2 منطقه تهران معطل یک توافق پولی مهم
شرق: حدود دو ماه قبل مسئولان راهآهن برای دومینبار به شورا و شهرداری تهران آمدند تا درباره حرفها و توافقات سه سال قبل خود رایزنی و بررسی داشته باشند. در آن جلسه فارغ از اختلاف نظرهایی که بههیچعنوان بوی تفاهم نمیدادند، قرار شد در مهلتی یکماهه آخرین پیشنهادها درباره آزادسازی زمینهای راهآهن تهران از سوی شهرداری و راهآهن تبادل شود اما گویا این جلسه چندساعته فقط وقت مدیران دولتی و شهری و مردم تهران را گرفته و تاکنون هیچ توافقی در کار نبوده است؛ چراکه رئیس شورای شهر تهران میگوید تاکنون توافقی حاصل نشده و به این زودیها هم نمیشود. مهدی چمران، رئیس شورای شهر تهران، دراینباره به «شرق» گفت: هنوز به تفاهم پولی نرسیدهاند و همان مشکل قبلی که درباره تفاهم مالی بود، وجود دارد. البته در این مدت مذاکراتی بوده است اما هنوز به اشتراک نظر نرسیدهاند و برای این تفاهم زمانبندی هم وجود ندارد. اقبال شاکری، عضو کمیسیون حملونقل و عمران شورای شهر هم دراینباره به «شرق» گفت: قرار بود در کمیسیون عمران مجدد این موضوع بررسی شود اما همه چیز کنار گذاشته شد و هنوز اتفاق و توافق رخ نداده است. او با اشاره به برنامه یکماهه برای بررسی موضوع گفت: عجیب است که چنین مسئله مهمی به هیچ شکلی حل نمیشود. به نظر من راهآهن باید همکاری بیشتری داشته باشد، آنها روی مبلغ تأکید دارند اما مسئله این است که اگر این زمینها را به شهرداری بدهند، به اشخاص نداده و مردم بهرهمند میشوند و تبدیل به فضای عمومی شهری میشود. در واقع از این جیب به آن جیب شده است اما مقداری بالا یا پایینتر به نفع مردم است. نباید بخشی فکر کرده و روی این مبلغ پافشاری کنند. او با بیان اینکه باید انصاف داشته باشیم چراکه راهآهن در این سالها کمک زیادی به این دو منطقه داشته است، گفت: راهآهن در این مدت کارهای زیادی برای اتصال مسیرها و بازگشایی آنها و ساماندهی مسیرها و این محدوده داشته است اما بههیچوجه ساختوسازی هم صورت نگرفته است تا تعیین تکلیف شود. به نظر من شورا باید مجدد وارد موضوع شود چراکه هر بار موضوع را رها کرده موضوع روی زمین مانده و کارهایی که شورا رأسا اقدام کرده است برطرف شده است. باید دوباره بخواهیم که وارد شویم و بالاخره به نتیجه برسیم. معضلات قدیمی و جدید گریبانگیر مردم حتی اگر از ماجرای تقدم و تأخر این موضوع اول مردم در محدوده امروزی مناطق 17 و 18 بودهاند و بعد راهآهن با آن اسب آهنی به میان خانههای آنها آمده یا مردم در روزهای بلاتکلیفی و بیبرنامگی شهر به هر دلیلی ازجمله فقر و حاشیهنشینی، به حاشیه راهآهن و به قولی لب خط پناه بردهاند بگذریم، نمیتوان از دامنه سوابق از دیروز تا امروز بگذریم. نمیتوان گفت همه آنچه امروز عارض مردم در مناطق 17 و 18 تهران است، فقط برای امروز است و سابقه چنددههای همجواری مردم و راهآهن را نادیده گرفت. همجواریاي که نهتنها آسایش و آرامشی در پی نداشته؛ بلکه سراسر ضرر و دلخوری بوده است. اگر امروز مسئولان راهآهن به دنبال حل موضوع هستند فقط به دلیل فشار اجتماعی اعتراضهای مردمی نیست، بلکه آنها مدتهاست که خودشان هم درباره این تغییرات اصرار دارند اما همکاری مشترکی ایجاد نمیشود. در آخرین جلسهای که حدود دو ماه قبل در جلسه شورای شهر تهران تشکیل شد، تقریبا همه گروههای درگیر با راهآهن در مناطق 17 