|

در اردیبهشت‌ماه، تکلیف همه کرسی‌های مجلس روشن می‌شود

گام دوم برای کرسی‌های بهارستان دهم

محمود اکبری‌کیا: انتخابات دهمین دوره مجلس در هفتم اسفند سال گذشته برگزار شد؛ انتخاباتی که در همان مرحله اول، تکلیف 221 کرسی آن مشخص شد و 69 صندلی صحن بهارستان در دوره دهم، در اردیبهشت‌ماه امسال، منتخبان خود را خواهد شناخت. 138 کاندیدا در 55 حوزه انتخابیه برای رسیدن به مجلس دهم در دور دوم انتخابات به رقابت می‌پردازند. نتایج دور اول انتخابات نشان می‌دهد که اصلاح‌طلبان و اصولگرایان برای کسب اکثریت مجلس دهم رقابت تنگاتنگی خواهند داشت و سرنوشت اکثریت یا اقلیت‌شدن این دو جریان سیاسی در گرو انتخابات دور دوم است. به عبارت دیگر نتایج دور دوم می‌تواند وزن مجلس دهم را به سود اصلاح‌طلبان و اصولگرایان سنگین کند. از این رو دور دوم انتخابات دهمین دوره مجلس شورای اسلامی برای هر دو جناح غالب کشور - اصلاح‌طلبان و اصولگرایان- از اهمیت بالایی برخوردار است. محمدرضا عارف، رئیس شورای‌عالی سیاست‌گذاری اصلاح‌طلبان و منتخب اول تهران در گردهمایی ائتلاف فراگیر اصلاح‌طلبان و حامیان دولت خراسان‌رضوی در‌باره اهمیت دور دوم انتخابات این‌گونه می‌گوید: «69 کرسی در مجلس شورای اسلامی هنوز بلاتکلیف است. جریان اصلاحات باید با حرکتی منسجم حدود 60 درصد از این کرسی‌ها را از آن خود کند. تجربه نشان داده است که معمولا میزان حضور مردم در دور دوم انتخابات کمتر می‌شود. جوانان باید فضای انتخابات را در کشور گرم نگاه دارند. میانگین حضور مردم در این انتخابات از متوسط انتخابات گذشته بیشتر بود. ما برای دور دوم و کرسی‌های باقی‌مانده به این حضور نیاز داریم». وی می‌گوید: «رسیدن به همگرایی برای جریان اصلاحات سرمایه‌ای معنوی به‌شمار می‌رود. در انتخابات هفتم اسفند سعی بر این بود تا افراد فهرست براساس شاخص‌های کمی انتخاب شوند. خوشبختانه در استان‌ها نیز کار به‌خوبی پیش رفت. اولویت اصلی با زنان و جوانان بود. ما در نظر داشتیم تا 30 درصد از فهرست در تهران به زنان اختصاص داده شود. برای اولین‌بار در مراکز استان‌ها از این شاخص‌ها استفاده شد. جریان اصلاحات ظرفیت خود را بار دیگر در این انتخابات نشان داد». سه فهرست ارائه‌شده در انتخابات مجلس شورای اسلامی در دور دوم انتخابات چنین است: 58 نفر از کاندیداها به صورت مستقل پا به عرصه گذاشته‌اند، 32 نفر نامشان فقط در فهرست اصولگرایان آمده و 30 نفر نامشان تنها در لیست امید یا همان اصلاح‌طلبان و اعتدالگرایان. لیست صدای ملت تنها هشت‌ کاندیدای اختصاصی در دور دوم دارد اما سه کاندیدای این لیست با اصولگرایان و هفت کاندیدای این فهرست با اصلاح‌طلبان مشترک هستند. دو فهرست اصلاح‌طلبان و اصولگرایان هیچ کاندیدای مشترکی ندارند و بالطبع نام هیچ کاندیدایی در هر سه فهرست نیست. علی مطهری که تنظیم‌کننده لیست صدای ملت در مرحله اول انتخابات مجلس دهم بود، تأکید کرده که در مرحله دوم از فهرست امید حمایت می‌کنند. علی مطهری با اشاره به حضور پرشور مردم در انتخابات مجلس و پیروزی ائتلاف اصلاح‌طلبان و لیست امید در تهران و بسیاری از شهرستان‌ها یادآور