|

پایان افسانه نظامی داعش به دست کُردها

افشین غلامی: سرانجام استارت کنترل شهر «رقه»، پایتخت خودخوانده «داعش»، کلید خورد؛ آن هم از سوی نیروهای کرد سوری که هیچ‌گاه به مذاکرات ژنو دعوت نشدند؛ درحالی که روس‌ها و آمریکایی‌ها آنها را اصلی‌ترین هم‌پیمان نظامی خویش در مبارزه علیه داعش در سوریه می‌پندارند. اخیرا، کردها هم در سوریه و هم در عراق توانسته‌اند با اتکا به نیروی جنگندگی خود، به روند شکست داعش سرعت دهند. این نیروی جنگندگی علاوه بر آنکه در خصوصیات فرهنگی آنها نمایان است، به اوضاع سیاسی امروز و تمایلات ملی‌گرایانه کردها نیز بستگی داشته و حاکی از آن است موفقیت در نبردها و ‌گذار از حالت جنگ تدافعی، به رویکرد تهاجمی ناشی از تغییر پارادایمی است که سال‌ها مورد نقد قرار می‌گرفت که چرا نیروهای کرد همواره در جنگ‌های تحمیلی به‌عنوان نیروهای مدافع عمل کرده و فقط پاسخ‌دهنده صِرفی به تعرض‌ها هستند. باید گفت وضعیت بین‌المللی‌ای که امروز کردها در آن قرار دارند و موضوعاتی مانند استقلال اقلیم کردستان عراق و اعلام سیستم فدرالیسم در کردستان سوریه، همگام با خیزش مدنی در شهرهای کردنشین ترکیه علیه سیاست‌های دوگانه «رجب طیب اردوغان»، رئیس‌جمهوری ترکیه، گسترش احساسات ملی‌گرایانه و خیز باور ملی را در آنها تقویت و به موضوع تعیین سرنوشت علاقه‌مند کرده است. این شور ملی که می‌توان آن را عقبه‌ای برای جنگ با داعش محسوب کرد، منجر به این شده تا کردهای سوری بتوانند شهرک «عین عیسی» در شمال سوریه را که همه ساکنان آن عرب هستند کنترل کرده و امروز به سمت رقه خیز بردارند. در طرف دیگر، تحرکات پیشمرگه‌های کرد اقلیم کردستان نیز درهمین‌راستا قابل ارزیابی است و آنها هم در نزدیک سد موصل و دروازه‌های این شهر در آماده‌باش هستند. در سمت دیگر ماجرا، درگیری بین ارتش ترکیه و مردم در شهرهای کردنشین ترکیه، از زمان اعلام فدرالیسم در شمال سوریه شدیدتر شده و ترکیه این موضوع یعنی استقلال کردهای سوری را خطری برای امنیت ملی خود می‌داند و قدرت‌گیری کردها در سوریه و هم‌پیمانی قدرت‌های جهانی با آنها را بستری برای بیشتر مطرح‌شدن حزب «کارگران کردستان» (پ‌ک‌ک) می‌پندارد. با توجه به رویکرد تهاجمی، کردها با بهره‌گیری از تجربیات تاریخی و شکست‌هایی که همواره از موضع تاکتیک تدافعی نصیب‌شان شده، این‌بار قصد دارند هم در اوضاع سوریه و هم در مناقشات حکومت اقلیم کردستان عراق با دولت مرکزی نوعی تغییرات را در راهبرد منطقه‌ای‌شان انجام دهند. در طرف سوریه، کردها با رویکرد تاکتیکی و عاقلانه‌ای ارتشی موسوم به نیروهای سوریه دموکراتیک را با مشارکت عرب‌ها، آشوری‌ها و سریانی‌ها بنیان نهاده‌اند تا در حمله به نقاط تحت تسلط داعش به شایعه تلاش برای افروختن جنگ قومی متهم نشوند و امروز با این سیاست توانسته‌اند به 20کیلومتری رقه، پایتخت خودخوانده داعش، نزدیک شوند. در طرف عراق هم پیشمرگه‌های کرد عراقی در فاصله 15کیلومتری شرق موصل رویکرد مشابهی اتخاذ کرده‌اند. هرچند شاید، نیروهای کرد در سوریه و عراق برای هماهنگی با هم و با نیروهای ائتلاف بین‌المللی آن هماهنگی سیاسی و عقیدتی را نداشته باشند، اما اگر توافق سیاسی منطقه‌ای و بین‌المللی به وجود‌ آید و کردها بتوانند هم‌پیمانان قابل اعتمادی در جنگ با داعش بیابند، آزادسازی هم‌زمان رقه و موصل از دست داعش از سوی آنها در سوریه و عراق می‌تواند به واقعیت تبدیل شود و افسانه نظامی داعش پایان پذیرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.