|

نگاهی به نمایش روایت عاشقانه

اصالت ایرانی و‌ اعتبار اجرائی

امید اولیایی

«روایت عاشقانه» برگرفته از شاهنامه است که البته محمد چرمشیر براساس داستان رستم و سهراب آن را به نام روایت عاشقانه‌ای از مرگ در ماه اردیبهشت نوشته و منتشر کرده و البته بیشتر آن وضعیت را تخیل کرده است. بابک دقیقی نیز برداشت خودش از متن چرمشیر را به صحنه آورده است. هدف این است که نظرگاه اجرائی که براساس همخوانی با پروژه بدن و اشیا است، در این اجرا شدنی باشد. در اینجا نشان می‌دهند رستم از پهلوانی و جنگ و دعوا خسته است و به سمنگان‌دژ می‌رود. البته بردن اسب به دست سربازان تورانی و بازپس‌گرفتنش بهانه می‌شود که رستم سر از سمنگان‌دژ درآورد که دخمه زنانه است و در آن مردی انگار راه ندارد و زنان نیز بیشتر از آنکه حال‌وهوای زنانه داشته باشند، خوی مردانه گرفته‌اند و دچار رفتارهای خشن شده‌اند و ظروف آشپزخانه‌شان شده است کلاه‌خود و سپر و باید که آماده باشند که اگر جنگی شروع شد، پیش‌قدم شوند. انگار که حال‌وهوای نمایش فمينیستی باشد و این زنان خشن و بداخم آماده‌ترند برای حال‌وهوای مردانه و خشونت و از آن‌سو نیز رستم از خشونت بیزار است و به دنبال فرصتی است برای اینکه خود را برای یک زندگی ساده آماده کند و از رُفت‌وروب، آشپزی و خانه‌داری لذت ببرد. این همان قصه دیدار رستم (رسول نیازی) و تهمینه (سجاد امیرمجاهدی) است که در آن رخش (حسین محمدآبادی) بهانه وصلت است چون تهمینه نیز از این حال‌وهوای مردانه بیزار است و دلش ازدواج و مرد می‌خواهد که اتفاق هم می‌افتد. اما دیدار کوتاه است و در آن هم یک فرزند پسر به نام سهراب در دامن تهمینه می‌ماند. همچنین شهربانو، مادر تهمینه (مهدی خسروی) و زن جادو، خاله تهمینه (علی نفیسی) نیز در این بازی بی‌قاعده و مردسالارانه حضور پررنگی دارند که سرآخر نیز شهربانو خواهرش را می‌کشد برای اینکه این دژ دروغین از هم بپاشد و... . در اینجا اشیا حضور مؤثری در نمایش دارند و از آن حالت معمولی خارج می‌شوند و پیش‌برنده فضا هستند و در القای شخصیت‌ها مؤثرند و می‌توانند مفاهیم را برای تماشاگران به شکل مؤثری بنمایانند. بازیگرها هم حضور تأثیرگذاری دارند. با آنکه همه مرد هستند، اما هم زن‌بودن و هم حس زنانه یا مردانه و حتی اسب را به‌زیبایی نمایان می‌کنند. البته بازی‌ها به مرحله تأثیرگذاری مستقل که باید در خلاقیت بازیگر نمایان شود، نمی‌رسد، مگر علی نفیسی که توان بیشتری دارد و می‌داند چگونه در بازیگری‌اش ضمن نقش‌آفرینی در اتکای به بیان بهتر بتواند به ارتباط بهتری با مخاطب برسد. بابک دقیقی نشان می‌دهد از پس کارگردانی پیش‌‌ِرو برخواهد آمد چون از پژوهش غفلت نمی‌کند و در تبیین متن به اجرا متکی به مطالعات قابل استنادی است و برای این منظور به داده‌های معتبر و اجرائی متکی است و این زیباست که آنها سال‌هاست در کرمان دارند چنین روالی را مطالعه می‌کنند و در دل تمرین‌ها به دنبال ارائه تئاتری نوین هستند که در آن اصالت‌های ایرانی در کنار خلاقیت اجرائی با هم پیش می‌روند که همه‌چیز باورمندانه در اختیار مخاطبانش قرار گیرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.