|

پیامدهای خروج انگلستان از اتحادیه اروپا از نگاه کارشناسان علم

فرار مغزها اجتناب‌ناپذیر خواهد بود

ترجمه: سعیده پوررضا

دانشمندان درباره خروج انگلستان از اتحادیه اروپا (برگزیت)، نظرات متفاوتی دارند. رأی مردم انگلستان برای خروج از اتحادیه اروپا بسیار مهم بود. هرچند خروج انگلستان از اتحادیه اروپا، پیامدهای سیاسی‌-‌اجتماعی دارد، اما باید دانست نتایج اقتصادی این تأثیر بر تأمین بودجه مؤسسه‌های پژوهشی و تحقیقاتی نیز تأثیر دارد. نشریه «نیچر» واکنش‌ها و اظهارنظرهای برخی از مؤسسه‌ها و دانشمندان سراسر جهان را در سایتش گرد آورده است که با هم مرور می‌کنیم.

امیلی موریس، دانشجوی دکترا در دانشگاه ناتینگهام انگلستان 9 ماه است که دوره دکترا را شروع کرده‌ام، ولی نتیجه این همه‌پرسی مرا به وحشت انداخت و نگران آینده علمی خود شدم. هم‌اکنون بسیاری از مردم بر این باورند که بهتر است پژوهشگران جوان، انگلستان را ترک کنند. امروزه جو آزمایشگاه‌ها، غم‌بار است. البته یک روز غم‌بار قابل تحمل است، اما امیدوارم دانشمندان به‌زودی به بحث درباره این موضوع بپردازند تا مشخص شود چگونه می‌توان علم در انگلستان را نجات داد نه اینکه هرکس به فکر نجات خودش باشد. آنه گلاور، رئیس دانشگاه آبردین انگلستان و رئیس سابق مشاوران علمی اتحادیه اروپا من بشخصه بسیار ناامیدم. من به موضوع آینده علم، مهندسی و فناوری بریتانیا بسیار علاقه‌مندم. موفقیت ما در زمینه پژوهش‌های علمی و تأثیر آن، به شکل چشمگیری به توانایی ما برای آنکه بخشی از مجموعه علم اتحادیه اروپا باشیم، بستگی دارد. مشکل بتوان تصور کرد با خروج انگلستان از اتحادیه اروپا، همچنان بتوان با مجامع علمی اروپا رابطه تنگاتنگی داشت. کریستین ماستل، دانشجوي فيزيك در مؤسسه پژوهش‌های فضایی آکادمی علوم اتریش در گراتس اتریش درحالی‌که فراهم‌کردن اعتبارهای پژوهشی مشترک هر روز سخت‌تر می‌شود، دانشمندان اتحادیه اروپا باید با همکاران انگلیسی خود مشارکت داشته باشند، کمااینکه تاکنون داشتیم و اصلا هم نباید به نتیجه آن فکر کنیم. حتی مشارکت ما در زمان حال باید بیشتر هم بشود. من در زمینه فضا و اخترفیزیک پژوهش و هم‌اکنون نیز در یک برنامه پژوهشی مربوط به پیش‌بینی توفان‌های خورشیدی کار می‌کنم که «برنامه توسعه و تحقیق اتحادیه اروپا» منابع مالی آن را فراهم کرده است. مدیریت این پژوهش نیز برعهده آزمایشگاه «رادرفورد اپلتون» انگلستان است. خروج انگلستان از اتحادیه اروپا، به‌شدت روی برنامه کاری و پژوهشی ما تأثیر می‌گذارد. ما هم‌اکنون در فکر انجام پژوهش‌های بعدی هستیم، ولی با این وضعیتی که پدید آمده است، اصلا معلوم نیست پژوهشی انجام می‌شود یا خیر. رابرت لشلر، رئیس آکادمی علوم پزشکی انگلستان در لندن این نتیجه برای علوم پزشکی بسیار ناامید‌کننده است. لازم است جوامع علمی پیام‌هایی با این مضمون برای یکدیگر ارسال