جوانان عرب و مبارزه برای حقوق زنان
بعد از 15سال که از تصویب قطعنامه 1325 سازمانملل متحد و درخواست از همه طرفهای درگیر برای حمایت از زنان و دختران و پرهیز از هرگونه آزار جنسی میگذرد، همچنان آزار جنسی در سطحی گسترده در جهان عرب ادامه دارد. تنها نکته مثبت دراینمیان حضور جوانانی است که باوجود همه مشکلات، برای احیای حقوق زنان تلاش میکنند. خانم هایده سیرا، همکار سازمان کمکرسانی «آمیکا» میگوید مردان «آمادگی زیادی» برای احیای حقوق زنان دارند و آن را بخشی از حقوق بشر در سطح جهانی تلقی میکنند. سازمان آمیکا در شهر «بنغازی» لیبی فعالیت دارد و با سازمان «توسعه توانمندیهای زنان» که بهتازگی دراین کشور تأسیس شد، همکاری دارد. این دو سازمان توجه خود را روی همه مشکلات متمرکز کردهاند، بهویژه مشکلاتی که زنان در مسیر تحولات کنونی، بهخصوص در لیبی با آن مواجه هستند. «مروان قرقوم» که یک فعال لیبیایی است و عمرش به 28 سال میرسد، در این سازمان فعالیت دارد. او میگوید زنان نقش مهمی در انقلاب لیبی داشتند. به گفته او، زندگی کنونی در بنغازی به دلیل ویرانیهای جنگ بهویژه برای زنان بسیار دشوار شده است. اما در همین شهر یک جنبش زنان قوی وجود دارد که هر روز بر تعداد اعضایش نیز افزوده میشود. «محمد الخطیب» که یک جوان مصری است نیز در زمینه حقوق زنان فعالیت میکند. او در طرح «مقابله با آزار جنسی زنان» که یک فراخوان اینترنتی است، همکاری دارد. این طرح را تعدادی داوطلب که خواستار پایاندادن به هرگونه خشونت جنسی علیه زنان در مصر هستند، راهاندازی کردند. الخطیب میگوید: «73 درصد زنان مصر قربانی خشونت یا آزارهای جنسی هستند. 81 درصد از این موارد نیز بدون اینکه کسی دخالت کند، در اماکن عمومی اتفاق افتاده است». به نوشته پایگاه اینترنتی «الاهرام آنلاین»، تحقیقی که از سوی سازمانملل متحد و مؤسسه برنامهریزی ملی در مصر ماه آوریل 2013 در هفت استان از 27 استان این کشور انجام شد، نشان داد اغلب زنان مصری تقریبا بهنوعی تجربه آزار جنسی داشتهاند. البته این آزارها به گونههای مختلفی از مزاحمتهای خیابانی، تا تجاوز بوده است. محمد الخطیب میگوید مهم این است که الان نوعی آگاهی درباره این مشکل پدید آمده است، حال آنکه در گذشته، بسیاری از مصریها آن را انکار میکردند. به گفته او، «انسان باید در ابتدا به این مشکل اعتراف کند تا بشود با آن مقابله کرد». به گفته این فعال مصری، افتتاح صفحهای در فضای مجازی نیز توانسته تا حدی مؤثر باشد. الخطیب میگوید: «مردم ما انتظار داشتند در جریان بهارعربی (سال 2011)، تغییراتی در کشور حاصل شود.» به گفته او، هم اکنون در قاهره یک جامعه مدنی فعال شکل گرفته است که زنان و مردان به صورت مساوی در آن مشارکت دارند. بههمیندلیل بسیاری از مردان با آزار جنسی زنان مخالف بوده و خواستار ممنوعیت آن هستند. مجازات جرائم جنسی به گفته الخطیب، بر عهده پلیس و قوه قضائیه است. جامعه باید این پدیده را به عنوان یک مشکل به رسمیت شناخته و با آن مبارزه کند. داعش و زنان در مناطق تحت تصرف داعش در سوریه و عراق هرگونه خشونت علیه زنان انجام میشود. «لیلی العودات» که یک حقوقدان سوری است، میگوید: این مشکل با داعش شروع نشد، بلکه خشونت علیه زنان در هر دو کشور عراق و سوریه از قبل هم وجود داشت. در هر گونه منازعات خشونتآمیز، این زنان هستند که بیش از دیگران در معرض خطر قرار میگیرند، زیرا به گفته العودات، «آنها اهل جنگ نیستند و سلاح با خود حمل نمیکنند، بنابراین نمیتوانند از خودشان دفاع کنند». این حقوقدان که با انجمن بینالمللی زنان برای صلح و آزادی همکاری میکند، میگوید بسیاری از حقوق زنان محدود شده است؛ مثل آزادی رفتوآمد. فروپاشی نظام حقوقی و اداری در سوریه تأثیر فراوانی بر حقوق زنان داشته است. او با تأسف میافزاید: «نزاع مسلحانه تمام دستاوردهای اندکی را که زنان داشتند و از زمان استقلال کسب کرده بودند، بهکلی از بین برد». «الهان کیزیلهان» که یک روانشناس و شرقشناس آلمانی است، درباره فجایعی که در حق اقلیت ایزدیها در عراق صورت گرفت، میگوید: «زنان به بردگی گرفته شده و خریدوفروش میشدند. به زنان تجاوز میشد و داعش آنها را شکنجه میکرد». به گفته او، شبهنظامیان داعش رفتاری فاشیستی داشتند و با کسانی که همفکر یا همعقیدهشان نبودند از جمله ایزدیها، رفتاری غیرانسانی داشتند. داستان ایزدیها را تقریبا همه میدانند؛ اما خشونت علیه زنان به این موارد منحصر نمیشود. میلیونها زن در جایجای خاورمیانه هرروزه در معرض آسیبهای جنسی قرار میگیرند. لیلی العودات از جامعه بینالمللی میخواهد تدابیر پیشگیرانه جدیتری را دراینباره اتخاذ کند. منبع: قنطره
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.