|

ابهاماتی درباره توافق آتش‌بس سوریه

آتش‌بس در سوریه چگونه اجرائی خواهد شد؟ براساس توافق انجام‌شده بین روسیه و آمریكا، مقرر شد یک آتش‌بس مشترک در سوریه به مرحله اجرا درآید. دو طرف در حالی این توافق را پذیرفتند که سوریه به عنوان یك كشور جنگ‌زده در آستانه دستیابی به یك آرامش سیاسی نظامی حداقلی قرار گرفته، اما از آن سو سؤالات و ابهامات فراوانی درباره سازوكار عملیاتی این طرح آتش‌بس مطرح است. اولین پرسشی كه در مورد این آتش‌بس مطرح است و نیاز به پاسخ دقیق دارد، این است كه این طرح از چه زمانی آغاز می‌شود؟ بنا بر اعلام رسانه‌ها و متن بیانیه، در توافق‌نامه روسیه و آمریکا درباره آتش‌بس در سوریه آمده است، آتش‌بس از نیمه شب 27 فوریه آغاز خواهد شد و این طرح شامل «داعش» و «جبهه النصره» نمی‌شود. سؤال دیگری كه در رابطه با طرح آتش‌بس مطرح می‌شود آن است كه گروه‌های مشمول این طرح چه گروه‌هایی هستند؟ دولت سوریه، مخالفان «میانه‌رو» و حزب «دموكرات كرد» شامل این طرح هستند؛ بنابراین این گروه‌ها باید سلاح خود را زمین بگذارند و به دیگر سخن، دست از جنگ بكشند. در متن بیانیه آمده است در صورت انجام‌ندادن این دستورالعمل، با گروه متخلف برخورد خواهد شد. موضوع مبهم دیگر در رابطه با طرح آتش‌بس سوریه كه از شامگاه روز جمعه آغاز خواهد شد، این است كه انتظاری كه از گروه‌های درگیر در جنگ سوریه و شامل این طرح می‌رود، چیست؟ براساس بیانیه‌ای که روسیه و آمریكا بر سر آن توافق کردند، گروه‌های شامل طرح آتش‌بس، متعهد خواهند بود از به‌كاربردن هرگونه سلاح، از جمله موشک، خمپاره و موشک ضدتانک هدایت‌شونده و... علیه یكدیگر پرهیز كنند. یكی دیگر از مباحثی كه در رابطه با ابعاد این طرح آتش‌بس محل سؤال است این است كه این طرح آتش‌بس چگونه عملیاتی خواهد شد؟ براساس آنچه در بیانیه آمده است، مقامات سیاسی مسکو و واشنگتن متعهد خواهند شد درباره سازوكار اجرای این طرح با یكدیگر همكاری اطلاعاتی داشته باشند و اطلاعاتی مانند نقشه‌های به‌روز و جزئیات تحولات را با یكدیگر مبادله كنند و در مسیر اجرای طرح با یكدیگر همكاری داشته باشند. از سوی دیگر، گروه‌هایی كه شامل طرح آتش‌بس هستند، نباید زیر آتش حملات یكدیگر قرار بگیرند و به عبارت بهتر، حق حمله و آغاز جنگ علیه یكدیگر را ندارند و آغاز جنگ ازسوی هركدام از اینها علیه دیگری خلاف بیانیه است و با آن برخورد خواهد شد. درباره چگونگی نظارت بر روند اجرای طرح نیز در بیانیه آمده است روسیه و آمریكا متعهد خواهند بود در این راستا یك كارگروه تشكیل دهند كه ریاست آن بین آمریكا و روسیه مشترك است. این كارگروه از سویی تمام تلاش خود را روی كاهش تنش میان گروه‌های مخالف و افزایش انطباق میان آنها متمركز خواهد كرد و از سوی دیگر، در جایگاه داور و قاضی، نقش حل‌وفصل اختلافات را بر عهده خواهد گرفت و هرگونه مشكل بزرگ را به مقامات ارشد انتقال خواهد داد. افزون‌براین، یک خط ارتباط مستقیم و مستمر میان مسكو و واشنگتن برای جلوگیری از مناقشات سیاسی و اختلاف بین طرف‌ها برقرار خواهد شد. پیش از این «بشار اسد»، رئیس‌جمهوری سوریه در گفت‌وگو با روزنامه «ال پایس» گفت: «دولت قانونی سوریه از برگزاری مذاکرات صلح و هر اقدامی برای رسیدن به یک آتش‌بس دائمی حمایت می‌کند، ولی واقعیت این است که حل‌وفصل تنش‌ها در سوریه، تنها از طریق آتش‌بس فراهم نمی‌شود؛ چراكه یکی از عوامل مهم و تأثیرگذار این است که باید در شرایط آتش‌بس اجازه نداد تا برخی گروه‌های تروریستی از شرایط موجود برای بهبود شرایط خود استفاده کنند». به عبارت دیگر، رئیس‌جمهور سوریه نگران آن است كه فضای آرام ناشی از دوران آتش‌بس شرایطی را فراهم كند كه در بستر آن گروه‌های تروریستی سوریه به تقویت و تجهیز خود بپردازند. از سوی دیگر، «رجب طیب اردوغان»، رئیس‌جمهور تركیه نیز از دولت آمریكا به خاطر اینكه گروه‌های مخالف حزب دموكرات كرد سوریه را در قالب گروه‌های مخالف و نه گروه‌های تروریستی تعریف كردند، ناراحت است و انتقاداتی را علیه دولت آمریكا مطرح كرد؛ زیرا این موضوع تركیه را مجبور خواهد كرد هرگونه حمله نظامی علیه كردهای سوریه را متوقف كند. منبع: راشاتودی

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.