|

دستاوردهای ایران‌خودرو در سال‌های اخیر

افق روشن صنعت و اقتصاد با رونق خودروسازی

نگاهی به دستاوردهای گروه صنعتی ایران‌خودرو در سال‌‌های اخیر، حکایت از بازگشت بسیاری از شاخص‌های صنعتی به شرایط طبیعی و حتی مطلوب دارد، شاخص‌هایی که به معنای واقعی کلمه در شرایط اضطرار و بحران قرار گرفته بودند. بازیابی سهم 54درصدی بازار داخلی ازسوی بزرگ‌ترین خودروساز خاورمیانه، مبین بهبود شرایط برای این تولیدکننده بزرگ ایران است. رویکردهای جدید و متفاوتی در سال‌های اخیر در شرکت ایران‌خودرو به کار گرفته شد که نخستین نتیجه آن، احیای تولید و نجات طیف وسیعی از سازندگان قطعات این شرکت بوده است. در سال 90 که اعمال تحریم‌ها از سوی کشورهای غربی، شوک بزرگی به اقتصاد کشو وارد کرد، صنعت خودروسازی نیز دچار رکود کم‌سابقه‌ای شد. به دلیل پیش‌بینی‌نکردن شرایط بحرانی و نبود آمادگی لازم برای حل بحران، خطوط تولید در شرکت‌های خودروسازی به حالت نیمه‌تعطیل درآمده بود. بخش اصلی زیان واردشده بر خودروسازان، نه موضوع تحریم، بلکه ناشی از مسائل مربوط به ناتوانی در حل بحران بود. با تحولات مدیریتی که در بزرگ‌ترین خودروساز منطقه خاورمیانه روی داد، این شرکت دچار تغییرات مثبت زیادی شد که نتیجه آن در جامعه و اقتصاد کشور نیز محسوس است. تیراژ و تنوع تولید در سال 92 برنامه‌ریزی اصلی ایران‌خودرو برای رفع موانع تولید و مدیریت بحران ایجادشده در زنجیره تأمین و تولید بود که در مدت کوتاهی با تدوین سیاست‌ها و راهبردهایی در این بخش، تولید به روال عادی خود بازگشت. بعد از دستیابی ایران‌خودرو به تیراژ تولید روزانه بیش از دو هزار دستگاه، تمرکز و دغدغه اصلی مدیران این شرکت معطوف به افزایش کیفیت، توسعه محصول، توسعه خدمات پس از فروش و در نهایت صادرات شد. در راستای توسعه محصول، راهبردهای مشخصی تعیین و تعریف شد که بنابر اعلام مدیرعامل این شرکت تا سال 2017، سالانه یک محصول جدید و دو محصول فیس‌لیفت‌شده به بازار عرضه می‌شود. تنوع سلایق و تغییر ذائقه مشتریان در شرایط کنونی و واردات محصولات متنوع به بازار خودرو، تولیدکنندگان داخلی را بر آن داشته تا با سرعت‌بخشیدن به فعالیت‌های خود در زمینه طراحی و توسعه محصول، مشتریان خود را حفظ کرده و از تغییر جهت آنها به سمت خرید محصولات خارجی جلوگیری کنند. دراین‌میان، شرکت ایران‌خودرو علاوه بر همکاری با شرکت‌های معتبر خارجی برای تولید محصول مشترک، به دنبال توسعه و حفظ برند ملی در سبد محصولات است. به گفته مهندس یکه‌زارع 40درصد از تولیدات این شرکت متعلق به برند ملی و تولید داخلی است که سودآوری به مراتب بیشتری را نصیب اقتصاد ملی کشور خواهد کرد. همکاری‌های بین‌المللی ایران‌خودرو یکی از رویکردهای ایران‌خودرو توسعه روابط بین‌المللی و دعوت از خودروسازان بزرگ و معتبر دنیا برای سرمایه‌گذاری در این شرکت و حرکت به سوی خودروسازشدن