وزیر دفاع درباره احتمال استفاده روسها از نوژه:
نظام اگر ضرورت تشخیص داد مساعدت خواهیم کرد
سردار حسین دهقان، وزیر دفاع، مصاحبهای با شبکه روسی «روسیهالیوم» داشته است. این مصاحبه بیشتر متمرکز بر مسئله سوریه بود. گزیده مصاحبه به نقل از پایگاه اطلاعرسانی وزارت دفاع در ادامه میآید.
حلب که آزاد شد، روسیه نیروهای دژبانی در حلب برای صلح و امنیت مستقر کرد و آنجا نیروهایش مستقر شدند. نقش ایران بعد از آزادسازی حلب در خود شهر حلب چیست؟ این یک اقدام مشترک است؛ یعنی قرار است که سه طرفی که الان با هم توافق کردهاند، بر اجرا و ثبات و تداوم آتشبس نظارت کنند، بنابراین قاعدتا باید تقسیم کار شود تا هرکسی بداند باید چهکاری انجام دهد که همان اصولی که عرض کردم بتواند پیاده شود. یعنی ایران نیروی دژبانی خواهد فرستاد؟ ما نیروی ایرانی آنجا نداریم. نیروهای مستشاری هستند. ارتش سوریه وظیفه انجام این مأموریتها را دارد؛ اگر جایی لازم باشد مشورت میدهیم. تأثیر آزادسازی حلب در مسیر عملیات برای آزادی شهرهای دیگر سوریه چه میتواند باشد؟ بستگی به نتیجه آتشبس دارد. اگر آتشبس برقرار بماند و فرایند سیاسی متعاقب مذاکرات معارضان با دولت سوریه در قزاقستان شکل بگیرد، ما امیدواریم که آنها به نتیجه برسند. اگر این فرایند سیاسی دنبال شود، آنچه مهم است این است که باید با تمام توان با جبهه النصره و داعش مبارزه ادامه پیدا کند چون جبهه النصره عملا خیلی از مناطق را در اختیار دارد، مسلح است، بنای سازش هم ندارد و به دنبال مذاکره هم نیست خوب طبیعتا باید با آنها جنگید؛ حالا کجا و چگونه، بستگی به شرایط عمومی منطقه استقرار و آمادگیها دارد. اگر الان نیروهای ارتش سوریه که هماهنگ با مستشاران ایرانی و نیروی هوایی روسیه هستند، بخواهند سمت الباب حرکت کنند، آیا هماهنگی با دو طرف آمریکایی یا ترکیهای امکانپذیر هست؟ ما هیچ هماهنگیای را اساسا با آمریکاییها نداشتیم، نداریم و نخواهیم داشت. ائتلاف غربی شکلگرفته برای مبارزه با تروریستها را یک امر شکلی میدانیم چون ارادهای برای اینکه بخواهند با تروریستها مبارزه کنند در آنها وجود ندارد. تا جایی که اخیرا آمریکاییها در دیرالزور آمدند ارتش سوریه را بمباران کردند... . بنابراین از طرف غرب ارادهای برای مبارزه جدی با تروریستها، نه در عراق و نه در سوریه نمیبینیم. اخیرا وزیر خارجه ترکیه بعد از اجلاس سهجانبه درباره آتشبس گفت که باید شامل نیروهای حزبالله لبنان هم باشد و ایران را دعوت کرد به توقف حمایتش از حزبالله لبنان؛ آیا ایران قبول میکند حزبالله لبنان ملزم به آتشبس شود؟ من فکر میکنم ترکیه باید به یک سؤال جواب بدهد؛ قبل از اینکه بخواهند نسبت به دیگران قضاوت کنند یا خواستهای داشته باشند، آیا ورود آنها به خاک سوریه با درخواست دولت سوریه بوده است؟ یا تصمیم خودشان بوده؟ اگر با درخواست دولت سوریه بوده، باید هر زمانی هم که دولت سوریه خواست، آنها خارج شوند، اگر درخواست دولت سوریه هم نبوده، آنها متجاوزند و یک متجاوز نمیتواند حقی برای خودش قائل باشد؛ روسیه و ایران به دعوت دولت رسمی حاکم بر سوریه که دولت قانونی، مشروع و دولت منتخب مردم است به آنجا رفتند. هر زمانی که دولت سوریه نیازی به همراهی نداشته باشد، ایران و روسیه ادعایی برای ماندن ندارند. من فکر میکنم آقای وزیر خارجه ترکیه بهجای اینکه فرافکنی کند، مقداری مسئولیتپذیر باشد و ببیند چرا خودشان این فضا را مطرح کردند و چرا این اتفاقات افتاده و اگر آنها خطا نمیکردند، امروز نمیخواستند خطاهایشان را با خطا جبران کنند. موضوع حزبالله لبنان را مطرح کردید، بعضی منتقدان ورود ایران به جنگ سوریه را بهخاطر حزبالله میدانند؛ یعنی ایران نگران بود کریدوری را که برای حمایت از حزبالله در سوریه و لبنان دارد از دست بدهد. آیا واقعا اینچنین است؟ ببینید بحثی که ما در منطقه داریم و حضور ما را معنیدار میکند، بحث جبهه مقاومت است؛ جبهه مقاومتی که در مقابل تجاوز و اشغالگری رژیم غاصب صهیونیستی مقاومت میکند. طبیعتا در محور مقاومت، حزبالله و سوریه جا میگیرند، حتی میتوانیم بگوییم حماس هم چنین نقشی را که در جنگ 22روزه ایفا کرده است. بههرحال آنها مورد هجوم قرار گرفتند و مقاومت کردند و رژیم صهیونیستی را با شکست مواجه کردند؛ بنابراین اساسا ما این را اعلام میکنیم و رسما هم اعلام میکنیم که هرجایی از دنیا هر گروهی که به شکل جدی بخواهد با رژیم اشغالگر صهیونیستی یا توسعهطلبی نظام سلطه مقابله کند، ما در کنار او خواهیم بود و به او کمک میکنیم. اینکه حالا گفته میشود ما بهخاطر حزبالله به آنجا رفتیم نیز اینطور نیست. دولت سوریه رسما از ما برای مقابله با این جریان تروریستی دعوت کرده، ما هم به حد نیاز در بحث آموزش و مشاوره حضور پیدا کردیم. بعد از یک مدت جنگ با داعش و جبهه النصره و گروههای تروریستی، ارزیابی کلی شما از تعداد تروریستها، مهمات و تواناییهای آنها چیست؟ آیا تعداد نفرات آنان کاهش یافته است؟ روحیهشان بعد از اینهمه جنگ تضعیف شده یا هنوز قوی هستند؟ اینها آسیبها و خسارتهای خیلی جدیای را در دو حوزه سازمان و فرماندهی متحمل شدند و بهلحاظ روحی و انسجام ضعیف شدند، ولی با آتشبسی که در دور قبلی برقرار شد، مجددا تجهیز و بازسازی شدند و خودشان را مهیا کردند برای رزم بعدی. در این مرحله خب در جنگ حلب تعداد زیادی از فرماندهان و عناصر مسلح آنها کشته شدند. به طور طبیعی همین فشار و خسارت سنگین بود که آنها را آماده پذیرش خروج کرد. اگر چنین شکستی نبود، قاعدتا آنها مقاومت میکردند و میماندند؛ استحکامات و تونلهایی که زده بودند، اقدامات مهندسی، بمبگذاری و مینگذاریهایی که کرده بودند بههرحال اینها رفته بودند که بمانند. نرفته بودند که بیرون بروند. اینکه بیرون آمدند به معنای این است که دیگر تحملپذیر نبود. پذیرش بیشتر خسارات انسانی و تجهیزاتی برای آنها جدی است ولی تجهیزات و تسلیحات درخورتوجهی هم دارند و این قابل نفی نیست که بگویم هرچه داشتهاند، از دست دادند ولی اینکه بتوانند ادامه دهند یا نه، بستگی دارد به ترکیه و سایر متحدانش در این حوزه که به اعتقاد من امروز به او نمایندگی دادهاند که از طرف معارضان و مسلحان صحبت کند ولی در طرف مقابل هم ارتش سوریه، هم به لحاظ تجهیزات