و 18 حضور داشتند و ابعاد مختلف این موضوع بررسی شد. مصطفی سلیمی، شهردار منطقه ۱۸ با بیان اینکه راهآهن اجازه ساماندهی به شهرداری منطقه ۱۸ نمیدهد گفت: مسئولان راهآهن در روند ساماندهیها چندینبار حکم قضائی علیه شهرداری گرفتهاند. وی با اشاره به اینکه بیشتر مسیرهای روگذر این منطقه هنوز یکمسیره هستند که گاه تردد شهروندان منجر به درگیری و ضدوخورد و جنجالهای محلی میشود، ادامه داد: شبکه جمعآوری آبهای سطحی با یکدیگر هماهنگ نیستند و باید کار عمرانی برای آنها انجام شود. ابوالفضل قناعتی، عضو هیأترئیسه شورای شهر تهران به دومینباربودن این جلسه و حضور مدیرعامل راهآهن در شورای چهارم اشاره کرد و گفت: امیدوارم این جلسه برای تعیین تکلیف باشد، نه اینکه هر عضوی یک نصیحتی کند. این نصیحتهای ما برای مردم منطقه ۱۷ و ۱۸ نان و آب نمیشود و بهتر است به نتیجه نهایی برسیم. عبدالمقیم ناصحی، رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای شهر هم با بیان اینکه منطقه ۱۸ میان دو خط راهآهن تهران - تبریز و تهران - اهواز قیچی شده است و مردم را با مشکلات زیادی مواجه کرده است - ازجمله آلودگی صوتی و آسیبهای جانی و اجتماعی- گفت: علاوه بر آلودگی هوا و آلودگی صوتی و ترکهایی که بر خانههای مردم ایجاد شده است، اخیرا جتفنهای تونل راهآهن اهالی منطقه را اذیت میکند و مهمتر اینکه داخل تونل راهآهن تبدیل به پاتوق معتادان شده است. مجتبی شاکری، عضو کمیسیون فرهنگی، نیز به مسئله فقر و مشکلات و آسیبهای اجتماعی در مناطق 17 و 18 و املاک ریزدانه این محدوده اشاره کرد و گفت: برخی از آسیبدیدگان اجتماعی در این منطقه روشنایی معابر را از بین میبرند و اموال عمومی را سرقت میکنند. به گفته اهالی در این نقطه حتی نیوجرسیها را منهدم میکنند. حرف صریح پورسیدآقایی درباره منافع راهآهن فارغ از هر حرفی که معمولا در شورا هست، مدیرعامل راهآهن در دومین حضور خود در شورای شهر تهران صحبتهای صریحی داشت. او در مورد اظهاراتی که درباره ضرورت خروج راهآهن از داخل شهر مطرح میشود، گفت: در همه شهرهای بزرگ دنیا راهآهن داخل شهر است و چنین استدلالی برای خروج راهآهن پذیرفتنی و عاقلانه نیست. پورسیدآقایی با تأکید بر لزوم مکملشدن ایستگاههای راهآهن و مترو گفت: باید خط سه مترو به صورت مستقیم به سکوهای راهآهن متصل شود؛ درحالیکه امروز تنها یک ورودی در حیاط راهآهن در خط سه مترو در نظر گرفته شده است. در شهرری نیز باید ایستگاه راهآهن با خطوط یک و شش ایستگاه مکمل داشته باشد تا از این طریق تعامل مناسب بین بخشهای مختلف حملونقل پایتخت برقرار شود. همچنین ایدهای برای احداث ایستگاهی در میدان آزادی داریم تا در این ایستگاه نیز راهآهن با مترو در خط چهار، یک ایستگاه مکمل داشته باشد. پورسیدآقایی به معضلات مناطق 17 و 18 به دلیل وجود راهآهن اشاره کرد و گفت: زیرزمینیکردن خط تهران - تبریز در این مناطق کاری غیرکارشناسی بود، اما به دلیل ساخت تونل هزینهای بالغ بر 750 میلیارد تومان در سال 93 داشت که به قیمت روز این هزینهها هزارو 200 میلیارد تومان برآورد شده است. در این مدت هم برای رفاه شهروندان تقاطعها و دسترسیهای محلی ایجاد شده است و ساخت دیوارههای صوتی را نیز در برنامه داریم، ولی متأسفانه سیستمهای اطفای حریق و چراغها هنوز اجرائی نشده است. مدیرعامل راهآهن به جلسه مشترک دولت و