|

تقابل روشنفکری و فرصت‌طلبی در «نگاهمان می‌کنند»

جمیله دارالشفایی

نغمه ثمینی که این روزها سریال شهرزاد او بسیار پرمخاطب است، با نمایش «نگاهمان می‌کنند» در تماشاخانه ایرانشهر، سورئالیسمی اجتماعی را که تجربه کرده به نمایش گذاشته است. دغدغه حفظ حریم خصوصی شهروندان، تقابل روشنفکری در یک زندگی همراه با فرصت‌طلبی رایج در جامعه، تهدیدهای ساده زندگی شهری این سال‌ها در همه متن‌های این نویسنده حضور دارد و در این یکی پررنگ‌تر و با فریاد همراه است. ثمینی تلاش کرده با مؤلفه‌های سورئالیسم که در نمایش‌نامه قبلی «سه جلسه تراپی» (به کارگردانی افسانه ماهیان) هم اندکی تجربه‌شان کرده بود، شعارهای بزرگ را در لایه دوم بپوشاند و هرچه به پایان نمایش نزدیک می‌شویم، این اتفاق موفق‌تر و پخته‌تر رخ داده است. ویژگی نمایش «نگاهمان می‌کنند» ادعایی است که کارگردان جوان و تازه‌کار آن، محمدرضا اصلی دارد؛ احترام واژه به واژه به متن. آنچه این‌روزها کمیاب است و نویسنده‌ها در آرزوی تجربه آن با کارگردانان بزرگ هستند. و تحقق آن، همراه با انتظاری طولانی. و تهیه‌کننده خصوصی‌ای که از توسل به ستاره و رفتارهای مد روز برای جذب مخاطب و رونق گیشه، دوری کرده و به متن و اجرائی تئاتری و شایسته مخاطب واقعی و قدیمی تئاتر احترام گذاشته است، را باید سپاس گفت. شهنام شهباززاده که اولین تجربه تهیه‌کنندگی در تئاتر را دارد، گروهی درخور را گرد هم آورده است. مسعود کرامتی و سام قریبیان با بازی‌ هماهنگ و بده‌بستان‌های درست، بهترین اپیزود « نگاهمان می‌کنند» را ارائه می‌دهند. اوج می‌گیرند و ضعف‌هایی مثل طراحی صحنه نابلدانه را که هر لحظه در حال آسیب‌زدن به تجربه بصری مخاطب است، از یاد او می‌برند. طراحی‌ای که نه اثری از سورئالیسم در آن هست و نه روشنفکری و نه زندگی اجتماعی و نه تئاتر. شیدا خلیق و کاظم سیاحی هم لحظات به‌یادماندنی در خاطر مخاطب ثبت می‌کنند. روان در اجرای صحنه‌هایی که از تجربه مخاطب دور نیستند. سه اپیزودی «نگاهمان می‌کنند» در ایجاد حلقه ارتباطی بین اپیزودها و در فضاسازی می‌تواند یادآور «سه جلسه تراپی» باشد، اما داستان‌ها و طراحی زوج‌ها، نمایشی کاملا تازه را مقابل تماشاگر قرار می‌دهد. فرم اگر هست در نمایش‌نامه است و استفاده درست از پرده‌ها در مقابل مخاطب و ایوان فرضی بهترین ایده اجرائی این تئاتر به حساب می‌آید. بعید است از دیدن «نگاهمان می‌کنند» پشیمان شوید. نمایشی متفاوت با آنچه در سالن‌های دیگر شهر اجرا می‌شود. متن با همه عناصرش کاملا ایرانی است و در اجرا هم اثری از کپی‌برداری یا فرم‌گرایی افراطی مد روز این روزها نیست.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.