کنند که ما هنوز برای فعالیت و همکاری آماده‌ایم. برای دستیابی به چنین هدفی، لازم است پژوهشگران به منابع مالی دسترسی داشته باشند تا بتوانند آن را جانشین منابعی کنند که با خروج از اتحادیه اروپا در معرض خطر قرار گرفته است. علاوه بر اینها، باید طرح‌های روشن و واضحی برای دسترسی دائمی به پژوهشگران اروپایی و مکانیسمی برای همکاری‌های علمی داشته باشند. وندی پیات، مدیرکل گروه راسل دانشگاه‌های انگلستان خروج از اتحادیه اروپا دشواری‌های بسیاری را برای دانشگاه‌های پیشگام ما پدید می‌آورد، اما ما تلاش می‌کنیم به تعامل با دولت ادامه دهیم و هر مشکلی را که به دلیل این تصمیم پدید آمده است، حل کنیم یا تأثیرش را به حداقل برسانیم. انگلستان هنوز اتحادیه اروپا را ترک نکرده است، به‌همین‌دلیل بسیار مهم است استادان و دانشجویان ما و دیگر اعضای اتحادیه اروپا، این نکته را درک کنند که به این زودی، در وضعیت آنها در دانشگاه‌های ما تغییری ایجاد نمی‌شود. با این‌همه، ما به دنبال مذاکره با دولت هستیم و امیدواریم آنها تضمین کنند استادان و دانشجویانی که در دانشگاه‌های ما تحصیل و پژوهش می‌کنند، می‌توانند حتی بعد از خروج انگلستان از اتحادیه اروپا، به کارشان ادامه دهند. گلن کروکر، مدیر اجرائی مرکز رشد علوم زیستی در بیوسیتی ناتینگهام انگلستان من به‌شدت پیگیر موضوع تأثیر این تصمیم بر پژوهش در انگلستان و منابع مالی شرکت‌های کوچک هستم. هر دو این موضوعات تاکنون از حمایت‌های اتحادیه اروپا بهره‌مند بودند. من درباره تأثیر این تصمیم بر جنبش‌های نیروی کار و محدودیت براساس مهارت‌ها نیز نگران هستم. وانسا سانچو شیمیزو، در اکپریال کالج لندن درباره بیماری‌های کودکان پژوهش می‌کند، از سال 2008 نیز در مؤسسه ماری‌کوری که اتحادیه اروپا تأسیس کرده است، تحقیق می‌کند من از نتیجه این همه‌پرسی دچار شوک و کاملا مأیوس شدم. روز گذشته در یک میزگرد حرفه‌ای حضور داشتم و اتفاقا یکی از موضوعات مورد بحث ما این بود که انگلستان، مکان بسیار مطلوبی برای دانشمندان جوان است، اما امروز احساس می‌کنم همه آنها یک‌شبه از بین رفته است. من فقط به دلیل بودجه‌های پژوهشی و منابع مالی در اینجا هستم، اما نتیجه این رأی‌گیری برای علم بسیار مخرب و ویران‌کننده است. گری مک‌داول، مدیر اجرائی مؤسسه‌ای غیرانتفاعی در ماساچوست آمریکا به نام «آینده پژوهش» پیش از این، من با دانشجویان دوره پست‌دکترای شهروند انگلستان که در ایالات متحده تحصیل می‌کردند، کار می‌کردم تا اینکه این وضعیت نامطلوب پدید آمد. حال معلوم نیست در چنین اوضاع و احوالی بتوان بودجه‌های پژوهشی را تأمین کرد؛ بودجه‌هایی که پیش از این هم کافی نبود. من فکر می‌کنم اکنون دیگر افراد بسیاری به انگلستان برنمی‌گردند و فرار مغزها، اجتناب‌ناپذیر خواهد شد. www.Nature.com

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.