نخستوزیر پاکستان امروز از عربستان به ایران میآید
نواز شریف در صف میانجیان تهران- ریاض
شرق، زینب اسماعیلی : اول ریاض و بعد تهران؛ برنامه دوشنبه و سهشنبه نخستوزیر پاکستان. علت سفر نواز شریف، نخستوزیر پاکستان به عربستان و بعد ایران تلاش برای میانجیگری بین این دو کشور اعلام شده است. وزیر اطلاعرسانی پاکستان اعلام کرده که نواز شریف نخستوزیر این کشور، به منظور کاهش تنش میان عربستان و ایران، به این دو کشور سفر خواهد کرد. به گزارش فرانس 24، قاضی خلیلالله، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان نیز با انتشار بیانیهای، تنش میان عربستان و جمهوری اسلامی ایران را مایه نگرانی پاکستان اعلام و تأکید کرد که حلوفصلِ مسالمتآمیزِ این تنش، به نفعِ امتِ اسلامی است. رسانههای پاکستانی خبر دادند «ژنرال رحیل شریف» فرمانده نیروهای مسلحِ پاکستان نیز در میانِ هیأت همراهِ نواز شریف خواهد بود. سرتاج عزیر، مشاور نخستوزیر پاکستان در امور خارجه که رابطه گرمی با مقامات تهران دارد، پیشتر گفته بود پاکستان آمادگی دارد تا در «زمان مناسب» بین ایران و عربستان میانجیگری کند. در چند روز گذشته برنامه میهمانان پاکستانی چندبار تغییر کرد، اول قرار بود که وزیر دفاع این کشور به تهران سفر کند اما بعد این سفر لغو شد و قرار شد که نواز شریف به تهران سفر کند. این در حالی است که به دنبال تنش بین ایران و عربستان، اسلامآباد یکی از پرترددترین روزهای خود را گذراند. مقامات عربستانی مثل «عادل الجبیر»، وزیر خارجه عربستان و «محمد بن سلمان» ولیعهد و وزیر دفاع این کشور به پاکستان سفر کردند. در این دیدارها تلاش شد تا در سعی برای چینش مخالفان تهران، پاکستان نیز حضور داشته باشد. ریاض تأثیر چشمگیری بر اسلامآباد دارد اگرچه در چند مورد اخیر تلاشهای دیپلماتیکش موفقیتآمیز نبوده و مقامات جوان عربستان نتوانستند مقامات اسلامآباد را به مخالفت با تهران متقاعد کنند. این دیدارها بین مقامات عربستان و پاکستان بعد از ماجرای قطع رابطه عربستان با ایران افزایش یافت. ریاض بعد از تعرض گروهی خودسر در تهران به سفارتش اعلام قطع رابطه کرد. متعرضان به سفارت از بین کسانی بودند که به دلیل اعتراض به گردنزدن شیخ نمر مقابل سفارت عربستان در ایران و کنسولگری این کشور در مشهد تجمع کرده بودند. ریاض به دنبال این اتفاق تلاش کرد در منطقه تعدادی را با خود همسو کند که توانست چند کشور عرب و آفریقایی کوچک را به قطع رابطه متقاعد کند و کشوری مثل امارات نیز سطح رابطه خود را کاهش داد. پاکستان نیز در این بین جزء کشورهایی بود که مورد هدف عربستان بود. اکنون اسلامآباد در سطح نخستوزیر به تهران سفر میکند تا در این جریان نقش مثبتی ایفا کند. فروردین گذشته بود که در ماجرای یمن و تمایل عربستان به فرستادن نیروی زمینی، مقامات ریاض یکبار دیگر به دنبال یارگیری منطقهای بودند که در آن مقطع نیز پاکستان با عربستان همراه نشد. در آن مقطع سفر محمدجواد ظریف به پاکستان و دیدارهایش نقش تأثیرگذاری داشت اگرچه نهایتا پارلمان این کشور به دولت اجازه همراهی با عربستان نداد. تهران- ریاض محور اصلی روز گذشته سایت اینترنتی رادیو دولتی پاکستان گزارش داد: دیدار «محمد نواز شریف» با «ملک سلمان» با حضور اعضای کابینه حکومت عربستان برگزار شد و موضوع تنش در روابط دیپلماتیک تهران و ریاض، محور اصلی این دیدار بوده است. این رسانه دولتی پاکستان به محتوا و جزئیات بیشتر درباره این دیدار اشاره نکرده است. به گزارش ایرنا، ژنرال راحیل شریف فرمانده ارتش پاکستان، «طارق فاطمی» دستیار ویژه نخستوزیر پاکستان در امور خارجی، «ناصرخان جنجوعا» مشاور نخستوزیر در امور امنیت ملی و «شبهاز شریف» سروزیر ایالت پنجاب پاکستان، نخستوزیر و فرمانده ارتش این کشور را در سفر به عربستان و ایران همراهی میکنند. به گزارش آسوشیتدپرس این هیأت در ریاض «خواهان گشایش خط ارتباطی بین پادشاهی آلسعود و ایران رقیب این کشور شده است». فابیوس در ریاض نواز شریف در حالی به ریاض و تهران سفر میکند که روز گذشته لوران فابیوس، وزیر خارجه فرانسه نیز به ریاض سفر