فرجام، درخت باربا در تالار حافظ ریشه گرفت
رضا آشفته: آمدوشد هنرمندان به نام تئاتر معاصر جهان، باعث اتفاقات خوشایندی در ایران خواهد شد و هر یک از این افراد صاحب سبک و عنوان میتوانند بانی ریشهگرفتن بنیانهای دقیق تئاتری در کشورمان شوند. حضور یوجینو باربا یکی از این رویدادهای راستینی است که بانی تقویت تئاتر در هنرمندان ما خواهد شد. سرانجام شامگاه شنبه 16 بهمن نخستین اجرای نمایش «درخت» به کارگردانی یوجینو باربا، از بنامترین کارگردانان حالحاضر جهان، در تهران اجرای عمومیاش را آغاز کرد. در این نمایش 50 دقیقهای لوییس آلونزو، پرواتی باول، وایان باوا، کای بردهالت، روبرتا کریری، النا فلوریز، دونالد کیت، کارولینا پیزارو، فوستو پرو، ایبن ناجل راسموسن و جولیا وارلی بازی میکنند. درخت داستانی از رشد و شکوفایی و مرگ است. راهبان درختی را در پاسخ به ناپدیدشدن پرندگان کاشتهاند و افرادی همچون یک سرباز کوچک، جنگسالاران، یک مادر خشمگین و دختر یک شاعر که خواب پرواز با پدرش را میبیند در اطراف آن زندگی میکنند. آنچه پرندگان از آسمان روی زمین میبینند. درخت میوه میدهد و پرندگان بازمیگردند اما... . «درخت تاریخ رشد و نمو میکند و میمیرد. به دور آن، کودکان سرباز، دو راهب، جنگسالاران، مادری خشمناک و دختر یک شاعر که رویای پرواز با پدرش را در سر میپروراند، به رقص درآمدهاند». درباره باربا «باربا»ی ایتالیایی بنیانگذار تئاتر«اودین» و مدرسه بینالمللی تئاتر انسانشناسی است که هر دو در دانمارک قرار دارند. یوجینو باربا، کارگردان و نظریهپرداز ایتالیایی تئاتر، یکی از مهمترین چهرههای تئاتر معاصر جهان است که نامش با اصطلاحاتی چون تئاتر تجربی، تئاتر آزمایشگاهی و تئاتر مردمشناختی گره خورده است. «باربا» ساکن دانمارک است و تاکنون افتخارات زیادی در این زمینه کسب کرده. او از چندین دانشگاه مدرک دکترای افتخاری دریافت کرده و برنده جوایزی همچون جایزه آکادمی دانمارک، منتقدین تئاتر مکزیک، جایزه «دیگو فابری»، جایزه بینالمللی «پیراندللو» و جایزه آکادمی هنرهای نمایشی هنگکنگ شده است. درباره درخت او درباره نمایش «درخت» که تا روز چهارشنبه (20 بهمن) اجرا دارد، نوشته است: «چطور میتوانیم قربانیکردن انسان را در تئاتر نشان دهیم؟ آیا اصلا باید این کار را بکنیم؟ برای اینکه اندوه و خشم خود را نشان دهیم؟ مردی با سردی، مردی دیگر، زن یا کودکی را قربانی میکند. من میخواهم اجرائی داشته باشم که به این موقعیتی که هرروز در روزنامهها با آن مواجه میشویم، بپردازد... تئاتر به ما اجازه میدهد از آنچه داریم و برایمان آشناست، بهخاطر آنچه آرزو داریم و از دانستنش غافلیم، بگذریم». نقطه شکلگیری این نمایش از چاپ مقالهای در هفتهنامه «اشپیپل» شروع شد؛ در نوامبر 2013 یک آدمخوار و جنایتکار جنگی گفته بود که به رستگاری و بخشش خداوند اعتقاد دارد. او فردی بوده که با گروهی از کودکان، ارتشی تشکیل داده و جلو آنها یک انسان را قربانی کرده تا آنها را پیش از مبارزه آسیبناپذیر کند. او خشونت را در قالب بازی در برابر آنها اعمال میکرده و در نتیجه کودکان هم بعد از مدتی همچون او دست به اعمال وحشتناک و غیرانسانی میزدند. قتلعام سال 1995 سربرنیستای صربستان که بزرگترین قتلعام در اروپا پس از جنگ جهانی دوم لقب داده شده، نیز از دیگر حوادث الهامبخش برای ساخت این نمایش بوده است. دو راوی درباره شخصیتها و اتفاقهای قصه نظر میدهند: «در بیابانی در سوریه دو راهب یک درخت گلابی میکارند تا پرندگانی که ناپدید شدهاند را به برگشت دعوت کنند، در نیجریه مادری زیر سایه درخت فراموشی نشسته و سر دخترش را در دامن گرفته، یک جنگسالار اروپایی قصد دارد انسانی را قربانی کند تا کودکانی که ارتشش را تشکیل میدهند، پیش از جنگ ایمن شوند، دختری در اطراف درختی که پدرش در روز تولد او کاشته، با عروسکش بازی و به این فکر میکند که پرندهها زمین را از آن بالا چطور میبینند. درخت تاریخ سرانجام زیر بار میوهها قد خم میکند و لانه پرندگانی میشود که بالای سر تماشاگران پرواز میکنند، اما اینها چه نوع پرندههایی هستند؟» نمایش درخت باربا از شنبه ۱۶ بهمن تا چهارشنبه ۲۰ بهمن ۱۳۹۵ هر شب ساعت 19:30 در تالار حافظ اجرا میشود و در هر اجرا میزبان 98 تماشاگر خواهد بود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.