شد که در مرحله دوم انتخابات با بررسی نامزدهای باقی‌مانده در لیست امید در ۶۹ حوزه انتخابیه، هرجا احساس کنیم نامزد اصلحی باقی‌ مانده، حمایت خواهیم کرد. او همچنین با اشاره به برنامه اصلاح‌طلبان برای حوزه‌هایی که نامزدی ندارند، گفت: «بنای ما حمایت از نامزدهای اصلح است که ممکن است این افراد، اصلاح‌طلب باشند یا اصولگرای معتدل». نماینده مردم تهران در مجلس نهم همچنین در ارزیابی تأثیر حمایت رئیس دولت اصلاحات از لیست امید تصریح کرد: «حمایت ایشان قطعا در پیروزی لیست امید مؤثر بود». مطهری همچنین در پاسخ به این سؤال که آیا می‌توان به حل مشکل ممنوع‌التصویری رئیس دولت اصلاحات در مجلس دهم امیدوار بود، گفت: «به‌هرحال همیشه باید امیدوار بود و امید همواره وجود دارد اما فارغ از این، از وظایف مجلس است که برای حل این مشکلات و اصلاح روش‌های نادرست تلاش کند». بررسی گرایشات سیاسی کاندیداها در 55 حوزه انتخابیه که انتخابات دور دوم را برگزار خواهند کرد نشان می‌دهد در بیشتر این حوزه‌ها رقابت دوقطبی بین اصلاح‌طلبی و اصولگرایی است که مردم نشان دادند در فضای دوقطبی تمایلشان بیشتر به اصلاح‌طلبی است؛ علاوه بر اینکه فضای شکل‌گرفته در اتمسفر سیاسی کشور نشان از اقبال خوب مردم به‌ویژه به اصلاح‌طلبی دارد. در شهر‌های بزرگی همچون آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی وضعیت این‌گونه است که از 12 کاندیدای راه‌یافته به دور دوم انتخابات در آذربایجان غربی هشت کاندیدا مستقل، سه کاندیدا اصلاح‌طلب و تنها یک کاندیدا اصولگرا است. در آذربایجان غربی نیز از 18 کاندیدا، شش کاندیدا اصلاح‌طلب، پنج کاندیدا اصولگرا، پنج کاندیدا مستقل و دو کاندیدا از صدای ملت هستند که نشان‌دهنده وضعیت خوب اصلاح‌طلبان نسبت به رقیب خود در دور دوم انتخابات است. برخی خبر‌ها از سایر شهر‌های دوردومی حکایت از آن دارد که کاندیدا‌هایی که نتوانستند به دور دوم انتخابات راه یابند، از کاندیدا‌های مستقل یا کاندیدا‌های موردحمایت اصلاح‌طلبان و اعتدالگرایان حمایت می‌کنند و دوشادوش کاندیدای به دور دوم رفته در سخنرانی‌ها و مراسم‌ها و نشست‌های شبانه شرکت می‌کنند. اصلاح‌طلبان هرچند با ردصلاحیت‌ها نتوانستند نیرو‌های شاخص خود را راهی مجلس کنند اما با ائتلافی هوشمندانه با اعتدالگرایان و نگاه واقع‌بینانه به شرایط به‌وجودآمده با اعتماد و حمایت جوانان و چهره‌های مستقل و معتدل که تفکر توسعه و شایسته‌سالاری به جای تندروی دارند، توانستند به دستاوردی بزرگ در تهران دست یابند و ائتلاف بزرگ اصولگرایان را شکست دهند و همه 30 کرسی شهر تهران را از آن خود کنند، اقدامی که نمونه آن در کشور کمتر مشاهده شده است. بررسی‌های «شرق» در استان‌های بزرگ که از تعداد نمایندگان بیشتری در مجلس برخوردار هستند، نشان می‌دهد در کرمان شش اصلاح‌طلب و دو اصولگرا به مجلس راه یافته‌اند. در فارس در بین منتخبان هفت اصلاح‌طلب و چهار اصولگرا دیده می‌شود. وضعیت در خراسان‌رضوی به این شکل است که پنج اصلاح‌طلب و هفت اصولگرا منتخب شده‌اند. در مازندران پنج اصلاح‌طلب و یک اصولگرا به مجلس راه یافته‌اند. در آذربایجان