سد کارون سه، سد بتنی برتر جهان در سال 2016
ناصر کامجو*: در دومین کنفرانس بینالمللی سدهای بلند بتنی که در مهرماه سال جاری در شهر «تیان» چین برگزار شد، سد کارون سه به عنوان سد بتنی برتر برگزیده شد. این انتخاب که از سوی کمیته بینالمللی سدهای بزرگ، کمیته ملی سدهای بزرگ چین و انجمن سدهای آمریکا صورت پذیرفته است، با توجه به شاخصهای مهمی چون: جانمایی، معماری، طراحی و اجرا سد بتنی دوقوسی کارون سه با ارتفاع 205 متر از کف پی سد شایسته دریافت گواهینامه مربوطه شده است. سد کارون سه در 28کیلومتری شرق شهرستان ایذه در استان خوزستان و روی رودخانه کارون احداث شده است. عملیات انحراف آب رودخانه کارون برای احداث سد در سال 1374 انجام شد و آبگیری مخزن سد نیز در آبان ماه 1383 صورت گرفته است. گفتنی است که نخستین واحد نیروگاه سد کارون سه در اسفند ماه همان سال و آخرین واحد آن نیز در شهریور ماه 1385 به بهرهبرداری رسیده و به شبکه سراسری برق کشور پیوسته است.سد و نیروگاه کارون سه، با تولید سالانه انرژی برقابی به میزان 4172 میلیون کیلووات ساعت در زمانهای اوج بار شبکه و همچنین با هدف کنترل سیلاب و جلوگیری از سیلابیشدن دشت خوزستان و نیز امکان تأمین آب شرب و صنعت شهرهای: ایذه، باغملک و قلعهتل و روستاهای واقع در حاشیه شهرهای مورد اشاره و ایجاد اشتغال و رونق اقتصادی در منطقه همراه با ایجاد جاذبههای گردشگری، احداث شده است.این سازه مهم بتنی، با حجم عملیات بتنریزی سد و سرریز به میزان 000/250/1 مترمکعب و حجم مخزن سد در تراز نرمال 2970 میلیون مترمکعب، یکی از سدهای ویژه به لحاظ طراحی و اجرا است که اجرای آن به عنوان یکی از پروژههای مهم ملی در سال 1383، معادل 680 میلیون دلار آمریکا هزینه داشته است.در جریان احداث این سد و نیروگاه، احجام عمده عملیات فنی- مهندسی زیر صورت پذیرفته است: حفاری زیرزمینی: 1،900،000 مترمکعب، بتنریزی روباز: 2،100،000 مترمکعب، بتنریزی زیرزمینی: 600،000 مترمکعب، حفاری و تزریق: 1،040،000 مترطول، گالریها و تونلها: 19000 متر، حفاری 27 دستگاه شفت: 1670 متر، تجهیزات الکتریکال، مکانیکال و هیدرومکانیکال: 35000 تن یکی از عمدهترین دستاوردهای احداث این پروژه بزرگ ملی، کسب تجربیات ارزنده به وسیله عوامل دستاندرکار پروژه (اعم از کارفرما، مشاور و پیمانکاران) در ابعاد مدیریت، فنی و اجرائی بوده است. بهگونهای که حضور و نقش این نیروها در سایر پروژههای کشور که پس از احداث سد و نیروگاه کارون سه به اجرا رفته است، بسیار مؤثر و حیاتی بوده است. شرکت مهندسی مشاور «مهاب قدس» مفتخر است که از سال 1368 تا 1387 در سطوح مختلف: مطالعاتی و اجرائی و بهرهبرداری، در این طرح عظیم ملی مشارکت فعال داشته و یکی از دلایلی که شرکت مهاب قدس در مناقصههای مهم بینالمللی سد و نیروگاههای برقابی در فهرست کوتاه برای ارائه پیشنهادهای فنی و مالی قرار میگیرد، حضور فعال و مؤثر این شرکت در پروژههایی چون: کارون سه و کارون چهار، سیمره، کرخه، گتوند و ... است. یکی از مهمترین اهداف احداث سد و نیروگاه کارون سه، در کنار امتیازهای پیشگفته، تولید انرژی برقابی به میزان چهارهزارو 172 میلیون کیلوواتساعت است که در صورت تولید این میزان نیروی برق با استفاده از نیروگاههای حرارتی (با سوخت فسیلی)، حدود 3،658،000 تن گاز کربنیک تولید میشد که خوشبختانه با احداث سد و نیروگاه کارون سه، برابر با کاشت 94 میلیون اصله درخت و معادل حذف حدود 712،800 دستگاه خودرو در سال، به سود کشور عمل شده است. در این پروژه ملی، نزدیک به سههزارو 500 نفر به صورت مستقیم و حدود 12 هزار نفر بهطور غیرمستقیم فعال بودهاند و در کنار مزیتهایی چون: ایجاد اشتغال و توسعه منطقه و کنترل سیلاب و تأمین آب شرب و کشاورزی، درآمد ناشی از تولید برق نیروگاه کارون سه، سالانه حدود 200 میلیون دلار است. *مدیر امور سد و نیروگاه شرکت مهندسی مشاور مهابقدس
