|

تقاطع هویت‌زُدایی‌ شده

چند سطر درباره چهارراه ولی‌عصر

نسیم شکیبا: همه راه‌ها به چهارراه ولی‌عصر می‌رسد. یک‌جورهایی چهارراه ولی‌عصر قلب ایران است. همه اتفاق‌ها در این منطقه از شهر می‌افتد. اتفاق‌های خوب و اتفاق‌های بد. تقریبا همه مسافرانی که پا به تهران می‌گذارند گذرشان به چهارراه ولی‌عصر می‌افتد. چهارراه ولی‌عصر مرکز رفت‌وآمد هنرمندان است، مرکز رفت‌وآمد روشنفکران، مرکز رفت‌وآمد دانشجویان و مرکز رفت و آمد جوانان. چهارراه ولی‌عصر پاتوق پیرمردان هم هست و همان‌قدر که می‌توانید قشر تحصیل‌کرده ببینید، انبوه بی‌کاران را هم پیدا می‌کنید. تمام کودکان کار چهارراه ولی‌عصر را می‌شناسند، تمام گدایان نیز. چهارراه ولی‌عصر تقاطع انقلاب است. آنجا هم می‌توان استراحت کرد و هم می‌توان بحث و گفت‌وگوی جماعتی را شنید. چهارراه ولی‌عصر یکی از تقاطع‌های اصلی شهر است که روزانه بیش از سه‌ میلیون نفر در آن تردد می‌کنند. جایی که میزبان ‌میلیون‌ها دانشجو، دانش‌آموز، کارمند، کاسب، گردشگر و مردم عادی است. این چهارراه طولانی‌ترین مسیر شرق به غرب تهران و مسیر شمال به جنوب را به هم متصل می‌کند. زیرگذر چهارراه ولی‌عصر که دی‌ماه 92 افتتاح شد چالش‌های بسیاری را پیش کشید. این زیرگذر تردد عابران پیاده را به یک طبقه پایین‌تر منتقل کرد و عرصه را به خودرو‌ها داد. زیرگذر ولی‌عصر با عرض هفت متر و ارتفاع سه متر، 11 ورودی و خروجی و 14 پله‌برقی رفت‌و‌برگشت از چهار کنج تقاطع و از سه ایستگاه اتوبوس‌های تندرو دارد. این سازه بتنی عایق‌بندی شده و ضدزلزله است و در زمان بحران می‌توان به آن پناه برد، طرحی که چهار ‌میلیارد تومان هزینه برده است. نهضت زیرگذرسازی نیز مثل نهضت پل‌سازی درحال گسترش و قرار است با هدف بازکردن گره‌های ترافیکی، میدان تجریش، میدان ولی‌عصر، میدان انقلاب و هفت‌تیر را نیز بشکافد. این طرح‌ها تنها چیزی را که مدنظر قرار نمی‌دهند فضاهای عمومی است که کمبودشان به‌شدت احساس می‌شود. هنوز هم رهگذرهای چهارراه ولی‌عصر نتوانسته‌اند با این زیرگذر کنار بیایند و مسئله ترافیک در ساعات اوج ترافیک همچنان به قوت خود باقی است. کارشناسان بر این عقیده‌اند که در این طرح معلولان نیز نادیده گرفته شده‌اند. بیش از هر چیز نرده‌های کنار خیابان عملا فضا را در انحصار خودرو‌ها قرار می‌دهد. کسانی که در چهار طرف این تقاطع رفت‌وآمد می‌کنند تلاش دارند مسیرشان را طوری تنظیم کنند که لزومی به استفاده از پیچیده‌ترین زیرگذر کشور نباشد. زیرگذری که برای پیداکردن مسیر بایستی چند باری به آن وارد و از آن خارج شد تا راه خود را یافت و به جغرافیای آن پی برد. حتی برای کسانی که آشنایی بیشتری به آن دارند امکان خطا وجود دارد. عده‌ای از رهگذران هنوز هم تلاش می‌کنند به‌جای اینکه در مسیر پیچ‌درپیچ زیرگذر سرگردان شوند، از نرده‌ها بالا بروند یا خم شده و از زیر آن عبور کنند و خود را به آن سوی خیابان برسانند که همیشه منظره‌های تلخی ایجاد می‌کند که در میان آنها پیرمردان و پیرزنان زیادی دیده می‌شود. چندی پیش پیشنهاد شد راهی جست‌وجو شود که خودرو‌ها را به زیر زمین فرستاده و چهارراه ولی‌عصر به عابران پیاده برگردانده شود، پیشنهادی که با سکوت همراه شد و امید به تغییر چهارراه ولی‌عصر را به ناامیدی بدل کرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.