سبز برای شهردار قرمز برای شهر
معصومه اصغری
رحمتالله حافظی، عضو اصولگرای شورای شهر که روز سهشنبه در صحن علنی شورا پلیس را در کنترل ترافیک عاجز خوانده بود، شب همان روز در توییترش انگشت روی موضوعی عجیب گذاشت و نوشت: «با فشار قالیباف به ناجا، فرمانده پلیس راهور تهران عوض شد و به دنبال آن شاهد ترافیک سنگین در شهر تهران طی یک ماه گذشته هستیم، هدفشان چیست؟» این در حالی است که در همان روز سهشنبه و در جلسه علنی شورا محسن سرخو، عضو اصلاحطلب شورا هم با بیان مثالهایی از ترافیک در نقاط مختلف شهر، ترافیک تهران در یک ماه اخیر را «مصنوعی» خواند. به غیر از این، احمد حکیمیپور هم این موضوع را در توییتر از این زاویه نوشت: «شهروندان ساعتها در ترافيكي غيرعادي حبس ميشوند تا ظاهرا تصميمي جهت انتقال نمايشگاهها به شهر آفتاب به دولت تحميل شود!». پیش از این «شرق» در گزارشی که 15 آذرماه منتشر شد، موضوع تلاش شهرداری تهران برای نسبتدادن ترافیک شهر به نمایشگاه بینالمللی را بررسی کرده بود. اما به نظر میرسد این اطلاعات مستقیم و غیرمستقیمی که اعضای شورا درباره ترافیک سنگین اما غیرعادی این روزهای تهران ارائه کردهاند، حکایت از ماجرایي غیرعادی در پشت پرده دارد. حق شهردار در عزل و نصب رئیس پلیس راهور کمی به عقب برمیگردیم؛ برای شهردار تهران و مدیران قدیمی و مورد وثوق زیرمجموعهاش که روزگاری نهچندان دور در نیروی انتظامی و پلیس راهور تهران بودهاند، اطلاع از چموخم نیازها و حوزههای کاری و برنامههای این نیروی مهم و تأثیرگذار چندان سخت نیست، آن هم وقتی که هم حق مشورت در عزل و نصب فرمانده راهور تهران را دارند و هم بودجه کمکی شهرداری سالانه به صورت رسمی بیش از 80 میلیارد تومان است. البته موضوع این ورود و مشورت شهردار تهران با توجه به قانونی که در سال 1379 به تصویب رسیده و بعدها در آییننامههای اجرائیاش اختیاراتی را اضافه کرده است، مورد تأکید قرار گرفته است. براساس قانون الحاق سه تبصره به بند (12) ماده (4) قانون نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1369 تأکید شده است: «نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران موظف است کلیه امور راهنمایی و رانندگی شهر تهران را برابر با سیاستها و برنامههای شهرداری شهر تهران و در چارچوب قانون به اجرا درآورد. همچنین تأمین کلیه تجهیزات و تأسیسات و بودجه و امکانات موردنیاز اداره راهنمایی و رانندگی شهر تهران (بهاستثنای حقوق و مزایای پرسنل و تجهیزات مخابراتی و سلاح و مهمات) بر عهده شهرداری شهر تهران میباشد». همچنین براساس یکی دیگر از این تبصرهها چگونگی اجرای این قانون از جمله نحوه عزل و نصب رئیس اداره راهنمايی و رانندگی شهر تهران با رعایت اصل صدودهم (110) قانون اساسی (به استثنای موارد مربوط به امور امنیتی و انتظامی که به تصویب فرماندهی کل قوا میرسد) مطابق با آيیننامهای است که حداکثر در شش ماه از سوی وزارت کشور با هماهنگی و همکاری ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران تهیه میشود و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید. این آییننامه اجرائي بعدها نوشته میشود و به این ترتیب طبق ماده 10 آییننامه اجرائي قانون الحاق سه تبصره به بند 12 ماده 4 قانون نیروی انتظامی انتصاب یا عزل رئیس راهنمایی و رانندگی به وسیله فرمانده نیروی انتظامی و البته با هماهنگی شهردار تهران صورت میگیرد. در این ماده پیشبینی هم شده که در صورت اختلاف نظر در این مورد، تصمیم با جانشین فرمانده کل قوا در نیروی انتظامی و وزیر کشور خواهد بود. با این اوصاف همه شهرداران تهران از سال 79 تاکنون در عزل و انتصاب فرماندهان پلیس راهور شهر تهران دخیل بودهاند و این موضوع تنها مربوط به شهردار فعلی تهران که خود یک نظامی و آشنا به این نیروست، نمیشود. با این تعریف و روال قانونی و وابستگی مالی پلیس راهور به شهرداری تهران در اداره خود، روابط شهرداری و پلیس در این سالها باید بر وفق مراد بوده باشد. به این ترتیب اگر در ذهنمان پیشینه همراهی و همکاری رؤسای سابق راهور مانند محمد رویانیان