کرده است. او درباره سفرش گفت: «دیدگاه ما بهعنوان فرانسه این است که تلاش شود فشارها کاهش یابد. فرانسه تمایل دارد تنشها بین ایران و عربستان کاهش یابد». این در حالی است که پاریس و ریاض نیز عمدتا روابط تنگاتنگ و گرمی با هم دارند. فابیوس همچنین گفت: «فرانسه همچنین درباره مسائل مختلفی با حسن روحانی، رئیسجمهور ایران که قرار است هفته آینده به پاریس سفر کند گفتوگو خواهد کرد». قرار است پنج و شش بهمن، روحانی اولین سفر اروپاییاش را انجام دهد او هفت بهمن میهمان پاریس خواهد بود. به نظر میرسد در این سفر نیز موضوع رابطه ریاض و تهران، به موضوع گفتوگوی رئیسجمهور ایران و میزبانان فرانسویاش بدل شود. بهویژه در حالیکه منطقه خاورمیانه با گروه تروریستی نظیر داعش مواجه است که در صورت بالاگرفتن تنش بین اعضای منطقه این غده سرطانی چرکینتر از قبل خواهد شد. قبل از فابیوس نیز وزیر خارجه آلمان راهی ریاض شده بود. گفته میشود او اواسط بهمن به تهران سفر میکند و در این سفر نیز قصد دارد علاوه بر موضوعات دوجانبه درباره سوریه و عربستان با ایران مذاکره کند. فرانک والتر اشتاین مایر روز گذشته در گفتوگو با شبکه تلویزیونی «زد.دی.اف» با ابراز نگرانی از اختلاف نظر بین ایران و عربستان گفت: «دو طرف خواهان هژمونی در جهان اسلام هستند. تشدید تنشها بین ایران و عربستان سعودی میتواند باعث ازبینرفتن راهحلی برای سوریه شود و ما باید با دو طرف مذاکره کنیم. ما به این امر واقف هستیم که دو طرف یکشبه با هم دوست نخواهند شد اما باید تنشهای موجود بین تهران و ریاض که هرکدام دلایل و استدلالهای خود را دارند، کنترل کرده و از دو کشور بخواهیم همچنان به طورسازنده برای یافتن راهحلی درباره سوریه فعال باشند». پیش از پاکستان، وزیر خارجه اندونزی نیز با هدف کاهش تنش بین ایران و عربستان به ایران سفر کرد و تلاش کرد بهعنوان یک کشور مسلمان پرجمعیت نقش مهمی ایفا کند. ایران: نیاز به تغییر در سیاستهای عربستان اما میانجیگری در حالی ثمر خواهد داد که هر دو کشور نقش میانجی را بپذیرند و علاوه بر آن دنبال کاهش تنش باشند. ایران در این مورد معتقد است «بهبود رابطه نیازمند تغییر سیاستهای اشتباه عربستان» است. حسین جابریانصاری، سخنگوی وزارت خارجه ایران روز گذشته درباره روابط ایران و عربستان و تلاشهایی برای حلوفصل مسائل پیشآمده گفت: «مسئولیت مشکل پیشآمده در روابط عربستان و جمهوری اسلامی ایران برعهده عربستان است که سیاست مبتنی بر تنشزایی را دنبال میکند. جمهوری اسلامی ایران از مساعی جمیله همه کشورهای دوست استقبال میکند اما به نظر میرسد موفقیت این تلاشها منوط به تغییر سیاستهای اشتباه عربستان است که منافع خود را در افزایش بحرانها در منطقه تعریف کرده است». او درباره سفر نواز شریف به تهران نیز گفت: «پاکستان و شخص نواز شریف بهعنوان دوست جمهوری اسلامی و همسایه مورداحترام، همواره از روابط و همکاریهای خوب برخوردار بوده و این روابط ادامه مییابد. نواز شریف ابراز تمایل کرده که سفری به جمهوری اسلامی داشته باشد و در این سفر، مجموعه تحولات بین دو کشور و همچنین این موضوع موردبحث قرار خواهد گرفت». دعوت برای سفر در همین حال، رسانههای پاکستان نوشتند «محمد نواز شریف قرار است در سفر خود به ایران، ضمن ابلاغ پیام تبریک دولت و ملت پاکستان به حسن روحانی رئیسجمهوری اسلامی به مناسبت لغو تحریمها، از وی برای سفر به پاکستان دعوت کند». همچنین کارشناسان و شخصیتهای برجسته اقتصادی پاکستان تأکید دارند سفر نواز شریف به ایران که در فرصت طلایی بعد از لغو تحریمها انجام میشود، بهتر است صرفا محدود به موضوع میانجیگری نباشد و خوب است رایزنیهایی نیز با هدف زمینهسازی برای جهش در روابط اقتصادی و تجاری ایران و پاکستان در دیدار نواز شریف با مقامهای ارشد ایران مطرح شود. تهران و اسلامآباد موضوعات مشترک همسایگی فراوانی با هم دارند؛ حوادث تروریستی در مرز دو کشور و موضوعات کهنهای مثل خط لوله صلح، برای عبور گاز به این کشور همیشه جزء موضوعات گفتوگوی مقامات دو کشور است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.