است. ایران‌خودرو در دو همایش بزرگ صنعت خودرو که در سه سال اخیر برگزار شد، مذاکرات مختلفی با خودروسازان و قطعه‌سازان معتبر دنیا انجام داد و در برخی موارد نیز مذاکرات جدی برای عقد قرارداد صورت گرفت. شرایط خاصی در همکاری‌های نوین ایران‌خودرو در عرصه بین‌المللی در نظر گرفته شده که ضمن حفظ منافع ملی، در نهایت ایران‌خودرو تبدیل به خودروساز جهانی شود. از سویی دیگر برای دستیابی به اهداف تعیین‌شده در حوزه توسعه و تنوع محصول، در کنار ارتقای محصولات فعلی، همکاری‌های بین‌المللی و شراکت با تولیدکنندگان مطرح جهانی به عنوان رهیافتی برای تأمین نیاز مشتریان، پیش‌روی ایران‌خودرو قرار گرفته است. مشارکت و سرمایه‌گذاری با خودروسازان برتر جهانی و تولید محصول مشترک که منجر به ارتقای فناوری و دانش تولید خودرو در ایران شود، از اقداماتی است که در سال‌های اخیر دنبال شده است. عقد قرارداد تولید محصول با شرکت پژو، یار و شریک قدیمی ایران‌خودرو، اولین گام ایران‌خودرو در مسیر جهانی‌شدن بود. تجربه تلخ ترک بازار ایران از سوی شرکت پژو، در سال‌های تحریم، موجب شد در قرارداد جدید، علاوه بر جبران این خسارت، پیش‌بینی‌های لازم برای ممانعت از شکل‌گیری شرایط مشابه صورت گیرد. در همکاری جدید ایران‌خودرو و شرکت پژو با ایجاد شرکت جوینت و نچر شرایط برای سرمایه‌گذاری و ایجاد خط تولید محصول فراهم شده است که اولین محصول این مشارکت نیز در زمستان سال 95 وارد بازار خواهد شد.در کنار پژو مذاکرات ایران‌خوردرو با سایر خودروسازان، ازجمله فیات، رنو و... نیز در حال انجام است که با شکل‌گیری همکاری‌ها و انتقال دانش و فناوری تولید به ایران‌خودرو در آینده‌ای نزدیک شاهد عرضه محصولاتی قابل رقابت در سطح جهانی خواهیم بود. علاوه بر اینکه حفظ و ارتقای برند ملی ایران‌خودرو و اختصاص 40درصدی سبد محصولات به محصول داخلی از اهداف و راهبردهای اصلی ایران‌خودرو است، صادرات 30 درصد از تولیدات به بازارهای هدف، از محورهای اصلی قراردادهای ایران‌خودرو با شرکت‌های خارجی است. تولید بدون سرمایه‌گذاری در سال‌های گذشته، ایران‌خودرو در برخی از کشورها اقدام به سرمایه‌گذاری و راه‌اندازی خط تولید کرده است. در برخی از سایت‌ها که با سرمایه‌گذاری مستقیم ایران‌خودرو تأسیس شد، در سایه بی‌ثباتی‌های سیاسی و شرایط خاص این کشورها، تولید به حالت نیمه‌تعطیل درآمد یا اینکه متوقف شد؛ هرچند در روزهای اخیر خبرهایی مبنی بر بازگشایی و ازسرگیری تولید در این سایت‌ها منتشر شده، اما راهبرد ایران‌خودرو در زمینه تولید در سایر کشورها تغییر کرده و به سمت تولید بدون سرمایه‌گذاری مستقیم حرکت می‌کند. نزدیک‌ترین مثال در این زمینه راه‌اندازی خط تولید در کشور الجزایر بدون سرمایه‌گذاری مستقیم و صرفا با ارائه خدمات مهندسی و فنی است و به‌این‌ترتیب ایران‌خودرو خود را از چالش‌های احتمالی ناشی از شرایط سیاسی و