شهرداری و شورا در اوایل تشکیل دولت یازدهم برای تعیینتکلیف این موضوع اشاره کرد و گفت: مقرر شد شهرداری متولی اجرای پروژههای عمرانی در این زمینها شود. همچنین در این جلسه مصوب شد که این اراضی کارشناسی شوند و معادل آن زمین ما عوض یا وجوه آن به شرکت راهآهن پرداخت شود. البته راهآهن موافقت کرد که تا زمان پایان کارشناسی، گذرها و دسترسیها روی این زمینها ایجاد شود و در این مدت در بخشهایی این امر محقق شد. درواقع در این مدت راهآهن نهایت همکاری را داشته، اما شهرداری هنوز تعیینتکلیف لازم را انجام نداده است. مدیرعامل راهآهن جمهوری اسلامی ایران افزود: مجموعه راهآهن تاکنون 24 میلیارد تومان برای تونلهای عبور قطار در منطقه 17 و 18 پرداخت کرده است، 20 میلیارد تومان بدهی دارد و برای تأسیسات تونل و سیستمهای ایمنی 213 میلیارد تومان هزینه شده است و درمجموع همراه با سایر اقدامات 750 میلیارد تومان برای احداث این تونلها اختصاص داده شده است. توافقاتی که از اول توافق نشده بود اقبال شاکری پیشتر دراینباره به «شرق» گفته بود که درباره این موضوع از مدتها قبل دو پیشنهاد مطرح است: یکی اینکه راهآهن زمینهای سطوح فوقانی ایستگاه راهآهن را آزادسازی کند تا شهرداری بتواند اقدام به ایجاد فضای سبز و آزادی معابر شهری کند و ارتباط دو بخش منطقه با هم فراهم شود. یکی دیگر از پیشنهادها هم این بوده که کل ایستگاه خطآهن تهران به شمال حرم امام یا زمین دیگری که موردنظر راهآهن است، منتقل شود. شاکری میگوید در این پیشنهاد قرار بوده شهرداری تهران در ازای این آزادسازی و جابهجایی، در تبدیل تعدادی از ایستگاههای راهآهن به پارکینگ با این شرکت همکاری کند. همین قسمت که باید یکی از موارد توافق باشد، یکی از موارد اختلاف است. چراکه راهآهن از اساس با انتقال مجموعه راهآهن مخالف است مگر اینکه مکان بهتر دیگری در داخل شهر همچون اراضی عباسآباد با قیمت مناسب داده شود. احمد حکیمیپور هم قبلا دراینباره گفته بود که کارشناسان شهرداری تاکنون بارها اقدام به ارزیابی و قیمتگذاری اراضی حریم خط راهآهن کرده و رقمهایی را اعلام کردهاند، اما مسئولان راهآهن با این رقمها مخالف هستند. در این مورد هم محل اختلاف اساسی وجود دارد. کارشناسان و مسئولان اجرائی غیر از مجموعه شهرداری معتقدند، شهرداری تهران با رقمهای غیرواقعی به دنبال کسب درآمد از این منطقه است، چراکه با آزادسازی زمینها بخش زیادی از املاک امکان ساختوساز پیدا میکنند و موج جدیدی از ساختوساز شروع میشود که به نفع شهرداری است. بههررو فارغ از این اختلاف اساسی و گرانقیمت، طبق قانون، اختیار قطعی تصمیمگیری درباره جابهجایی این غول آهنی و متعلقاتش در داخل شهر یا به بیرون از شهر به شورایعالی شهرسازی واگذار شده که ریاست آن در اختیار وزیر راه و شهرسازی است. پیشتر؛ یعنی چند هفته پس از جلسه مشترک شورا و شهرداری و راهآهن خبرهایی درباره ایجاد ایستگاه در اراضی عباسآباد منتشر شد که خیلی زود چمران آن را رد کرد و بااینحساب تنها روزنههای امید برای توافق کنار رفت. فرار به جلو ادامه دارد توافقی که پورسیدآقایی، مدیرعامل شرکت راهآهن جمهوری اسلامی ایران، حدود دو ماه قبل در شورای شهر مطرح کرد، روند سادهای داشت. او گفت: دوسالونیم قبل با همین آقایان و مسئولان شهرداری نشستیم و توافقی را تنظیم کردیم و قرار بود یکماهه به نتیجه برسد؛ اما از آن زمان هنوز اتفاقی نیفتاده است. روزگاری راهآهن با شهرداری همکاری نمیکرد و حتی نمیگذاشت خط مترو در کنار ایستگاه راهآهن ایستگاهی را ایجاد کند؛ اما حالا دیگر اینطور نیست و ما خودمان بارها برای حل این مشکل پا پیش گذاشتهایم؛ اما انگار قرار نیست توافقی اتفاق بیفتد. آقایی با بیان اینکه از توافق قبلی خودمان با این روند پیگیری در شهرداری پشیمان شدهایم، افزود: وقتی این اندازه از اعتبار و کار برای مردم صورت میگیرد، چرا نمیگذارید وجهه خوبی داشته باشد. چرا همیشه یک لقمهنانی را هم که میخواهیم به مردم بدهیم، در خاک و گل میزنیم و میدهیم؟ در همان شروع دولت یازدهم ما بودیم که برای حل این مشکلات پیشقدم شدیم تا با همکاری شورا و شهرداری برای تعیینتکلیف زمینهای آزادشده تصمیمی اتخاذ شود. آقایی افزود: آن زمان آقایان در شورا و شهرداری گفتند نیازی نیست راهآهن برای تعیین کاربری این زمینها به شورایعالی شهرسازی و معماری و کمیسیون ماده پنج مراجعه کند؛ چراکه شهرداری تصمیم دارد کل این زمینها را تبدیل به فضای سبز کند. به عبارتی گفتند به ما در ازای این زمینها، زمین یا پول میدهند و ما هم قبول کردیم اما انگار فقط حرف بود و عملی نشد. ما اصراری به تبدیل کاربری این زمینها به تجاری نداشتیم و صرفنظر کردیم اما شهرداری تهران با وجود موافقت ما باز هم اقدامی نکرد و تا امروز این روند ادامه دارد. این اظهارات دو ماه قبل مدیرعامل راهآهن است که به نظر میرسد همین امروز هم همین نظر را دارد چراکه تاکنون توافقی حاصل نشده است. فرار به جلویی که مدیرعامل راهآهن دو ماه قبل درباره شهرداری و اعضای شورا گفته بود، هنوز هم ادامه دارد و اعضای شورا هنوز هم معتقدند راهآهن همکاری لازم را ندارد که به دادن یکجای همه زمینها بدون هیچ پولی آن هم به نام مردم، رضایت نمیدهد. اما سؤال اینجاست که مگر اموال در دست راهآهن برای مردم نیست؟ و آیا مدیرعامل راهآهن میتوان به همین راحتی درباره فروش اموال دولتی یا واگذاری آنها اقدام کند!؟ آیا در این مورد نباید به مردم پاسخگو باشد؟ به هر روی فضای حدود 180هکتاری ایستگاه راهآهن تهران که در سال 1379 ثبت ملی هم شده است، تاکنون با تأمین نیاز مردم تهران و حواشی آن، فعال بوده است؛ این ایستگاه و خدماتش میتواند برای تهران و تهرانیها و مردم حاشیه آن منفعت داشته باشد و صدمات کمتری برساند. اگر بخواهیم منطقیتر نگاه کنیم، شهرداری تهران همانند بوستان ولایت که برایش برنامههای زیادی داشت، اما در نهایت یک پارک فرامنطقهای شد، نمیتواند حتی برای نیمی از 180 هکتاری که آزادسازی میشود، برنامهریزی کند و در نهایت میتواند چند درصد به سرانههای فضای سبز و آموزشی و بهداشتی و خدماتی منطقه بیفزاید. اما درعینحال بخش زیادی از ساختوسازها در این محدوده شکل میگیرد و شاهد رونقی در این بافت متراکم خواهیم بود که همین موضوع هم میتواند نگرانکننده باشد. واقعیت این است که شهرداری تهران در همه این سالها برای جایگزینی در زمینهای راهآهن هیچ برنامهای ارائه نکرده و تنها به دنبال توافقی بوده است که تا امروز هنوز حاصل نشده است. به قولی در همه این سالها شهرداری و دولت در عین دیدن مشکلات بسیار مردم در این دو منطقه، بر طبل شعارهای بزرگ و کوچک زدهاند اما از سهم و منافعشان کوتاه نیامدهاند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.