توانبخشی نیاز امروز، ضرورت فردا
سیدمنصور رایگانی. رئیس انجمن طب فیزیکی و توانبخشی ایران
سلامت و امنیت، اصلیترین مؤلفههای ثبات و استقرار جوامع بشری هستند. اگر مفهوم سلامت را با تعریف سازمان بهداشت جهانی به معنی «شادبودن» افراد جوامع بشری از نقطه نظر فیزیکی، روحی و اجتماعی و نهتنها نداشتن بیماری در نظر بگیریم، متوجه خواهیم شد جامعه سالم واجد تمام شرایطی است که در جامعه بالنده، پیشرفته و توسعهیافته و عدالتمحور یافت میشود. برخورداری از نعمت سلامت بدون توجه به تمامی مراحل و حیطههای آن، عملا ممکن نخواهد شد. کنترل و اصلاحساز زمینههای اصلی ایجاد سلامت در جامعه که با عنوان «شاخصهای اجتماعی سلامت» شناختهشده هستند، خارج از حیطه اختیار و وظایف وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی است. آرامش روانی، تغذیه صحیح، فعالیت مناسب فیزیکی، آموزش صحیح روش زندگی، ازجمله این موارد است. از شاخصترین اقدامات دولت تدبیر و امید، توجه ویژه به حوزه مغفول و فراموششده سلامت است. طرح تحول سلامت و مراحل مختلف آن، نماد این توجه است. باوجود نیاز به برخی اصلاحات در نحوه اجرای این طرح، نتیجه حاصل از آن درحالحاضر کاهش چشمگیر دغدغههای درمانی قاطبه مردم است. یکی از حیطههای مهم سلامت، حیطه طب توانبخشی است. براساس الگوی مطرح در برخورد با بیماریها، پس از پیشگیری و درمان، نقش اساسی را در بازگرداندن بیمار به سطح عملکرد و فعالیت را اقدامات طب توانبخشی برعهده دارد. عملا هر نوع اقدام درمانی هنگامی کامل خواهد شد که توسط اقدامات توانبخشی تکمیل شود و بیمار بتواند به سطح قابلقبول عملکرد قبل از بیماری بازگردانده شود. اقدام وزیر محترم بهداشت درمان و آموزش پزشکی در تشکیل شورای راهبردی توانبخشی و درنهایت تدوین برنامه جامع توانبخشی کشوری، یکی از ارزشمندترین اقداماتی است که موجب ایجاد دید جامع و کلینگر به مفهوم سلامت خواهد شد. بهکارگیری روشهای متنوع طب توانبخشی و استفاده از ظرفیت و توانمندی دستاندرکاران حیطههای مختلف توانبخشی، اعم از پزشکان متخصص طب توانبخشی و کارشناسان ردههای مختلف فیزیوتراپی، کاردرمانی، گفتاردرمانی، مددکاری اجتماعی، ارتوپدی فنی، پرستاری توانبخشی، مشاوره شغلی و سایر رشتههای مرتبط، میتوان حلقه مغفول زنجیره سلامت را تکمیل کرد. بسیاری از بیماریها با استفاده از بهکارگیری ظرفیتهای حیطه طب توانبخشی بروز نخواهد کرد. یا در صورت بروز بیماری، سیر بهبودی سرعت خواهد یافت و همچنین توانمندی ازدسترفته بیمار بازگردانده خواهد شد. اقدامات توانبخشی درنهایت موجب کاهش وابستگی بیمار، کاهش هزینههای سربار بیماریها و افزایش امید بیماران و خانواده آنان خواهد شد. ضرورت دارد با تغییر و اصلاح دیدگاه متولیان اجرائی و سیاستگذاران امور اجتماعی، رفاهی و سلامت نسبت به حیطه توانبخشی، شرایط لازم برای زمینهسازی موفقیت شورای راهبردی توانبخشی کشور فراهم شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.