|

نخست‌وزیر یونان به تهران آمد

تلاش برای گرفتن طلب از کشور بدهکار

شرق: در روزهای بعد از تحریم میهمانانی از آلمان، فرانسه، ایتالیا و... به ایران آمدند تا در گفت‌و‌گو با مقامات ایرانی شکل تازه‌ای از همکاری‌های سیاسی و اقتصادی با ایران را بازتعریف کنند؛ آنچه بازطراحی روابطی بود که در سال‌های اخیر و به دنبال تحریم‌ها، معلق مانده بود. با این‌حال، وقتی حرف از توسعه روابط با یکی از کشورهای ورشکسته اتحادیه اروپا می‌شود، اوضاع کمی فرق می‌کند. آلکسیس سیپراس، نخست‌وزیر یونان، شنبه‌شب در رأس یک هیات بلندپایه سیاسی، اقتصادی و تجاری به ایران آمد. تعیین اصفهان به‌عنوان نخستین مقصد در این سفر می‌تواند نشانه‌ای از تلاش برای گسترش همکاری‌ها در حوزه توریسم باشد و این حتما اتفاق خوبی خواهد بود. علاوه بر آن، آن‌طور که امیرحسین زمانی‌نیا، معاون امور بین‌الملل وزیر نفت اعلام کرده است، امضای تفاهم‌نامه در زمینه پرداخت بدهی یونان و فروش نفت به این کشور، محورهای اصلی سفر سیپراس است. به گفته او قرار است یونان به‌واسطه شرکت هلانیک پترولیوم 25 درصد نفت خام موردنیاز خود را از ایران بخرد. این در حالی است که از ابتدای سال 91 و در پی ناتوانی یونان در پرداخت وجه خرید نفت خام از ایران، فروش نفت به دو شرکت نفتی اصلی آنها - هلنیک پترولیوم و موتور اویل هلاس - متوقف شده بود. هلانیک پترولیوم قبلا یکی از خریداران اصلی نفت ایران بود و تا بیش از تشدید تحریم‌ها در سال 2011 حدود 20 درصد نفت موردنیاز سالانه کشورش را از ایران تأمین می‌کرد. پرداخت قسطی بدهی‌ها توافق ازسرگیری صادرات نفت ایران به یونان پس از دیدار امیرحسین زمانی‌نیا، معاون وزیر نفت ایران و پانوس اسکورلتیس، همتای یونانی وی در آتن حاصل شد و هلنیک پترولیوم در بیانیه‌ای اعلام کرد بر اساس این قرارداد، فورا خرید نفت از ایران را شروع و بدهی برجای‌مانده چند‌میلیون‌یورویی خود به ایران را تسویه خواهد کرد. اوضاع نه‌چندان بسامان اقتصاد این کشور سبب می‌شود امضای تفاهم‌نامه و تمرکز بر همکاری با او خیلی جای خوشحالی نداشته باشد. زیرا بر اساس مطالعات کمیسیون اروپا در سال 2014 یونان فاسدترین کشور اتحادیه اروپاست و مسائل سیاسی و اقتصادی این کشور در چند سال گذشته یکی از اصلی‌ترین دغدغه‌ها و مشکلات مقامات اروپایی بوده است. یونان که قادر به بازپرداخت وام‌های دریافتی خود نبوده است و به ایران نیز 800‌ میلیون دلار در قبال نفتی که پیش از تحریم‌ها خریده بود، بدهی دارد- 755‌میلیون دلار از این مبلغ مربوط به بدهی شرکت هلنیک پترولیوم است - اکنون قرار است مشتری نفت ما باشد بنابراین باید در ابتدا تکلیف بدهی قبلی را روشن کرد. به گفته بیژن زنگنه، وزیر نفت کشورمان اکنون فرایند بازکردن حساب برای پرداخت مطالبات ایران در حال انجام است اما یونانی‌ها به خاطر ورشکستگی برای بازپرداخت بدهی خود اندکی مشکل دارند. به همین خاطر قرار شده این کشور در یک برنامه زمان‌بندی‌شده بدهی خود را بپردازد. زنگنه روز شنبه علاوه بر اینکه تأکید کرد هنوز تفاهم با یونان نهایی نشده است، گفت شرکت هلنیک پترولیوم یونان بحثی درباره بازپرداخت بدهی ندارد و در جریان سفر آلکسیس سیپراس گفت‌و‌گوهایی در این زمینه انجام خواهد شد، ضمن اینکه بازپرداخت این پول با بهره حقوقی اندکی به ایران انجام می‌شود. به‌هرحال اکنون بخش خصوصی ایران به دنبال خرید سهام پالایشگاه‌های یونان است. به گفته وزیر نفت کشورمان، شرکت ایرانی تدبیر انرژی علاقه‌مند به خرید سهام پالایشگاه یونان است که در صورت به‌توافق‌رسیدن، وزارت نفت از آنها حمایت می‌کند اما این وزارتخانه به صورت مستقیم در این مسئله دخالت ندارد. اوضاع و احوال یونان گفت‌و‌گوهایی که قرار است انجام شود تا یونانی‌ها بالاخره بدهی 800‌میلیون‌دلاری خود را در اقساط بپردازند، دلیل خوبی نیست که واقعیت‌های اقتصادی یونان را نادیده بگیریم. این کشوری است که از سال‌های پیش از میلاد مسیح تاکنون همواره با ورشکستگی و مشکلات ناشی از آن دست به گریبان بوده است. قصور این کشور در بازپرداخت تعهدات خارجی خود نیز مسبوق به سابقه است. بر اساس مطالعات کمیسیون اروپا در سال ۲۰۱۴، یونان فاسدترین کشور در اتحادیه اروپاست و طبقه متوسط به بالای یونان اغلب از پرداخت مالیات طفره می‌روند. حدود هفت درصد از جمعیت جوان یونان بی‌کار هستند و این در حالی است که کمتر از 10 درصد جمعیت این کشور جوان و زیر 24 سال هستند. تولید ناخالص داخلی این کشور بسیار پایین و یک‌دوم تولید ناخالص داخلی ایالت ماساچوست آمریکاست که وسعت آن یک‌پنجم یونان است. اکنون نخست‌وزیر این کشور به همراه 50 کارآفرین بخش صنعت، اقتصاد و تجارت، وزرای امور خارجه، محیط‌زیست و انرژی، دارایی، گردشگری و توسعه خود به کشورمان آمده است تا روابط سیاسی و اقتصادی خود را با ایران توسعه دهد. با این اوصاف به نظر می‌رسد دست میهمانان یونانی نسبت به اروپایی‌هایی که پیش‌تر به ایران آمده بودند، خالی است. حال باید دید دولت یازدهم با کدام منطق و در چه حوزه‌هایی با این کشور همکاری خواهد کرد چراکه با توجه به اوضاع و احوال اقتصادی این کشور، موضوع سرمایه‌گذاری در ایران و تحقق دیگر سیاست‌های توسعه اقتصادی دولت یازدهم در جریان همکاری با یونان منتفی است. سیپراس شب گذشته راهی تهران شد تا امضای توافق‌نامه‌هایی در زمینه ساخت‌وساز مسکن و جاده، موادغذایی، تولیدات کشاورزی، گردشگری، صنعت دارویی، داروسازی، تبادلات ارزی و بانکی و توسعه روابط فرهنگی را در دستور کار قرار دهد. به اعتقاد برخی از کارشناسان مسائل بین‌الملل، امکان توسعه روابط در همین حوزه‌ها نیز ارزشمند است و نباید از آن غفلت کرد.

