|

ماجان / رحمان سیفی‌آزاد

در اهمیت «نشانه‌نوشته» برای پوستر فیلم

احمدرضا دالوند

اولین نکته‌ای که در تماشای پوستر فیلم «ماجان» چشم را مجذوب می‌کند، « نشانه‌نوشته» یا لوگوتایپ Logotype عنوان فیلم است؛ امری که پس از پوسترهای به‌یادماندنی سال‌های دور استاد فقید، مرتضی ممیز و گهگاه، بهزاد حاتم، فرشید مثقالی و قباد شیوا که نشانه‌نوشته پوسترهایشان به‌تنهایی بار انتقال کانسپت فیلم را در چرخش و پیچش حروف مربوط به عنوان فیلم به دوش می‌کشید، در سال‌های اخیر کمتر شاهد چنین نشانه‌نوشته‌هایی در طراحی پوستر فیلم بوده‌ایم و مگر می‌توان نشانه‌نوشته پوستر فیلم‌های: گاو، بلوچ، غزل، گوزن‌ها، یک اتفاق ساده و... را از یاد برد؟ در آن سال‌های نه‌چندان‌دور، گاهی پوستر فیلم با مشارکت دو هنرمند ساخته می‌شد. برای نمونه مرتضی ممیز فقید برای طراحی پوستر فیلم کمال‌الملک، ساخته شادروان علی حاتمی، از همکاری استاد محمد احصایی برای دیزاین عنوان فیلم که یک لوگوی خوشنویسانه Caligraphic بود بهره گرفت. و این تأیید ضمنی و در مواردی تأیید آشکار هنر یک همکار، پدیده قابل‌ذکری است که یادآوری آن برای طراحان امروز، خالی از لطف نیست. در زمانه‌ای که عکاسی آنالوگ رایج بود و برای چاپ پوستر، طراحان الزاما از چاپ افست استفاده نمی‌کردند و به اقتضا ممکن بود از چاپ سیلک نیز بهره بگیرند و یک طراح گرافیک در همکاری و تعامل با چند تخصص و مشاوره‌های فنی پشت صحنه طراحی پوستر که بی‌دریغ رخ می‌داد، قادر به طراحی پوستری می‌شد که چند نسل بعد از اکران فیلم، هنوز به کارکرد زیباشناسانه‌اش ادامه می‌دهد. انتخاب میان چاپ افست و چاپ سیلک برای تکثیر پوستر، به دلیل تنوع‌طلبی احتمالی طراح نبود، چراکه هر یک از استادان یادشده، به‌خوبی از «آئورای» ناشی از خصلت هنری چاپ سیلک در نمایش پوستر روی کاغذ آگاه بودند. و اما در پوستر فیلم ماجان، به نظر می‌رسد چنانچه عناوین کارگردان و نویسنده و تهیه‌کننده و... به صورت وسط‌چین Align Center/ میزانپاژ می‌شد با منطق لوگوتایپ کلمه ماجان که برمبنای محور مرکزی و از جمله طراحی‌های آگزونومتریک محسوب می‌شود، هارمونی بیشتری پیدا می‌کرد. اینکه پوستر از یک لوگوی زیبا و احیانا از تصویر یا عکس مناسبی بهره بگیرد، به خودی‌خود کافی نیست. میزانپاژ حروف حتی در حد چند سطر، چنانچه با فراست انجام نشود، به همه زحمات طراح و همچنین ساختار زیباشناسانه اثر لطمه می‌زند. اینکه تصویر زن در تاریکی، مرد در پایین و کنج سمت راست و فرزندان در میان و مرکز پوستر مستقر شده‌اند و نسبت مفهومی آنها چه اشاراتی به فیلم دارد، یک‌طرف، اما تماشای یک لوگوتایپ درخشان در این پوستر که از سوی فیروزه کشاورزی طراحی شده است، کفایت می‌کند تا از این پوستر به نیکی یاد شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.