انتخابات مجلس در شهرستانها و روستاها، شیوههای تبلیغاتی متفاوتی دارد
از شام و ناهار تا نشستهای شبانه
محمود اکبریکیا: پایان مهلت شورای نگهبان برای بررسی اعتراض چهرههای تأییدصلاحیتنشده در هیأتهای نظارت، تغییر معناداری در وضعیت اصلاحطلبان پدید نیاورده است. اگرچه تشکلهای اصلاحطلب استانها یا شاخههای استانی احزاب شناختهشده اصلاحطلب از ماهها پیش فعالیتهایی را آغاز کرده بودند اما این فعالیتها بهدلیل روشننبودن شرایط تعداد بالای ردصلاحیتشدگان در مرحله هیأتهای نظارت، عملا در بلاتکلیفی بهسر میبردند. شاید اکثر خوانندگان با شیوههای انتخاباتی در شهرها آشنا باشند اما نوع و روش فعالیتهای تبلیغاتی در استانها و مناطق مختلف کشور با هم متفاوت بوده و بستگی به بافت سیاسی، فرهنگی و اعتقادی مردم هر منطقه دارد. در شهرها و کلانشهرها که احزاب و گروههای سیاسی در جهتدهی به افکار عمومی و متقاعدکردن مردم نقش قابلتوجه را دارند بیشتر تبلیغات کاندیداها به حمایتهای احزاب و قرارگرفتن در فهرستهای انتخاباتی متمرکز میشود. بررسی انتخابات ادوار گذشته در کلانشهرها نشان میدهد که مردم در شهرهای بزرگ به افراد و فهرستهای مورد حمایت احزاب و گروههای سیاسی اقبال بیشتری نسبت به کاندیداهای مستقل و خارج از فهرستهای مورد حمایت احزاب، دارند. در این شهرها مردم کمتر به گرایشات قومی و قبیلهای توجه میکنند و بیشتر به رویکردهای جمعی گرایش دارند. به همین جهت است که تهیه و ارائه فهرستهای انتخابی مورد حمایت احزاب و جریانات سیاسی از اهمیت بیشتری برخوردار است و با بررسی و حساسیت بالایی صورت میگیرد. اما در برخی از مناطق کشور شرایط اینگونه نیست و تبلیغات نامزدهای انتخاباتی با توجه به سوابق سیاسی، فرهنگی، قومی و قبیلهای هر منطقه صورت میگیرد. بهطوریکه در برخی از این مناطق با توجه به بافت فرهنگی و نوع زندگی مردم، نامزدهای انتخابات از روشها و شیوههای گوناگونی استفاده میکنند. در مناطقی که گرایشهای قومی پررنگتر است، کاندیداها با شناسایی بزرگان هر روستا و قوم و مذاکره با آنان سعی در متقاعدکردن مردم جهت حمایت از کاندیدایی مشخص در انتخابات را دارند چراکه در اینگونه مناطق مردم برای نظر بزرگان هر روستا و قوم اهمیت قائل بوده و از نظرات بزرگان خود تبعیت میکنند. یکی دیگر از شیوههاي تبلیغات در روستاها و مناطق، اعلام کمک برخی نامزدها به ساخت مساجد، شام و ناهارهای انتخاباتی، سرکشی به روستاها و دادن وعده برای حل مشکلات مردم است که در جلب نظر رأیدهندگان تأثیرگذار است. شرکت در مراسمهای مختلف، کوچک و بزرگ، بااهمیت و بیاهمیت از روشهایی است که کاندیداهای انتخابات بهویژه نمایندگان فعلی برای حضور در بین مردم روستاها و شهرهای حوزه انتخابیه از آن استفاده میکنند تا در بین مردم دیده شوند و بتوانند اقبال عمومی را برای حضور در مجلس دهم کسب کنند. یکی از روشهای دیگر که کاربردی و بسیار رایج است، برگزاری نشستهای پرسش و پاسخ در روستاهاست که در منازل بزرگان روستا برگزار میشود که البته در نهایت بدون هیچ پرسش و پاسخی به پایان میرسد! در این جلسات صرفا به معرفی کاندیداها، برنامهها و بیان دیدگاهها پرداخته میشود. در این نشستها که به نشستهای شبانه انتخاباتی معروف است، هر کاندیدا سعی میکند با حضور در روستاهای مهم و تأثیرگذار، خود را در روند انتخابات حوزه انتخابیه و اطلاع از مشکلات و کمبودها و کاستیهای روستا نشان دهد. همچنین نامبردن از بزرگان و شخصیتهای تأثیرگذار و نخبه منطقه که در بین مردم از اقبال خوبی برخوردارند، خود را از پیشینه سیاسی و اجتماعی مناطق و روستاها آگاه نشان دهد و وانمود کند که بزرگان و شخصیتهای معتمد نیز با وی همراه هستند و مردم را نیز به همراهی با خود دعوت کند. با توجه به بافت فرهنگی و مذهبی روستاها، مردم از روحانیون و شخصیتهای مذهبی تأثیرپذیری بیشتری دارند که این مسئله سبب میشود دیدگاه آن روحانی و گرایش سیاسی او در نظر نهایی برخی گروههای آن منطقه، تعیینکننده باشد. اما شاید جالب باشد که بدانید رسانهها و بهویژه این روزها شبکههای اجتماعی، بهتدریج جایگاه خود را در مناطق غیرشهری هم تثبیت میکنند و در آگاهی مردم از موضعگیریها و جهتگیریهای سیاسی کاندیداهای هر حوزه انتخابیه نقش دارند. این تأثیرپذیری البته در میان جوانان خانوادهها بیشتر نمود دارد. تغییر نسل و گسترش فضای نت در سالهای اخیر عواملی هستند که در جهتدهی به افکار عمومی و انگارهسازی در بین مردم از نقش قابلتوجهی در جامعه برخوردارند. اما در شرایطی که به گفته حسین مرعشی، عضو شورای سیاستگذاری اصلاحطلبان، «تنها 30 نفر از سههزار اصلاحطلب در سراسر کشور تأییدصلاحیت شدند بهگونهای که در برخی از استانها شاهد ردصلاحیت همه کاندیداهای اصلاحطلبان هستیم» میتوان گفت فضای امیدبخشی برای اصلاحطلبان وجود ندارد. آنچه در بسیاری از حوزههای انتخابیه باعث ردصلاحیت چهرههای شاخص شده است حساسیت بالایی است که نسبت به این افراد وجود دارد و باعث شده تا اصلاحطلبان نتوانند به طور سیستماتیک در همه حوزههای انتخابیه گزینه داشته باشند. بااینحال برخی از فعالان سیاسی اصلاحطلب معتقدند شورای سیاستگذاری اصلاحطلبان که در کمیته استانها، کشور را به چند ناحیه تقسیم کرده و برای هماهنگی ائتلاف کاندیداهای نهایی اصلاحطلب در هر حوزه انتخابیه فعال است میتواند با حمایت از کاندیداهای جوان یا چهرههای مستقلی که تفکر توسعه و شایستهسالاری بهجای تندروی دارند، به کادرسازی در حوزههای انتخابیه کمک کند. اصلاحطلبان شاخص استانها و مناطق اگر در بررسی شرایط کاندیداهای معتدل و مستقل در حوزههای انتخابیه، از ظرفیتهای واقعی آنان یقین حاصل کردند، میتوانند با استفاده از جایگاهی که در بین مردم دارند، مردم را به رأیدادن به این چهرهها دعوت کنند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.