شرقی ناهماهنگی برخی اصلاح‌طلبان سبب شد اصولگرایان از فرصت به‌دست‌آمده استفاده کنند و پنج کاندیدای اصولگرا را در برابر یک کاندیدای اصلاح‌طلب به مجلس بفرستند. اصلاح‌طلبان توانستند 95 کرسی مجلس دهم را از آن خود کنند، حال باید برای پیروزی در دور دوم انتخابات برنامه‌ریزی کنند تا با انسجام و وحدت بیشتري بتوانند اکثریت مجلس دهم را تشکیل دهند. آنچه این روزها در فضای سیاسی و در میان جوانان اصلاح‌طلب و بخش‌های مختلف مردم شنیده می‌شود این است؛ اکنون که اصلاح‌طلبان یک گام تا پیروزی قابل‌قبول فاصله دارند، باید با دعوت از مردم و جوانان تنور انتخابات را گرم نگاه دارند و با تشریح اهمیت دور دوم انتخابات در تعیین هیأت‌رئیسه مجلس و تشکیل فراکسیون اکثریت برای مردم تلاش کنند. معمولا انتخابات در مرحله دوم، با مشارکت کمتری برگزار می‌شود و اینجاست که اصولگرایان می‌توانند با ساماندهی آرای سنتی خود، نتیجه لازم را بگیرند. اما اگر اصلاح‌طلبان همچنان بتوانند هواداران خود را در صحنه نگه دارند، آن‌گاه شرایط در مرحله دوم به سود اصلاح‌طلبان تغییر خواهد کرد. رئیس دولت اصلاحات در پیامی در دور اول انتخابات همگان را بر اهمیت انتخابات مجلس دهم و حمایت از لیست اصلاح‌طلبان برای کمک به دولت و تشکیل مجلس معتدل آگاه کرد و به نظر می‌رسد در سه هفته پیش‌رو، باز هم تأکید بر اهمیت این دور از انتخابات در حساس‌کردن جامعه اثرگذار خواهد بود. عضو شورای مرکزی جامعه روحانیت مبارز و نماینده چند دوره اخیر تهران یعنی غلامرضا مصباحی‌مقدم که در طیف سنتی اصولگرایان طبقه‌بندی می‌شود، در تحلیلی در باب ناکامی اصولگرایان در مرحله اول انتخابات می‌گوید: «رقبا توانستند بخشی از آرای به قول خودشان خاکستری را جذب کنند و از روش‌هایی استفاده کردند که روز انتخابات تأثیرگذار بود. آنها از فضای مجازی استفاده کردند که حتی در ساعت‌های آخر انتخابات در به‌میدان‌آوردن حامیانشان تأثیرگذار بود. فضای مجازی در خدمت رهبری جریان اصلاح‌طلب قرار گرفت و تأکیداتی که ایشان برای رأی به دو فهرست داشت اثرگذار شد. چنین تصوری با توجه به شرایط گذشته نبود که ایشان چنین موقعیتی را پیدا کند ولی به‌هرحال توانست از فضای مجازی استفاده کند و تأثیرگذار باشد». در دور اول بانوان که نیمی از جمعیت کشور را تشکیل می‌دهند، توانستند 14 کاندیدا را راهی مجلس شورای اسلامی کنند که اکثریت قاطع 14 بانوی منتخب مجلس دهم اصلاح‌طلب هستند. در میان 138 کاندیدای راه‌یافته به دور دوم انتخابات نیز هفت کاندیدا از بانوان هستند که پنج کاندیدا مستقل، یک کاندیدا اصلاح‌طلب و یک کاندیدا اصولگرا هستند. جامعه زنان هم با حضور حداکثری خود در دور دوم انتخابات خط بطلانی بر سخنان یکی از منتخبان اصولگرای مجلس دهم خواهند زد که حواشی بسیاری در پی داشت. وحدت بیش از پیش اصلاح‌طلبان و مردم در همراهی و تبلیغ کاندیداهای اصلاح‌طلب و معتدل در 55 حوزه انتخابیه و سفر و سخنرانی‌های چهره‌های شاخص اصلاح‌طلبان کشور در این حوزه‌ها پیروزی کسب‌شده در هفتم اسفند را در این مرحله تکمیل خواهد کرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.