--------------------

سفری که می‌تواند ارزشمند باشد پیروز ایزدی . عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات استراتژیک بسط و گسترش همکاری با یونان می‌تواند در بهبود روابط ایران با کشورهای مختلف مؤثر باشد زیرا این کشور به‌عنوان یکی از اعضای اتحادیه اروپا اهداف مشترک و ظرفیت همکاری در خیلی از حوزه‌ها را با ما دارد. قابل‌توجه‌بودن سفر نخست‌وزیر یونان به ایران را باید در کنار این موضوع بررسی کرد که بعد از اجرائی‌شدن برجام، هیأت‌های بسیاری از اروپا به ایران آمده‌اند و ایران می‌تواند گزینه‌های بیشتری در ارتباطات تجاری خود داشته باشد. به اعتقاد من این سفر می‌تواند ارزشمند باشد زیرا یونان ظرفیت‌های بسیاری برای همکاری دارد که جذب توریست یکی از آنهاست. علاوه بر این، دو کشور می‌توانند در عرصه‌های دیگری که مزیت نسبی دارند همچون فروش نفت، کشتی‌رانی، کشاورزی و... همکاری داشته باشند. یکی دیگر از مسائلی که یونان را به توسعه روابط با ایران متمایل می‌کند این است که این کشور از رفتار اتحادیه اروپا ناراضی است و تلاش‌هایی نیز داشته تا با روسیه روابط خود را گسترش دهد. یونان در این میان، ایران را به‌عنوان کشوری انتخاب کرده که می‌تواند با آن خارج از اتحادیه اروپا روابط خوبی برقرار کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.