در نشست زنان و زندگی روزمره مطرح شد
تجربه خشونت علیه زنان در دروازهغار
شرق: هفته گشته، نشست زنان و زندگی روزمره از سوي حلقه مطالعات مسائل اجتماعی زنان انجمن جامعهشناسی ایران برگزار شد؛ در این نشست که با محوریت زنان آسیبدیده اجتماعی و با تمرکز بر بررسی نقش سازمانهای مردمنهاد و «انجیاو»ها در حوزه زنان آسیبدیده در سالن اجتماعات انجمن جامعهشناسی ایران برگزار شد، سخنرانان، مؤسسان و گردانندگان سه «انجیاو»ي فعال در حوزه زنان و آسیبهای اجتماعی بودند. لیلا ارشد، مؤسس «خانه خورشید» که در زمینه حمایت از زنان آسیبدیده فعال است، خسرو منصوریان، مؤسس انجمن حمایت از کودکان توانیاب و مؤسس مرکز آسیبهای اجتماعی، همچنین لیلا چرتابیان، مؤسس و مدیریت جمعیت مردمنهاد «باور»، سخنرانان جلسه بودند که از تجارب خود درباره آسیبهای اجتماعی زنان، نقش سازمانهای مردمنهاد در کنترل آسیبها و همچنین شرایط زندگی روزمره زنان در برخی محلات پرآسیب مانند دروازهغار گفتند. لیلا ارشد به بررسی وضعیت زنان در محله دروازهغار پرداخت و تصریح کرد: «در دروازهغار تهران، زنان ایرانی تجارب جدی و ناخوشایندی از خشونت دارند؛ زنان بهعنوان یکی از اقشار آسیبپذیر در محلهایی مانند بافتهای فرسوده و ناکارآمد شهری، سکونتگاههای غیررسمی، فضاهای بیدفاع شهری و... شرایط دشواری را تجربه میکنند. در دروازهغار تهران، زنان، سوءمصرفکنندگان، کارتنخوابها و آسیبدیدگان اجتماعی، زنان مهاجر و فرزندان آنها با تأکید بر دختران، خشونت و تجربههای ناخوشایندی دارند. گروههای زنان در محله شامل خانوادهها و مادران که از ساکنان بومی محله هستند، از زندگی در اين محل خسته شدهاند؛ اما امکان فروش منازل با قیمتهای مناسب و امکان جابهجایی به دیگر مناطق شهري را ندارند. بسیاری از فرزندانشان که ازدواج کردهاند از حضور در اين محله و سرزدن به والدین خودداري ميكنند؛ همچنین زنان و جوانان این خانوادهها بهدليل رفتوآمد در کوچههای ناامن و فضاهای بیدفاع شهری دچار محدودیت هستند». او افزود: «گروه دیگر زنان این محله، زنان مهاجر ساکن شامل مهاجران داخلی مانند کولیها یا جوکیها، کردها، لرها، مهاجران مازندارانی و... هستند که این گروه به دلایل متعدد فرهنگی و اقتصادی شرایط ویژهای دارند که هم خشونت میکنند و هم با خشونت با آنها برخورد ميشود؛ همچنین مهاجران خارجی شامل افغانها و عراقیها که تعدادشان کم است؛ این گروه نیز مشکلات زیادی دارند، برگههای هویتی ندارند، پسران کوچک و دخترانشان بارها آزارهای زیادی ديدهاند. گروه دیگر زنان، معتادان، کارتنخوابها، تنفروشها و زبالهگردها در محله هستند که از جانب گروههای متعدد محلی و در مواقعی سازمانهای متولی، دچار مشکلات میشوند و احساس نبود امنیت را تجربه میکنند و در مواقعی سبب نگرانی برای ساکنان محله میشوند». ارشد ادامه داد: «وجود خانههای مجردی معروف به «قمرخانمی» در محله و رفتوآمد مشتریان که بسیاری مهاجر هستند، بر مشکلات محله میافزاید. این افراد بسیار سریع اتاق و خانههای خود را عوض میکنند و جابهجا میشوند.