و هم کمکهایی که طرف روس در بحث پشتیبانی هوایی و بعضا در اقلام زمینی کرده و میکند، از وضعیت مناسبتری برخوردار است. هنگامی که حلب در حال تخلیهشدن بود، تدمر... . آن یک بحث دیگر است؛ تدمر در مقابل حلب در اولویت نبود. یعنی تمرکز و تلاشی در آنجا نبود که تدمر از دست نرود؛ بعضی وقتها دشمن در میدان عمل وقتی میخواهد یک نوع فریب اجرا کند، یک عملیاتی ایذایی انجام میدهد تا طرف مقابل را از تمرکز روی آن هدف اصلی به اصطلاح بازدارد. عملیات تدمر هم میتوانست چنین حالتی داشته باشد؛ به این معنا که باید میزان تمرکز دولت و ارتش روی حلب کم شود تا آنها بتوانند مجددا خودشان را سازمان بدهند، تجهیز کنند و بتوانند بمانند، بنابراین عملیات تدمر انجام شد و آنجا هم به این سادگی نیست که ارتش چه کرد و چه نکرد؛ حالا بحث تحلیل آن عملیات را نداریم ولی از منظر عمومی میدان اینگونه است که یک عملیات ایذایی میتواند تلقی شود، برای اینکه تمرکز را از روی حلب بردارند، برای اینکه بتوانند حلب را مجددا محاصره کامل کنند و به مواضع قبلیشان برگردند. با توجه به نشست ایران، ترکیه و روسیه که در مسکو اتفاق افتاده، آیا الان ابتکار عمل در سوریه فقط در دست این سه کشور است یا کشورهای دیگر مانند عربستان میتوانند حضور داشته باشند؟ ما فکر میکنیم تنها راهی که برای حل مسئله سوریه وجود دارد، این است که ما کمک کنیم به یک راهحل سوری- سوری برسیم. عربستان نمیتواند برای خودش منافعی در سوریه تعریف کند تا بخواهد در قالب مذاکرات به آن برسد. دومین بحث این است که نظام سیاسی سوریه نباید مورد سؤال قرار گیرد؛ یعنی اگر این را بپذیرند که رژیم سیاسی سوریه واحد به ریاست آقای بشار اسد است و حالا معارضان و مخالفان بنشینند و با این نظام حاکم بحث و خواستههای خود را مطرح کنند، در این چارچوب میشود به نقاطی رسید که به اتکای آنها ما ثبات و امنیت را برگردانیم؛ آن وقت پروسه سیاسی ادامه پیدا کند و بتوانند قانون اساسی جدیدی بنویسند و اصلاحاتی را که لازم است، انجام دهند و به انتخابات برسند؛ آنوقت هرکس میخواهد برای ریاستجمهوری کاندیدا شود، دیگر نباید شرط بگذارند که آقای بشار نباید کاندیدا شود. باید اجازه داده شود ملت سوریه خودشان برای خودشان تصمیم بگیرند و این مداخلات خارجی به اصلاح آنها کمک نخواهد کرد بلکه در جهت تخریب وضعیت است. یکی از دلایلی که مذاکرات ژنو به هیچ نتیجهای نرسید، همین بود؛ اینکه چرا ترکیه و روسیه تصورشان بر این است که ترکیه آنقدر نفوذ بر جریان مسلح دارد که قادر است آنها را کنترل کند. من در مذاکرهای که اخیرا با آقای شایگو داشتم، گفتم وقتی مردم خواستند از فوعه و کفریا خارج شوند، مسلحان مانع شدند. همین دلیلی بر این است که ترکیه نفوذی بر اینها ندارد؛ اینها یک گروه منسجم تحت فرماندهی واحدی نیستند؛ هر گروهی از آنها ممکن است وابسته به جایی باشند و از عدهای دستور بگیرند؛ بنابراین ما این نگاه را که اگر ترکیه بتواند کمک کند و اگر نفوذی دارد بر اینها، بیاید و اعمال کند و به خاطر امنیت خودش هم در این فضا فعال شود و نقشی ایفا کند؛ مثبت میدانیم.