و حسین رحیمی را مرور کنیم و به سردار تیمور حسینی برسیم، متوجه برخی تفاوتها میشویم. رؤساي قبل از تیمور حسینی با پایان دوره مسئولیت خود از این مسئولیت رفتهاند اما تیمور حسینی، فرمانده سابق راهور تهران که فروردین 93 در این مسئولیت قرار گرفته بود، کنار گذاشته یا به عبارتی عزل میشود تا محمدرضا مهماندار در این مسئولیت قرار گیرد. اما در میان رؤسای پلیسی که تا پیش از این و طبق قانون باید برنامههایشان را با برنامههای شهرداری تهران یکی میکردند و همراه میشدند، تیمور حسینی نمونه نقض میشود و جلوی یکی از طرحهای جدی و پرچالش و البته شهرداریمحور یعنی «LEZ» میایستد. رئیس سابق پلیس راهور از مخالفان LEZ بود سؤال پیش میآید که اگر مشورت یا دخالت در عزل و نصب رئیس پلیس راهور تهران، حق شهردار تهران بوده و هست، شهردار تهران در عزل رئیس قبلی دخالت داشته یا در نصب رئیس جدید؟ بررسی کارنامه کاری تیمور حسینی در بیش از دو سال اخیر نشان میدهد این مدیر آموزشمحور، اتفاقا دوستی و همراهی خوبی با شهرداری تهران و چند عضو از جمله رئیس شورا داشته است اما درعینحال بهراحتی از کنار آنچه به حوزه مسئولیتش مربوط میشده، نمیگذشته است. حسینی جزء مخالفان اجرای طرح LEZ از همان ابتدای طرحش بود اما بعد از تأيید در وزارت کشور و برطرفشدن برخی اشکالات در نهایت تصمیم به اجرای آن در اول مهر امسال گرفتند اما همان هم متوقف ماند. طرح LEZ در معاونت حملونقل و ترافیک تحت معاونت جعفر تشکریهاشمی (از معاونان مورد وثوق محمدباقر قالیباف که سالها در پلیس راهور هم حضور داشته است) با تغییراتی محدود در وزارت کشور این دوره که کمترین چالش را با شهرداری و شهردار تهران داشته است به تصویب رسید و تا همین پاییز گذشته جز پلیس راهور تهران هیچ مانعی نداشت و حالا این مانع هم با تغییری قانونی برداشته شده است. رئیس جدید پلیس راهور تهران هم که از همشهریهای مشهدی شهردار تهران است، هفته قبل در اولین نشست خبری خود با رسانهها کلی درباره موضوعات مشترک با شهرداری تهران؛ یعنی اثر نمایشگاهها در شهر تهران و تعداد خودروها و موتورسیکلتها و در ادامه هم اثرات محیط زیستی و ترافیکی طرح LEZ صحبت کرد و اعضای شورای شهر هم یک جلسه کامل، صحن علنی را به او و گزارشش درباره ترافیک یک ماه اخیر تهران و راهکارهایش اختصاص دادند. به گزارش «شرق»، بررسی اخبار و تحولات در روزهای پایانی پاییز امسال که با کاهش دما و افزایش آلودگی هوا همراه بود، شاهد یک روند جدید و عجیب در سطح شهر تهران بودیم؛ «قفلشدن بیسابقه معابر شهری» که البته این عبارت چندان به مذاق محمدرضا مهماندار، رئیس جدید پلیس تهران، خوش نیامده و از مردم خواسته از واژه قفلشدن استفاده نکنند. از قضا معابری که در یک ماه اخیر در تهران بیشترین ترافیک مستمر را داشتهاند، مسیرهای منتهی به نمایشگاه بینالمللی تهران بودند که در این مدت مورد انتقاد و حمله جدی شهردار تهران و تعدادی از اعضای شورای شهر تهران قرار گرفته است. گرفتگی و انسداد مسیرهای شهر در شمال و غرب و شرق و مرکز شهر به شکلی بیسابقه ساعتها بدون بارندگی و اتفاق خاصی ادامه داشت و اتفاقا مأموران پلیس در همین زمانها هم حضور مستمر نداشتند. این مطالب را اعضای شورای شهر همین هفته به شکلی اعتراضی به رئیس پلیس راهور گفتند و او را بازخواست کردند. شاید نتوان با تأکید گفت که دلیل این تغییرات در پلیس راهور تهران دلایل فوق بیانشده در این گزارش و علت ترافیک بیسابقه و قفلشده تهران یک ماه اخیر پایتخت هم، تصمیمات از داخل یا بیرون راهور و اتفاقات حاشیهای آن بوده است، اما میتوان با مرور بیشتر تغییرات در معاونت ترافیک شهرداری تهران و رفتوآمدهای جدید آن و تغییرات در پلیس راهور و البته اقدامات و اظهارات مسئولان شهری در این یک ماه اخیر تکههای پازل را کنار هم چید و دید که اصرار بر اجرای یک طرح ترافیکی پلیس راهور آن هم در سال پایانی حضور شهردار و شورای اصولگرا در عرصه مدیریت شهری، چطور اوضاع یک شهر را تغیير میدهد و شهروندان یک شهر را به چالش میکشد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.