|

میشل عون به عنوان رئیس‌جمهور جدید لبنان انتخاب شد

مُهر پایان بر بن‌بست 29ماهه

«میشل عون»، ژنرال سابق و رهبر 81 ساله جنبش میهنی آزاد که برای تصدی مقام ریاست‌جمهوری لبنان، رقبایی چون «میریام کلینک»، ستاره موسیقی پاپ و «زوربای» یونانی، شخصیت اول داستانی به همین نام را در برابر خود می‌دید، روز گذشته بر اصلی‌ترین حریفش، یعنی برگه‌های رأی سفید نمایندگان پارلمان غلبه کرد تا به 29 ماه بن‌بست سیاسی در آن کشور پایان دهد؛ بن‌بستی که از زمان پایان‌یافتن دوره ریاست‌جمهوری «میشل سلیمان» در ماه می‌2014 تا همین دیروز، 45 جلسه رأی‌گیری پارلمانی برای انتخاب رئیس‌جمهور جدید را ناکام گذاشته بود. عون که یک مسیحی مارونی است روز گذشته در حالی موفق شد در دومین دور رأی‌گیری، 83 رأی از مجموع 128 رأی پارلمانی را از آن خود کند که در دور اول فقط با اختلاف دو رأی از کسب بیش از دوسوم آرا بازمانده بود. حساسیت جلسه پارلمانی روز گذشته از آنجایی واضح‌تر می‌شود که بدانیم دور دوم رأی‌گیری نیز که پیروزی در آن فقط مستلزم کسب بیش از نیمی از آرا بود، به دلیل بی‌نظمی در پخش سبد آرا و تخطی جمعی از نمایندگان، به دفعات تکرار شد تا عاقبت نمایندگان مجبور شوند به جای چرخاندن سبد، یک‌‌به‌یک با حضور در پای صندوق و تحت‌نظارت یکی از مخالفان سرسخت عون، یعنی «نبیه بری»، رهبر باسابقه جنبش «امل» و سخنگوی کهنه‌کار پارلمان، آرای خود را به ثبت برسانند. با تمام این اوصاف و در شرایطی که بیروت، پایتخت لبنان، به‌دلیل رأی‌گیری، چهره‌ای امنیتی‌تر از همیشه به خود گرفته بود، نتایج آرا نشان داد، میشل عون از مدت‌ها پیش با جلب حمایت احزاب و گروه‌هایی متعارض، با اطمینان و خیال راحت در جلسه رأی‌گیری حاضر شده بود. جدای از پشتیبانی حزب‌الله لبنان که با وجود قدمت طولانی آن، در دسامبر سال گذشته میلادی رسمی شد، این اعلام حمایت «سعد حریری»، رهبر جریان المستقبل و نخست‌وزیر سابق بود که از همین 10 روز پیش، ریاست‌جمهوری عون را قطعیت بخشید. حریری که به عنوان یکی از رهبران ائتلاف 14 مارس، منتقد سرسخت حزب‌الله بوده و از روابط بسیار نزدیکی با خاندان سعود برخوردار است، در سخنرانی 20 اکتبر خود مدعی شده بود، ضرورت حفاظت از لبنان، نظام سیاسی، دولت و مردم آن کشور او را ناچار کرده تا از رقیب دیرین خود حمایت کند؛ رقیبی که همین یک دهه پیش، یکی از متهمان احتمالی ترور پدر او، «رفیق حریری»، در آستانه وقوع انقلاب سدر و خروج نیروهای سوری از لبنان بود. بنابراین اگر انتخاب میشل عون به مقام ریاست‌جمهوری حاکی از ائتلاف و معاهدات پیچیده احزاب و گروه‌های سیاسی متنوع لبنان در سایه بحران سیاسی و انسانی سرریزشده از جنگ سوریه است، تصمیم حریری به حمایت از او نیز نشان‌دهنده آغاز فصل جدیدی از نقش کم‌رنگ‌شده عربستان سعودی در عرصه سیاسی لبنان است که بدون شک با گسترش نفوذ و قدرت حزب‌الله و متحدان منطقه‌ای آن همراه خواهد بود. در این میان و در شرایطی که گفته می‌شود