10 نکته برای نوشتن سفرنامه جذاب (1)
ارشاد نيكخواه
«مقصد یک مسافر هیچوقت یک مکان نیست، بلکه دریچه جدیدی برای نظارهکردن اطراف است». «هنری میلر» یک سفرنامه خوب اونیه که خواننده با خوندن (یا دیدنش) حس کنه باهات اومده سفر. باید خواننده حس کنه اونجاست و وسط مکالمه شما با آقای راننده قرار گرفته و برای اینکه یک سفرنامهنویس خوب بشی باید از قبل خودت رو براش آماده کنی. قبل از اینکه به جاده بزنی تصمیمت رو بگیر که میخوای بهعنوان یک مسافر بری سفر یا بهعنوان یک سفرنامهنویس. نکتههایی که این زیر براتون آوردم یا تجربیات خودمه یا چیزهایی که اینور اونور توی اینترنت پیدا و براتون ترجمه کردم: ۱) نکته اول اینکه ادبیات متن سفرنامهت باید مال خودت باشه. سعی نکن از سبک نوشتاری خاصی تقلید کنی. پیشنهاد من اینه: همونجوری که قصه رو برای رفیقت تعریف میکنی بنویس. سعی نکن کتابی و رسمی بنویسی. سعی نکن مثل یکی دیگه بنویسی. سفرنامهت بخشی از کاراکتر تویه و ادبیاتت هم بخشی از سفرنامته. پس خودت رو طبیعی و اورجینال بنویس. به متنت، شخصیت خودت رو اضافه کن. دریچه نگاه و نظرات خودت رو وارد متنت بکن و با ادبیات طبیعی خودت اونها رو روی کاغذ پیاده کن. منظورم رو متوجه شدی؟ ایول. ۲) به سفرت یه زاویه دید بده. به خواننده بگو کی هستی و چهجوری در چه نقشی داری اونجا رو میبینی. خیلی زود این قضیه رو توی متنت مشخص کن. سفرنامهات که قرار نیست فقط یه سری توصیفات باشه با معرفی یه سری جاهای دیدنی. مثلن «همیشه دوست داشتم پاریس رو از نزدیک ببینم» شروع خوبی برای سفرنامهت نیست. شاید این شروع بهتری باشه: «برای آدم احساساتی و عاشقپیشهای مثل من، پاریس همیشه من رو انگولک کرده که برم و توی خیابونهای پر از رومنسش گم بشم». بهترین نیست، ولی حداقل خواننده میفهمه چجوری پاریس رو میبینی و خودت چجور آدمی هستی. ۳) تا جایی که میتونی از توصیفات بصری استفاده کن. نکته اینجاست که خواننده نمیدونه تو کجایی. اون که توی مغز تو نیست. به خاطرات بصری تو هم دسترسی نداره؛ بنابراین تا جایی که ممکنه محیط رو خوب و واضح توصیف کن. یهجوری توصیف کن انگار داری برای یک نابینا توصیفش میکنی. اینکه بگی یک ساختمونِ «قدیمی» بود که کافی نیست. رنگها و نمای ساختمون رو توصیف کن و بگو پنجرهها حکاکی استادانهای داشت و اون خانم پیری که طبقه دوم روی بالکن نشسته بود و لبخند میزد. بین نوشته پر از جزئیاتِ مهیجِ رنگارنگ و نوشته مفصلِ پرطمطراقِ چرندپرند مرز باریکیه. ولی بهتره اگه قراره چیزی بنویسی به سمت نوشته مفصل و چرندپرند تمایل داشته باشه تا به سمت خالی و بدون توصیفات. ۴) سفرنامه باید یه چیزی بیشتر از Wikipedia و Lonely Planet دست خواننده بده. خواننده میتونه همون اطلاعاتی که شما نوشتید رو از اینترنت هم پیدا کنه. پس شما باید علاوه بر اونها توضیحاتی رو بدید. پس جاهایی برو که همه نمیرن و وجه متفاوتی از مقصدی که میری رو معرفی کن تا سفرنامهت خفن و متمایز بشه. شش نکته بعدی مونده؛ فعلن روی این چهارتا کمی تمرین کنید تا دوباره بیام سراغتون.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.