نظیر بنت خاتمه دهد. این مسئله حکم میکند تا او دستکم در شرایط کنونی به همان پیشنهاد نگهداشتن راهحل دو دولت اکتفا کند. او مجبور خواهد شد به پیشنهاد درباره ضمیمهکردن معالی ادومیم پاسخ دهد. یکی از متحدان نتانیاهو، یعنی تساهی هنگبی هفته پیش هشدار داد که «ضمیمهکردن جودا و سامورا به ضرر اسرائیل خواهد بود». بااینحال بسیاری از اعضای لیکود علاقهمند به آن هستند که معالی ادومیم قوانین غیرنظامی داشته باشد. جریان راست در اسرائیل فرصت را برای ایجاد مشکلات قانونی علیه نتانیاهو به دست آورده است. دو هفته پیش نخستوزیر اسرائیل مورد بازخواست پلیس قرار گرفت. شاید در محتوای این بازجوییها چیزی نباشد؛ اما او هرگز فراموش نخواهد کرد که نخستوزیر قبلی اسرائیل یعنی ایهود اولمرت به وسیله اعضای کابینه خودش در هشت سال پیش به گرفتن رشوه متهم و مجبور به استعفا و در نهایت زندانی شد. ازاینرو شاید نتانیاهو مجبور باشد مواردی را به تندروها واگذار کند تا بتواند در درجه اول سمت خودش را حفظ کند. منبع: اکونومیست
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.