بدبیاری‌های مالی حریری نیز نقش بسزایی در فروپاشی شبکه سیاسی او داشته، به نظر می‌رسد این سیاست‌مدار اهل سنت حساب ویژه‌ای روی بازگشت به جایگاه پیشین نخست‌وزیری خود باز کرده که طی سال‌های 2009 تا 2011 سکان آن را در اختیار داشت. گفته می‌شود عون در توافقی که با پادرمیانی ریاض، تهران، پاریس و مسکو به دست آمده، به حریری وعده داده در صورت حمایتش، او را نخست‌وزیر خود معرفی کند؛ وعده‌ای که البته با نظر به محبوبیت او در میان نمایندگان پارلمان و توافق سیاسی جاری در لبنان مبنی بر انتصاب یک مسلمان سنی به نخست‌وزیری، تقریبا گریزناپذیر می‌نماید. این در حالی است که انتظار می‌رود تکیه‌زدن عون بر کرسی ریاست‌جمهوری، بیش از پیش دولت لبنان را در برابر غرب و متحدان عربی قرار دهد که این روزها درگیر جنگی نیابتی با دمشق هستند. عون که خود از منتقدان جدی حضور 30ساله نیروهای سوری در لبنان بود، این روزها و پس از اتحاد با حزب‌الله، در مقام یکی از حامیان کلیدی «بشار اسد»، رئیس‌جمهوری سوریه ظاهر شده و بارها از او به دلیل نقشش در ممانعت از بسط تهدیدات تروریستی به لبنان قدردانی کرده است؛ واقعیتی که حتی بخش بزرگی از جمعیت مسیحی لبنان را نیز به پشتیبانی از ائتلاف عون با نیروهای حزب‌الله برانگیخته است. اما در مقابل بسیاری از لبنانی‌ها هنوز به توانایی عون در بازگشت ثبات و آرامش به کشور تردید دارند؛ ثباتی که در نتیجه ماه‌ها منازعه قدرت و مدیریت ناکارآمد، زیرساخت‌های شهری هم‌چون جمع‌آوری زباله و تولید برق را تا آستانه نابودی پیش برده و‌ هزاران‌‌هزار معترض را به دفعات راهی خیابان‌های بیروت کرده است؛ اعتراضاتی که بنا بر بیانیه برخی گروه‌ها و فعالان، بناست همچنان در مخالفت با مشروعیت پارلمان و به‌تبع آن، رئیس‌جمهور جدید آن کشور ادامه داشته باشد. ------------------------------------------ میشل عون، متولد 1935، رهبر جنبش میهنی آزاد و فرمانده سابق ارتش لبنان است که از سال ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۰ رئیس یکی از دو حکومتی بود که برای به‌قدرت‌رسیدن با یکدیگر در جنگ بودند. او در سال ۱۹۸۹ علیه نیروهای سوریه مستقر در لبنان «جنگ آزادی‌بخش» اعلام کرد و در سال ۱۹۹۰ پس از تصرف بیروت ازسوي ارتش سوریه، به سفارت فرانسه پناهنده شده و بعدا اجازه یافت تا به فرانسه برود. میشل عون 11 روز پس از خروج نیروهای سوریه از لبنان در سال ۲۰۰۵، به کشورش بازگشت و فعالیت سیاسی‌اش را آغاز کرد. او و جریان تحت رهبری‌اش، جنبش میهنی آزاد، با امضای یادداشت تفاهمی در فوریه 2006، به یکی از متحدان حزب‌الله لبنان بدل شدند؛ اتحادی که مانع از نزدیکی عون به جنبش امل در ائتلاف هشتم مارس نیز نشد. عون از سال ۲۰۰۵ نماینده مجلس لبنان است و جنبش میهنی نیز به‌عنوان قدرتمندترین گروه در ائتلاف هشتم مارس، با داشتن ۱۹ نماینده، دومین حزب پرنفوذ در این مجلس پس از جریان المستقبل است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.