نبود قوانین حمایتی، مشکلات زنان را پیچیدهتر میکند؛ ایجاد امکان عمل توبکتومی حتی برای یک زن سوءمصرفکننده شیشه که دچار اختلال روانی و شخصیتی است و در سازمان بهزیستی فرزند دارد و مادری را تجربه کرده و تمایلی به فرزندآوری ندارد، ضروری است». لیلا چرتابیان، مؤسس جمعیت مردمنهاد «باور»، به بررسی مؤلفههای مؤثر در راستای توانافزایی فردی و اجتماعی زنان پرداخت و گفت: «وقتی آمارهاي آسیبهای اجتماعی زنان ارائه میشوند، صدای زنگهای خطر را بهوضوح میشنوید. تداوم فقر و تبعیض جنسیتی علیه زنان به علت وجود موانع و محدویتهای گوناگون، موجب طرح رویکردها و تدابیر مختلف از جمله توانمندسازی زنان در ادبیات توسعه و جنسیت شده است، با وجود برخی تلاشها که در قالب طرحهای حمایتی انجام شده است؛ توانمندی آنان همچنان در سطحی پایین قرار دارد. در ایران با وجود ارائهنشدن آمارهای دقیق در حوزه آسیبهای اجتماعی، آمار و ارقام ارائهشده همچنان باعث نگرانی بسیار است. نگاه امنیتی به مسائل آسیبهای اجتماعی باعث ارائه آمارهای ضد و نقیض زیادی شده است که در نهایت راه فائقآمدن بر مشکلات را دوچندان دشوار میکند، درحالیکه راه عبور از آسیبها در بسیاری از محافل علمی- تخصصی و بینالمللی مطابق با برنامه توسعه سازمان ملل یعنی «ارتقاي برابری جنسیتی و توانمندی زنان بهطور گسترده» است که بهعنوان یکی از اهداف کلیدی اعلامیه هزاره سوم معرفی شده؛ توانمندسازی صرفا به معنای توانگری اقتصادی نیست، بلکه موقعیتهایی مانند دسترسی به فرصتها و امکان مشارکت در فعالیتهای اجتماعی و سیاسی را هم دربر میگیرد». خسرو منصوریان، مؤسس انجمن حمایت از کودکان توانیاب و مؤسس مرکز آسیبهای اجتماعی، در ادامه گفت: «در کشورهای روبهتوسعه، زنان از لحاظ شغل و درآمد با تبعیض روبهرو شدهاند و غالبا بههمیندلیل وارد چرخه فقر میشوند. امروزه آسیبهای زیادی زنان را تهديد ميكند که بیشتر این آسیبها متوجه زنان سرپرست خانوار است؛ مشکل عمده این زنان فقر اقتصادی است که ابعاد دیگر زندگی آنان را نیز تحت تأثیر قرار میدهد. در بسیاری از کشورهای جهان، بهويژه کشورهای درحالتوسعه، این زنان در مقایسه با مردان از لحاظ استخدام شغلی و درآمد با تبعیض مواجه هستند كه باعث میشود آنان در چرخه فقر قرار گیرند». وی خاطرنشان کرد: «این مشاغل در بسیاری از موارد نهتنها مشکل فقر آنها را حل نمیکند، بلکه آنان را در شرایط ناامن و ناسالم روحی و فیزیکی قرار میدهد؛ مثلا در بسیاری از کشورها، زنان خودفروش در معرض بالای ابتلا به بیماری HIV/AIDS قرار دارند. این بیماری خود بسیاری از محدودیتهای شغلی و اجتماعی را بهخصوص در کشورهای درحالتوسعه برای این زنان بهدنبال دارد چراکه تابوهای اجتماعی زیادی در رابطه با راههای انتقال این بیماری وجود دارد و باعث میشود که آنان نتوانند شغل مناسبی پیدا کرده و از تنگنای فقر رهایی پیدا کنند. ما باید بدانیم از همنشینی و همصحبتی با مبتلایان به ایدز، ایدز نمیگیریم و این بیماران را با انگ و تبعیض از جامعه طرد نکنیم. بهعلاوه این زنان به هنگام بیماری بهدلیل حمایتنكردن صحیح مراکز درمانی از آنها، از رفتن به مراکز درمانی عادی خودداری کرده و از لحاظ درمان در شرایط بسیار بدی قرار میگیرند. از سوی دیگر، ناامنی شغلی در بسیاری از کشورها حتی در کشورهای توسعهیافته از دیگر معضلات اشتغال، نهفقط برای زنان سرپرست خانوار، بلکه برای کل زنان است».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.