|

خانه‌های نویسنده‌ها مخروبه نشود

شاید اگر قرار باشد از بزرگان ادب و هنر ایران نام ببریم، نام‌های صادق هدایت، سیمین دانشور و جلال آل‌احمد و احمد شاملو در صدر این فهرست قرار می‌گیرند. اما نکته جالب توجه به خانه‌های این بزرگان است. هرچقدر صادق هدایت در این میان بدشانس است و قرار نیست اتفاقی برای خانه‌اش بیفتد، بازماندگان شاملو و دانشور به خانه او توجه داشته‌اند. خانه هدایت ثبت ملی ٢٤٩١ این رسم روزگار است؛ در این سال‌ها هربار قرار است سخنی از صادق هدایت شود، گریزی هم به خانه پدری‌اش و وضعیت اسفبار این خانه و بی‌توجهی به آن هم زده می‌شود. هربار هم گزارشی از خانه هدایت منتشر می‌شود که روزبه‌روز به سوی نابودی می‌رود و هیچ نهادی، نه میراث و نه شهرداری، همتی برای نگهداری‌اش انجام نمی‌دهند. همچنان امکان عکاسی از آن وجود ندارد، همچنان هم راهی به آن خانه باز نشده است و همچنان هم خانه شکل مناسبی ندارد و انبار است. در حیاط اندرونی خانه اعتضادالملک، پدر صادق هدایت، در خانه شماره 37 خیابان شهید تقوی که تنها درش از سمت بیمارستان امیراعلم گشوده می‌شود، انباری از وسایل کهنه قرار دارد. روی کاشی‌های آن را رنگ زده‌اند و برخی از آنها را تراشیده و دیوارهای آن در حال پوسیدن است. خانه در سال 53 که فروخته شده، تعمیر شده است، اصالتش حفظ شده است، اما در این سال‌ها به دانشگاه علوم پزشکی تهران سپرده شد. بعدها تبدیل به مهدکودک کارکنان بیمارستان امیراعلم‌ شد و تصویر کودکانه بر رویش کشیده شد، بعد شد انبار و کتابخانه بیمارستان. احمد مسجدجامعی وقتی از خانه هدایت دیدار کرد، از سازمان میراث فرهنگی خواستار حفاظت از این خانه شد، اما چرا این اتفاق هنوز نیفتاده است، کسی نمی‌داند. راستی چرا خبری نیست؟ 2 خانه برای دانشور و جلال خانه جلال آل احمد و سیمین دانشور که در سال 1383 به ‌عنوان یک نماد فرهنگی هویت‌ساز در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است، در اوایل اردیبهشت سال 1393 در اختیار شهرداری منطقه یک تهران قرار گرفت تا آنجا را پس از یک‌سری تعمیرات جزئی سه ماهه، به یک نهاد فرهنگی عام‌المنفعه به نام «خانه ادبیات ایران» تبدیل کند. این پروژه که پس از انجام فازهای مطالعاتی و تهیه سناریوی مرمت و تأمین اعتبار آماده اجرا شده بود، ناگهان در اواسط سال 1394 از فهرست پروژه‌های اولویت‌دار شرکت توسعه فضاهای فرهنگی، وابسته به شهرداری تهران خارج و مختصر کارهای اجرائی آن هم متوقف شد. البته عملیات اجرائی مربوطه دوباره آغاز شده است. چند ماه پیش یکی از اقوام این خاندان به خبرگزاری تسنیم گفته بود: «به منزل جلال رفتم و با اصرار توانستم وارد خانه شوم، دیدم که حفره بزرگی در راهرو خانه و میان آشپزخانه ایجاد شده است».به‌هرحال تاکنون دو خانه از خانه‌های سیمین دانشور و جلال آل‌احمد در فهرست ملی ثبت شده است. یکی از این خانه‌ها متعلق به خانه پدری جلال و شمس است که به نام خانه جلال آل احمد در روز 25 مهر سال 83 به شماره 11206 در فهرست میراث ملی قرار گرفته است؛ این خانه اکنون در خیابان خیام قرار دارد و هنوز کاربری مشخصی از سوی اداره کل میراث تهران برای آن در نظر گرفته نشده است. خانه دیگری نیز در روز بیست‌وچهارم اسفند سال 83 با شماره 11466 به نام خانه جلال آل احمد و سیمین دانشور ثبت شده که این خانه با قدمت پهلوی دوم در خیابان شریعتی بن‌بست ارض قرار گرفته است. این خانه بنا به اظهارات دانشور، در سال 1332 توسط مرحوم معینی و بنا به پیشنهاد جلال و سیمین ساخته شده و آنها پس از مراجعت سیمین از آمریکا در مرداد همان سال به اتفاق جلال در این منزل سکنا داشته‌اند. پس از فوت جلال در سال 48 سیمین در همین خانه تا پایان عمر زندگی کرد. به‌هرحال باید منتظر ماند و دید سرنوشت این خانه‌ها چه می‌شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.