اجتماعی کشورهای هدف مصون نگاه داشته و آینده صادرات محصولات خود را تضمین می کند. داخلی‌سازی محصولات و کاهش ارزبری یکی از مفاد اصلی مذاکرات و قراردادهای ایران‌خودرو با شرکت‌های خارجی، داخلی‌سازی قطعات مورد نیاز برای تولید است؛ این موضوع در قرارداد منعقدشده با شرکت پژو نیز رعایت شده و آغاز تولید محصول و اجرای قرارداد با داخلی‌سازی 40 درصد است که این میزان در سال چهارم همکاری‌ها به 70 درصد افزایش خواهد یافت. از راهبردها و رویکردهای اصلی ایران‌خودرو بنا بر اصول ابلاغ‌شده اقتصاد مقاومتی از سوی مقام معظم رهبری، تقویت تولید داخل و کاهش وابستگی به شرکت‌های خارجی است. بر همین مبنا همکاری قطعه‌سازان ایرانی با تأمین‌کنندگان شرکت‌های خارجی نیز از محور مذاکرات همکاری ایران‌خودرو با خودروسازان جهانی است. با توجه به اینکه داخلی‌سازی، هزینه تولید را به میزان درخور‌توجهی کاهش می‌دهد، این موضوع از سوی طرف‌های خارجی که به دنبال کاهش هزینه تولید و افزایش سود هستند نیز با استقبال مواجه شده است. قراردادهای خارجی خودروسازان از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت نیز رصد و بر آن نظارت می‌شود و داخلی‌سازی 70درصدی تولید که تحقق آن منجر به توازن ارزی مثبت خواهد شد، به عنوان یکی از الزامات وزارت صنعت، محل توجه خودروسازان است. با تحقق این امر، ایران‌خودرو به نقطه خودکفایی ارزی رسیده و دیگر ارزی از دولت دریافت نخواهد کرد. درخشش در بازار سرمایه پیش‌بینی کارشناسان بازار سرمایه، حاکی از چرخش مدار بازار بر محور خودرو است. ایران‌خودرو که باپشتوانه‌ترین و معتبرترین سهم خودرویی در بازار بورس محسوب می‌شود، بیش از سایر سهام‌ها محل توجه سهام‌داران است. با تدابیری که مدیران ایران‌خودرو اندیشیدند، در مدت کوتاهی زیرساخت‌های مالی اصلاح‌شده، زیان‌دهی توقف‌یافته و شرکت به سودآوری رسیده است. با توسعه بخش‌های مختلف ایران‌خودرو و عینیت‌یافتن برنامه‌ها و اجرای قراردادهای بین‌المللی، متقاضی سهام ا ین شرکت بیش‌ازپیش افزایش خواهد یافت. ارتقای بهره‌وری تلاش برای بهبود و استفاده مؤثر و کارآمد از منابع گوناگون؛ مانند نیروی کار، سرمایه، مواد، انرژی و اطلاعات، هدف تمامی مدیران سازمان‌های اقتصادی و واحدهای تولیدی صنعتی است. وجود ساختار سازمانی مناسب، روش‌های اجرائی کارآمد، تجهیزات و ابزار کار سالم، فضای کار متعادل و از همه مهم‌تر نیروی انسانی واجد صلاحیت و شایسته از ضروریاتی هستند که برای دستیابی به شاخص‌های بهره‌وری مدیران ایران‌خودرو به آنها توجه می‌کنند. فعالیت سال‌های اخیر در ایران‌خودرو حکایت از تلاش‌های بی‌وقفه برای افزایش بهره‌وری در این کمپانی عظیم دارد. در سال‌های اخیر، برنامه‌های متنوعی در زمینه توسعه منابع انسانی طرح‌ریزی و اجرا شده که برخی از آنها کوتاه‌مدت و برخی بلندمدت بوده‌اند. درحال‌حاضر، بسیاری از برنامه‌ها