|

ناپادشاهی با بیش از پنجاه فرزند

مدیا کاشیگر

در تنهاترین خلوتت

از خودت پرسیده‌ای هرگز چرا فقط ثلثِ سیاره‌ات خاک است بقیه همه آب؟ دلیلِ ساده‌یی دارد: اگر مرده‌ها فقط ملاتِ خاک‌اند سوگ نطفه‌ی دریاست یک‌بار، در سوگِ دوستی نوشتم: مهم است با چه کسی مُرده‌هایت را می‌شماری: مرگ بی‌رحمانه‌ترین شکلِ هم‌ترازی است: بود و دیگر نیست. و فاصله‌ی از «بود تا دیگر نیست» تا «بودم و دیگر نخواهم بود» کم‌تر از یک گام است و آن‌گاه می‌کوشی مرده‌ات را خاص کنی بلکه خودت نیز بتوانی خاص شوی و از دهشتِ گله‌یی و حتا فله‌یی‌بودنِ مرگت بکاهی، دهشتی که هیچ ارتباطی با ترسیدن یا نترسیدنت از مرگ ندارد: با مرگ کنار آمده باشی یا نیامده باشی، حقیقت عوض نمی‌شود: از فله و گله درآمدنت دیگر دست خودت نیست، خلعِ سلاحی و آن‌قدر نامهم که حتا لایق این نبوده‌ای که سندِ تسلیمِ بی‌قیدوشرطت به قهر را حتا مرور کنی. و من مانده‌ام مرگِ مصطفی اسلامیه را با چه کسی بشمارم: بعید است بتوانم با مهدی غبرایی بشمارم که شمارِ مرده‌های نزدیکش بی‌شمار است. نگاهی به منوچهر کریم‌زاده کافی است تا بفهمم پاک‌تر از آن است که شمردن بتواند. هادی غبرایی و منصور کوشان هم که شمردن بلد بودند هردو به‌فاصله از شمردن افتاده‌اند. شبِ پیشش با هم تلفنی حرف زده بودیم. نیکو سرخوش و افشین جهان‌دیده دعوت‌مان کرده بودند جمعه‌ی آینده را ناهار مهمان‌شان باشیم در کرج و حرف‌مان سرِ این بود که چطور تا کرج برویم. نه من رانندگی می‌کنم و نه مصطفی. مهمان سوم، مهشید نونهالی را نمی‌دانستیم رانندگی می‌کند یا نه و حسابی رویش باز نکردیم و حرفِ مهمان چهارم پیش آمد که هم رانندگی می‌کرد و هم اتومبیل داشت: کامران غبرایی. کلی شوخی کردیم و خندیدیم. حتا چند ساعت بعد از فکرم گذشت به‌اش زنگ بزنم یا بیاید پیشم یا بروم پیشش. زنگ نزدم و چه خوشحالم زنگ نزدم چون اگر زنگ زده بودم و همدیگر را دیده بودیم، منطقِ مرگ برایم از همانی هم که هست بی‌منطق‌تر می‌شد: بیماربودن و مردن یک چیز است و شوخی و خنده‌کردن و مردن یک چیزِ دیگر و اگرچه ممکن است حرفم مسخره به‌نظر بیاید، اما مصطفی در شبِ پیش از مرگش به‌شدت زنده بود و می‌خندید، حتا - آن‌طور که زنش اعظم تعریف می‌کرد - تا ربعِ ساعت پیش از مرگش به‌شدت زنده بود. آخرین رمانش را تمام کرده بود و خیلی خوشحال بود از پسِ پایان‌بندیِ به آن سختی و پیچیدگی برآمده است. قرار بود رمانش را پیش از چاپ بخوانم - این‌که مجوزِ چاپ می‌گرفت یا نه، بماند. همین قرار را با مهدی و منوچهر هم گذاشته بود که مُرد. تنها شادی‌ام این‌که فهمیدم شاید بتوانم مُرده‌هایم را با مهدی غبرایی بشمارم: وقتی کم‌تر از ساعتی پس از مرگِ مصطفی به‌اش زنگ زدم خبر را بدهم، هنوز دهان باز نکرده بودم که گفت راستی خبر داری، اولین نوه‌ی فرهاد [زنده‌یاد فرهادِ غبرایی] امروز متولد شد و من قرار است به بیمارستان بروم و پدربزرگِ نیابتی او باشم. خبر را هم که شنید جمله‌یی گفت که من را به‌شدت به یادِ برونو تراون انداخت: «می‌بینی، یکی که می‌میرد، زندگیِ دیگری ساخته می‌شود». و زندگی مصطفی جز این نبود: از سه فرزندش پوزش می‌خواهم، اما اگرچه مصطفی فتحعلی‌شاه قاجار نبود، بیش از پنجاه خواهر و برادر دیگر هم دارند چون روزی از زندگی مصطفی نگذشت که مشغولِ نوشتنِ کتاب و ساختنِ زندگی تازه‌یی نباشد: روزگارِ جنگ‌های نیابتی صلح‌های نیابتی هم می‌خواهد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.