بازی دو سر باخت برای برزیل
تحولات برزیل ازجمله برگزاری تظاهرات اعتراضی نسبت به عملکرد «دیلما روسف»، رئیسجمهوری این کشور و مسئله مبارزه با فساد، خیلیها را غافلگیر کرده است. مقامات رسمی این برخوردها را بخشهایی از یک توطئه بزرگ برای از بینبردن روند دموکراسی در کشور میدانند. از سوی دیگر، مخالفان نیز حزب حاکم و در رأس آن دیلما روسف را به تلاش برای تحکیم دیکتاتوری متهم میکنند. چندی پیش در سایت «دموکراسی اکنون»، «ایمی گودمن»، روزنامهنگار آمریکایی، از «گلین گرینوالد»، برنده جایزه ادبی «پولیتزر» و مقیم برزیل، پرسید در این کشور چه خبر است؟ او در پاسخ گفت: این یک حمله ازپیشطراحیشده برای از بینبردن دموکراسی برزیل است. گروههایی از داخل و خارج روی این پروژه سرمایهگذاری کردهاند. آنها با انتخابات آزادی که از طریق آن دیلما روسف و پیش از او «لولا داسیلوا» به قدرت رسیدند، مشکل دارند. اکنون تحت شعار مبارزه با فساد قصد دارند مانند سال 1964 راه را برای کودتای نظامیان هموار کنند. برای من حیرتآور است که چرا تحولاتی به این مهمی بسیار اندک مورد توجه رسانههای آمریکایی قرار میگیرد. حال آنکه این خبرها مربوط به بزرگترین کشور آمریکای لاتین، پنجمین دولت جهانی به لحاظ جمعیت و دارنده رتبه هشتم اقتصاد جهانی است. رسانههای غربی فقط به این اکتفا میکنند که بگویند هزاران نفر از طرفداران آزادی علیه دولت چپگرای حاکم و نظام فاسد کشور شورش کردهاند! اما این ادعایی ستمگرانه و غیردقیق است؛ زیرا این طبقه ثروتمند برزیل است که در فساد غرق شده است. از سوی دیگر، باید دانست نیروهای امنیتی این کشور هنوز روشهای استبداد و سرکوب قدیم را کاملا کنار نگذاشتهاند. نهادهای قضائی کشور هنوز به اندازه کافی قدرت ندارند. با این حال دستگاه قضائی توانسته است در مواردی نخبگان سیاسی و مالی را به پای میز محاکمه بکشاند؛ اتفاقاتی که نظیرش در آمریکا هم یافت نمیشود. میلیونرهای زیادی در برزیل هستند که امروزه پرچم اعتراض به دوش گرفته و به بهانه مبارزه با فساد به خیابان آمدهاند. اما اینها همان افرادی هستند که در محاکم قضائی به خاطر پولشویی، فرار از مالیاتها و رشوه پرونده دارند و برای بعضیشان حکم زندان صادر شده است. به گفته گرینوالد، فساد در همهجا وجود دارد، حتی در بین سازمانها و احزاب سیاسی. طبعا در بین اعضای حزب حاکم به رهبری روسف هم این فساد هست، اما خود او از افراد نادری است که به هیچ نوع فسادی آلوده نشده است. رشد اقتصادی کشور قابل ملاحظه است و در این فاصله برای بسیاری از فقیران بیمههای درمانی و آموزش رایگان فراهم شده است. حتی این کشور توانست از بحران معروف اقتصادی جهان سال 2008 سربلند خارج شود. پس از آن هم مسئله کاهش بهای نفت به وجود آمد و این کشور مجبور است با پیامدهای آن دستوپنجه نرم کند. در چنین شرایطی حال صاحبان ثروت و نفوذ و دشمنان دموکراسی بر آن شدهاند تا از فرصت سوءاستفاده کرده و کارگران را تحریک کنند تا به خیابان ریخته و علیه رئیسجمهور تظاهرات کنند. گرینوالد درادامه گفت: نمیشود بدون در نظرگرفتن نقش پنهان آمریکا، مشکلات و بیثباتیهای آمریکای لاتین را مورد بررسی قرار داد؛ برای مثال در اوایل دهه 60 برزیل یک دولت دموکراتیک و منتخب مردم داشت که مورد پسند آمریکا نبود، نه به این دلیل که چپ بود، بلکه به این دلیل که به دنبال تحقق عدالت اجتماعی بود. یعنی سیاستی داشت که با منافع سرمایهداری جهانی و در رأس آنها آمریکا سازگار نبود. بنابراین آمریکا دخالت کرد و در سال 1964 نظامیان را بر آن داشت تا کودتا کرده و نظامی وحشی را بر سر کار آورند. در آن زمان آمریکا انکار کرد در این ماجرا نقشی داشته است اما اسنادی که بعدها منتشر شد ثابت کرد نهتنها آمریکا طرفدار این کودتا بوده، بلکه حتی در طرح و برنامهریزی آن نقشی مستقیم داشته است. بعد هم آمریکا به 21 سال از این نظام دیکتاتوری حمایت کرد؛ نظامی که انواع و اقسام شکنجهها را علیه مخالفانش به کار برد. حتی برخی اسناد نشان داد چگونه آمریکاییها و انگلیسیها به شکنجهگران برزیلی آموزش میدادند. در سال 1970 دیلما روسف، رئیسجمهور کنونی، یکی از همان نیروهای انقلابی بود که دستگیر و در زندان بهشدت شکنجه شد. به نظر میرسد با این توضیحات باید دوستان ملت برزیل نسبت به حوادث این کشور حساسیت بیشتری داشته باشند. برزیل کشوری است که در قلمرو دموکراسی و آزادسازی اقتصادی از دایره نفوذ بانک جهانی و صندوق بینالمللی پول، گامهای مهمی برداشته و به الگویی برای سایر ملتها و کشورها تبدیل شده است. اکنون همه ابراز امیدواری میکنند برزیل بتواند بر مشکلاتش فائق آمده و حزب حاکم با تصحیح اشتباهاتش دست به یک پاکسازی درونی بزند و درمجموع این کشور بتواند مانند گذشته از این بحران نیز عبور کند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.