|

فقدان «پورتراب»، فقدان ستون معنوی موسیقی

داریوش طلایی. موسیقی‌دان

به هنرستان موسیقی که می‌رفتم، سنم خیلی کم بود. استاد پورتراب معلم هارمونی، سولفژ و تئوری ما بودند. سال آخر بودم که مدیر هنرستان هم شدند. بعدها، همیشه رفتار دوستانه از یک طرف و روحیه جست‌وجوگر ایشان از سوی دیگر باعث شد هروقت همدیگر را می‌دیدیم، صحبتی برای گفت‌وگو داشته باشیم و این رابطه همیشه حفظ شد تا اینکه متأسفانه از بین ما رفتند. استاد پورتراب بر گردن اکثر موسیقی‌دان‌های حال‌حاضر حق استادی داشتند، از هم‌نسل‌های من یا حتی نسل‌های قبل از من تا امروز؛ چراکه ایشان تا آخرین لحظه از کار تدریس دست نکشیدند و همواره در زمینه موسیقی فعال بودند. یکی از نقش‌های اصلی استاد، نقش پدرانه‌شان برای اهالی موسیقی بود. سن‌شان بالا‌تر از دیگران بود و سابقه کارشان در حوزه موسیقی و تداوم در امر آموزش، آموزشی که همواره با دغدغه سلامت فرهنگ موسیقی همراه بود و با اخلاق درست ادغام می‌شد تا درک موسیقی سالم هم منتقل شود، بیشتر بود. با اینکه در اوایل کار سابقه آهنگ‌سازی هم داشتند، ولی به‌عنوان معلم و تئوریسین موسیقی شناخته شده هستند. یکی از خصوصیات استاد پورتراب، جنبه فرارشته‌ای‌بودنشان است. یعنی همان‌قدر که با موسیقی‌دانان کلاسیک غربی در ارتباط بودند با موسیقی‌دانان ایرانی هم ارتباط‌شان را حفظ می‌کردند و به‌اصطلاح در یک گروه یا جناح محدود نشده و در هردو زمینه صاحب نظر بودند. اما بخش عمده‌ فعالیت‌شان در ارتباط با موسیقی کلاسیک غربی و یا همان بین‌الملل بود. استاد پورتراب با روحیه مثبتی که به زندگی و کارشان داشتند، یکی از سرمشق‌های جوانان و موسیقی‌دانان بودند. تا آخرین لحظات مشغول مطالعه بودند و مسائل اجتماعی و فرهنگی جامعه را دنبال می‌کردند. زندگی‌شان سرشار از امید و مثبت بود و این اواخر با استفاده از فعالیت‌های اجتماعی اجازه نمی‌دادند کهولت سن زمین‌گیرشان کند و تا آخرین دقایق، فردی مثبت و فعال در زمینه موسیقی بودند. فعالیت موسیقیایی استاد پورتراب عملی نبود، اما به خاطر سابقه کاری‌شان و نزدیکی با بزرگان موسیقی نوین ایران، افرادی بیشتر از مکتب علی‌نقی وزیری و روح‌الله خالقی، در همان فضا با همان فرهنگ‌ها و تئوری‌های مختلف موسیقی محشور بودند. تئوری‌هایی که بیشتر سیستم هنرستانی است و از سیستم سینه به سینه جدا می‌شود. سیستم هنرستان موسیقی که به وسیله علی‌نقی وزیری بنیان‌گذاری شد، در زمانی که موسیقی‌دانانی مثل درویش‌خان، شهبازی و... همه از سیستم سینه به سینه کار می‌کردند، سیستمی از شاخه‌ای دیگر در موسیقی بود. ولی وزیری سیستم تئوری و نت را بنیان گذاشت و استاد پورتراب هم در این فضا پرورش یافت. پس از آن در طول زمان با تئوری‌های دیگر هم به چالش برخاستند و کارهایی با ریتم و فواصل موسیقی انجام دادند و نظریه‌هایی هم در این زمینه داشتند. فقدان استاد پورتراب، فقدان یک ستون معنوی موسیقی در ایران است. کسی که واقعا با عزت نفس و سلامت فکری و هنری یک عمر کار کردند و تکیه‌گاهی برای نسل‌های مختلف بودند و جایشان برای همیشه خالی خواهد بود. روحشان شاد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.