|

اروپا امیدوار است ترامپ به برجام پایبند بماند

ترجمه: شهرام زرندار

دیپلمات‌های ارشد اروپایی که تازه از مذاکرات با تیم انتقالی رئیس‌جمهور منتخب دونالد ترامپ بازگشته‌اند، امیدوارند دولت بعدی ایالات متحده توافق هسته‌ای با ایران را پاره نکند. بااین‌حال، آنها از این نگرانند ترامپ از طرق دیگری به ایران فشار بیاورد و باعث نابودی توافق شود. اتحادیه اروپا و دولت‌های پیشرو آن‌که خواهان تقویت روابط ضعیفشان با ترامپ و تیم او هستند، دیپلمات‌های برجسته خود را در طول دو هفته گذشته برای انجام مذاکرات به واشنگتن فرستاده‌اند. اعزام دیپلمات‌ها قبل از آن بود که ترامپ اعلام کند رئیس شرکت نفتی اکسون‌موبیل رکس تیلرسون را به عنوان وزیر امور خارجه برگزیده است. دیپلمات ارشد اتحادیه اروپا، هلگا اشمیت، در روز 21 نوامبر جلساتی در واشنگتن داشته است. هفته گذشته مدیران سیاسی ارشد بریتانیا، فرانسه و آلمان برای برگزاری جلساتی با مقامات دولت اوباما و اعضای مختلف تیم ترامپ در شهر بودند. یکی از نخستین نگرانی‌های دولت‌های اروپایی، توافق هسته‌ای است. حکومت‌های اتحادیه اروپایی که بارها گفته‌اند این توافق تا اینجا درست از آب درآمده است، پس از انتخاب ترامپ به سمت ریاست‌جمهوری‌آمریکا تأکید کرده‌اند خواستار اجرای سریع نقش خودشان در توافق هسته‌ای با ایران هستند. این بلوک امیدوار است از توافقات تجاری‌ای که به‌واسطه توافق‌هسته‌ای با ایران ممکن شده، منتفع شود. منافع اروپا در این توافق‌نامه بسیار زیاد است. بسیاری از دولت‌های اتحادیه اروپا از همین حالا از اینکه دولت ترامپ می‌تواند بسیاری از مواضع کلیدی اروپا در سیاست خارجی همچون مسائل مربوط به روسیه و سوریه را به چالش بکشد، عصبی شده‌اند. ترامپ در طول مدت رقابت‌های انتخاباتی به‌شدت از توافق هسته‌ای با ایران انتقاد و تهدید کرده پس از رسیدن به کاخ سفید آن را پاره می‌کند، اما پس از انتخاب‌شدن درباره این مسئله سکوت کرده است. براساس نظر چند مقام مسئولی که در مذاکرات واشنگتن درگیر بوده یا بعد از آنها توجیه شده‌‌اند، درحال‌حاضر خوشبینی محتاطانه‌ای نسبت به برقرارماندن توافق هسته‌ای وجود دارد. یک دیپلمات ارشد اروپایی گفته: بنا بر یک حس فزاینده انهدام توافق هسته‌ای یک اشتباه راهبردی است. این دیپلمات به نقل از مقامات مسئول انتقال قدرت به ترامپ گفته است باراک اوباما، رئیس‌جمهور فعلی، ترامپ را درباره خطرات لغو توافق هسته‌ای با ایران تحت فشار قرار داده و ترامپ درحال‌حاضر فهمیده بی‌توجهی به این توافق غیرمسئولانه خواهد بود. تیم انتقال قدرت به ترامپ از اظهارنظر درباره مباحثات اوباما و ترامپ خودداری کرده‌اند و نگرانی فزاینده‌ای نسبت به اینکه تیم ترامپ می‌تواند دست به اعمالی بزند که توافق هسته‌ای را به خطر می‌اندازد، وجود دارد. براساس توافق هسته‌ای، بیشتر تحریم‌های بین‌المللی درباره انرژی، امور مالی و اقتصادی لغو شده‌اند. در همین حال تحریم‌های ایالات متحده و اتحادیه اروپا درباره مسائل دیگری همچون حمایت از تروریسم و حقوق ‌بشر برجای خود باقی است. آن‌طور که مقامات دوران انتقالی ترامپ به مقامات اروپایی گفته‌اند، توافق هسته‌ای به آنها فرصت‌ داده تا تحریم‌های جدیدی در زمینه تروریسم و حقوق ‌بشر علیه ایران وضع کنند. تحریم‌های جدید به دلایلی از جمله پشتیبانی ایران از حزب‌الله و حمایتش از دولت سوریه به زعامت بشار اسد اعمال می‌شود. به گفته مقامات اروپایی، ممکن است گستره‌ای از فرصت‌ها برای اعمال فشار مضاعف بر ایران به‌دلیل مسائلی مثل آزمایش‌ موشک‌های بالستیک وجود داشته باشد. خود اتحادیه اروپا برخی از ایرانی‌ها را براساس نظام تحریم‌های سوری خود به لیست سیاه اضافه کرده است. این درحالی است که آ‌نها هشدار می‌دهند هرگونه تلاش برای بار اعمال تحریم‌های جدید می‌تواند به ازسرگیری اقدامات ایران برای شروع دوباره برنامه هسته‌ای‌اش منجر شود. این دیپلمات اروپایی‌ گفته: «در این صورت ما به‌سرعت توافق هسته‌ای را از دست می‌دهیم. فرستادن این پیام به مقامات مسئول در ایالات متحده بسیار سخت است». دیپلمات‌های اروپایی‌ به‌روشنی می‌گویند اگر ایالات متحده توافق‌نامه هسته‌ای را پاره یا به واسطه اقداماتی اجرای آن را با بحران مواجه کند، خود را ملزم به اعمال تحریم‌های مجدد علیه ایران نمی‌بینند. یک دیپلمات ارشد اروپایی دیگر که درباره مذاکرات اخیر توجیه شده است، می‌گوید: «ما پیوسته می‌دانستیم باید در چارچوب این خط باریک‌ (احترام اکید به توافق‌نامه هسته‌ای) حرکت کنیم و اگر این‌طور نباشد، ایران می‌تواند بگوید شما به توافق‌نامه وفادار نبوده‌اید». حتی وقتی که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به عنوان ناظر بر اجرای توافق هسته‌ای، می‌گوید هر دو طرف توافق در سطح وسیعی با آژانس همکاری می‌کنند، اجرای توافق در خطر است. ایران تاکنون دو بار از حدود تولید مجاز آب‌سنگینش عبور کرده است. درهمین‌حال تهران می‌گوید تصمیم اخیر کنگره آمریکا برای تمدید تحریم‌های غیرهسته‌ای موجود حاکی از نقض صریح برجام است و حسن روحانی، رئیس‌جمهوری ایران، در واکنش به این مصوبه به رئیس سازمان انرژی هسته‌ای‌اش دستور داد توسعه سیستم کشنده هسته‌ای را برای کشتی‌ها شروع کند. کاخ سفید نیز اعلام کرده است این دستورات برخلاف برجام نیست.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.