حضور «اتفاقی»؛ ضرورتی برای پلیس راهنمایی
مهرداد محمدی
همانطور که انتظار میرفت، پلیس به انتقادات توجه میکند و این در ذات خود بسیار مثبت و امیدوارکننده است. بعد از انتشار یادداشت «پلیس راهنمایی شبها بیدار است؟» روابطعمومی پلیس راهنمایی و رانندگی به آن پاسخ داد که اشاره به چند نکته در مورد آن متن ضروری به نظر میرسد:
در پاسخ پلیس آمده است: «در کشورهای توسعهیافته نظارتها و کنترل تخلفات، از طریق سیستمهای هوشمند صورت میگیرد و درنتیجه ترس دیدهشدن در افراد و رانندگان وجود داشته و همین امر باعث میشود که بههیچوجه فکر تخلف به ذهن آنها خطور نکند». بهعنوان فردی که بهکرات در اکثر کشورهای اروپایی، آمریکا و کانادا رانندگی کرده است، به ضرسقاطع میگویم که این میزان از دوربینهای ترافیکی ثبت تخلفات که ما در ایران و علیالخصوص در تهران داریم، در هیچ کشور غربی و پیشرفتهای دیده نمیشود. صدالبته که این روش در ایران مؤثر و پرکننده خلأ عملیاتی و بودجهای پلیس در معابر مهم بوده و هست، اما مجددا یادآوری میکنم که در این زمینه خاص از تمام کشورهای پیشرفته جهاناول جلوتریم. بنابراین احتمالا عامل دیگری است که در آن کشورها فکر تخلف را از ذهن افراد دور میکند و نه سیستمهای هوشمند. در بخش دیگری از متن پاسخ آمده است: «برخورد با این نوع تخلفات با تجهیز معابر درجهدو به سیستمهای کنترل و ثبت تخلفات مقدور است و این یکی از وجوه افتراق معابر کشور ایران با معابر کشورهای پیشرفته ازجمله کاناداست». این پیشنهاد کمی غریب به نظر میرسد که روش دوربینکاری را به معابر درجه دو و سه و کوچهپسکوچهها و هرجایی که علائم ترافیکی نصب شده و کنار شیرهای آتشنشانی و ... تعمیم دهیم و بالاخره این عبارت در متن پاسخ که «اصولا منطقی نیست که سر هر کوی و برزنی بهصورت شبانهروزی، یک نفر پلیس مستقر شود تا با تخلفات احتمالی برخورد کند». بههیچعنوان در یادداشت اصلی مدنظر نبود یا پیشنهاد نشده بود؛ بر عکس در انتهای یادداشت تصریح شده بود: «پیشنهاد این نوشته شفاف است: اختصاص درصد کوچکی از انرژی پلیس به معابر غیراصلی و ساعتهای خلوت تا مردم بدانند پلیس هرچند کمتمرکزتر، اما واقعا شبها هم حاضر است». به این معنی که گشتزنی حداقلی پلیس راهور در ساعتهای خلوت و معابر فرعی تعطیل مطلق نباشد و به این معنی که متخلف در ساعتها و مکانهای خاص احساس آزادی صددرصدی برای تخلف نداشته باشد. به این معنی که شانسی هرچند اندک برای جریمهشدن وجود داشته باشد. الان این شانس در معابر فرعی صفر است. در انتها با درک و تأیید این موضوع که فرهنگسازی جزء مهم و حیاتی رفتار ترافیکی محسوب میشود، صرفا به عزیزان سیاستگذار در راهور یادآوری میکنم که شاید بخش بزرگی از ابزار این فرهنگسازی در دستان خود ناجا باشد نه ارگانها و نهادهای دیگر. اصل مقصود نوشتار اصلی هم میخواست همین را بگوید که اگر پلیس راهنمایی و رانندگی در ذهن شهروندان، زمان یا مکان تعطیل برای خودش و وظایف نظارتیاش قائل نباشد و اگر راننده در هر کوی و برزنی فقط درصد کوچکی شانس برخورد با پلیس را برای خودش قائل باشد، این فرهنگ بسیار سریعتر و مؤثرتر شکل میگیرد. این نکته مهم هم قابلدرک است که تمکین رانندگان نسبت به اعمال قانون از طرف پلیس در کشور ما بههیچوجه در سطح کشورهای پیشرفته نیست و فشار روانی و خطر برخورد برای مأموران زحمتکش پلیس در هنگام انجام وظیفه بسیار بالاست، اما باوجوداین وای به روزی که واهمه برخورد، پلیس را از وظایف ذاتیاش وادارد. البته برای حل این موضوع هم راهحلهای تجربهشده و نسبتا موفقی وجود دارد. مانند تجهیز خودروهای پلیس به دوربین در آمریکا (کشوری که حمل اسلحه در آن رایج است) تا در صورت بدرفتاری هر یک از طرفین، موضوع مستند و قابلپیگیری باشد. این سرمایهگذاری هم میتواند در ذات بسیار پیشگیرانه باشد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.