الان در صحبتهایتان اشاره کردید به شخص آقای بشار اسد رئیسجمهور سوریه. از صحبتهایتان متوجه شدم شما اصرار ندارید شخص آقای بشار اسد بماند؟ ما حتما اصرار به این معنا نداریم؛ ما میگوییم کسی حق ندارد به آقای بشار اسد بگوید تو حق نداری کاندیدای ریاستجمهوری شوی؛ حرف ما این است که ملت تعیین میکند. کسی برای آقای بشار اسد و ملت سوریه نباید تعیین تکلیف کند. یعنی شما قبول میکنید در مرحله انتقالی کسی غیر از آقای اسد رئیسجمهور شود؟ ما میگوییم کسی حق ندارد بگوید آقای بشار کاندیدا نشود. ایشان کاندیدا بشود، ملت رأی دهد ایشان رئیسجمهور میشود، ملت رأی ندهند، رأی نمیآورد. در آخر مرداد ماه شاهد استفاده درباره جنگندههای روسی از پایگاه نوژه در همدان بودیم که خبری جنجالی بود و توقف ناگهانی آن هم جنجالیتر. الان نظر شما درباره استفاده روسيه از پايگاه نوژه همدان چيست؟ بحثی را عدهای مطرح کردند؛ اینکه ایران پایگاه در اختیار کشور روسیه گذاشته درحالیکه چنین چیزی نبوده که پایگاهی در اختیارشان قرار داده شود، چون این بر مبنای قانون اساسی ما، خلاف است؛ یعنی کسی حق ندارد یک پایگاه را در اختیار یک کشور خارجی قرار دهد ولی خب به طور طبیعی ما چون در بحث سوریه در مبارزه با جریان تروریستی همکاری داشتیم، بعضی از تسهیلات را برای آنها و برای نشست و برخاست هواپیماهایشان فراهم کردیم تا بتوانند آن منطقه را پشتیبانی کنند. هر زمان که این ضرورت احساس شود و آنها درخواست چنین تسهیلاتی را بکنند، ما با توجه به شرایط، بررسی میکنیم و تصمیم میگیریم. اینگونه نیست که ما با روسها قراردادی داشته باشیم که هر وقت خواستند در هر شرایطی و هر کیفیتی از پایگاه هوایی استفاده کنند. برحسب شرایطی که هست اگر طرف روس درخواست کنند و نظام اگر ضرورتي تشخیص داد، مساعدت خواهیم کرد. درحالحاضر آیا مذاکراتی دراینباره انجام دادهاید؟ خیر. احتمال دارد اگر ایران از روسیه سلاح خریداری کند، طرف غربی و احتمالا طرف آمریکایی، این را بهانهای برای اعمال تحریمهای بیشتر علیه ایران قرار دهد؟ قاعدتا ما دنبال اقدامی نیستیم که نقض برجام باشد. ما دنبال نقض برجام نیستیم؛ خیلی هم گوشمان به حرف آمریکاییها بدهکار نیست و توانمندیها و قابلیتهایمان در حدی هست که بتوانیم نیازهای خودمان را تأمین کنیم. بهتازگی نخستوزیر اسرائیل، آقای نتانیاهو؛ در کشور جمهوری آذربایجان بود و در آنجا توافقنامههای امنیتی، سیاسی، نظامی و حتی خرید سلاح از اسرائیل را امضا کرد. آقای نتانیاهو حتی ایران را تهدید کرد و از جمهوری آذربایجان خواست استفاده از تسلیحات دشمنان به تعبیر خودش علیه اسرائیل را متوقف کند. نظرتان درباره این همکاری چیست؟ ما به دوستانمان در آذربایجان هم این توصیه را کردیم که بازکردن پای رژیم صهیونیستی به منطقه، به نفع آنها هم نیست. برای ما هم قابل تحمل نیست. ولی بههرحال، آنها تأمین اهداف و منافع ملی خودشان را اینگونه تشخیص دادند. ما متعرض به این معنا نیستیم؛ ولی این توصیه را به آنها داشتیم؛ حتی در سال گذشته که یکی از هواپیماهای بدون سرنشین رژیم صهیونیستی از آذربایجان داخل خاک ایران آمد، در آن موقع ما تذکر دادیم که این کار، کار اسرائیلیهاست؛ اسرائیلیها در بدنه اطلاعاتی آنها نفوذ پیدا کردهاند. در آن موقع رئیسجمهور آذربایجان کمی برایش سخت بود بپذیرد؛ چون من خودم رفتم با ایشان صحبت کردم؛ ولی بعد از یک سال معلوم شد یک شبکه نفوذی بوده و آنها این کار را انجام دادهاند. ما فکر میکنیم دوستان ما در جمهوری آذربایجان باید از این نکته مراقبت کنند که خیلیها در منطقه و فرامنطقه مایل نیستند مناسبات ایران و آذربایجان در سطوح راهبردی ارتقا پیدا کند و سعی میکنند این را تخریب کنند. البته اراده رئیسجمهور آذربایجان این نیست؛ ایشان علاقهمند است همکاریهای ما در سطوح راهبردی باشد. بههرحال دیگرانی هم هستند، مداخله میکنند، اثرگذار هستند اما درباره اینکه نتانیاهو ما را تهدید کرده، خب ما اصلا نتانیاهو را به رسمیت نمیشناسیم که بخواهیم حرفش را بشنویم؛ حرف مفت هم که هزینه ندارد، ایشان بزند تا خسته شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.