در حوزه بهبود معیشت کارکنان، تأمین امکانات سلامتی با کمیت و کیفیت بهتر برای کارکنان و خانواده‌های آنان به اجرا گذاشته شده است. برنامه‌های بلندمدت نیز در حوزه برنامه‌ریزی و توسعه نیروی انسانی ما با مشارکت مدیران واحدها در دست انجام است. همچنین اقداماتی مانند گسترش مدارس مهارت و برگزاری دوره‌های آموزشی مورد نیاز، برای ترمیم نظام‌های توسعه‌ای در دستور کار قرار گرفته که البته جزء اقدامات سریع و مقطعی بوده‌اند و برنامه‌های بلندمدتی برای توسعه کارگران خطوط تولیدی و نیز کارشناسان و مدیران برنامه‌ریزی شده که می‌تواند باعث پویایی بیشتر محیط کاری شده و متناسب با پروژه‌های توسعه‌ای شرکت، باعث توسعه کارکنان شود. تعامل با قطعه‌سازان با تدابیری که در شرایط تحریم اندیشیده شد، کارگران قطعه‌سازان بر سر کار خود بازگشتند و تولید در بزرگ‌ترین خودروسازی خاورمیانه، جانی تازه گرفت. با اصلاحاتی که در ساختار مالی انجام شد، بدهی قطعه‌سازان پرداخت شد و بسیاری از این شرکت‌ها تصمیم به خرید تجهیزات جدید و جذب نیروی انسانی گرفتند. پیش از آن زنجیره تأمین و قطعه‌سازی ایران‌خودرو مشکلات عدیده‌ای را تجربه کرد که در بسیاری موارد شرکت‌های قطعه‌ساز چاره‌ای جز تعدیل نیروی انسانی یا تعطیلی واحدهای تولیدی خود نداشتند، اما از نیمه دوم سال 92 با حمایت قاطع مدیرعامل ایران‌خودرو از مجموعه‌های قطعه‌ساز که قطعات باکیفیت تولید می‌کردند و با تکیه بر توان داخلی، قطعه‌سازان به درجه‌ای از خودباوری رسیدند که خطوط تولیدشان جانی دوباره گرفت و توانستند با غلبه بر کمبودها، به تولید خود ادامه داده و نیازهای ایران‌خودرو را تأمین کنند. با تغییر ساختارهای مالی و مدیریت درست منابع، پس از گذشت زمان کوتاهی بدهی ایران‌خودرو به قطعه‌سازان به روز شد و دیگر شرکت‌های قطعه‌ساز برای دریافت مطالبات خود به مراجع و نهادهایی غیر از ایران‌خودرو مراجعه نکردند. درحال‌حاضر، مدیریت این مجموعه از تولید عبور کرده و دیگر به فکر توسعه محصول، افزایش کیفیت و صادرات محصول است. چیزی که پیش از این بسیار دور می‌نمایاند و جلوگیری از تعطیلی این شرکت در رأس امور مدیریتی قرار داشت. کلام آخر گروه صنعتی ایران‌خودرو پس از رسیدن به توان تولید روزانه دوهزارو 500 دستگاه در روز، اهداف خود در زمینه تیراژ تولید را محقق کرده و با برقراری ثبات در این بخش، چهار محور اصلی را در دستور کار آینده خود قرار داده است. مهندس یکه‌زارع «کیفیت، خدمات پس‌ازفروش، توسعه محصول و صادرات» را چهار مأموریت پیش‌روی گروه صنعتی ایران‌خودرو دانسته کرده است. مأموریت‌هایی که بر اجرای کامل و هدفمند آنها تأکید شده است. این رویکرد نشان از آن دارد که گروه صنعتی ایران‌خودرو به روزهای اوج بازگشته و در حال نزدیک‌شدن به سطوح بین‌المللی در عرصه صنعت خودروسازی است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.