نقش روزنامههای اصلاحطلب در پوشش رخدادهای پاریس و بیروت
جوسف کالب*
یکی از عواملی که مرا به سمت ایران جذب کرد، جایگاه استثنایی این کشور در سیستم روابط بینالمللی است. در ذهن من ایران کشوری بود با آرمانهای قوی که جلو ظلمهایی که علیه گروههای مظلوم انجام میشود, برپا ایستد. از آنجا که چندسال در شهر تهران زندگی کردهام، این تصویر تا حدی تغییر کرده است. متوجه شدم که حتی در خود ایران انسانها و گروههای فراوانی وجود دارند که بهسختی حقوق خودشان را به دست میآورند. درعینحال نظر من نسبت به ایران همچنان خوشبین باقی مانده است. بهخصوص برای نقش رسانهها در ایران احترام زیادی قائل هستم. از آنجایی که دولتمداری و سیاستمداری بلااستثنا باعث تخلفات و نادیدهگیریها از برخی گروهها میشود، رسانهها از میدان سیاست جدا قرار میگیرند و مستقلانه نظرپردازی میکنند. از طرف دیگر حس کردم که فشار مالی تأثیری بسیار منفی روی شیوه کارکردن رسانههای غربی گذاشته است. اکثر روزنامههای غربی روی اطلاعاتی که از دو، سهتا شرکت میخرند، تکیه میکنند. میتوانیم از شرکتهایی مانند آسوشیتدپرس و رویترز اسم ببریم. اولویت این شرکتها جمعکردن خبر در آن مناطقی است که فروش بهتری داشته باشد. به این دلیل که اکثرا از رسانههای غربی درآمد دارند، بیشتر روی کشورهای توسعهیافته متمرکز میشوند. البته رسانههای ایران هم مجبورند از اطلاعات این چندتا شرکت استفاده کنند. رسانههای ایران برای جمعآوری اخبار از تمام اقصا نقاط دنیا نه سرمایه کافی دارند نه شبکه خبرنگاریای که به این اندازه گسترده باشد. اما به نظر اینجانب رسانههای ایران و بهخصوص روزنامهها اثر بسیار مثبتی داشتهاند. رسانههای ایران همیشه تلاش بر آن داشتهاند که منصفانه به اخبار جهانی بپردازند. وقتی که روزنامههای غرب درباره اتفاقی که مثلا در زیمبابوه میافتد، حتی یک جمله هم نمینویسند، احتمال دارد که روزنامههای ایران به آن اشاره کنند. به این دلیل که نسبت به روزنامههای ایرانی امید بسیاری داشتم، یکسال در روزنامه ایرانی «فاینسیل تریبون» کار کردم. بهعنوان یک هلندی، انگلیسی من بد نیست و فرصت داشتم آنجا مقالاتی از زبان فارسی ترجمه کنم. بنابراین تأسفبار بود که روزنامههای اصلاحطلب که به نظر اینجانب اغلب نظرات متعادلتری از روزنامههای محافظهکار ارائه میکنند، فقط به طور جزئی حمله تروریستیای را که چندروز پیش در بیروت انجام شد، پوشش دادند. نه «شرق» و نه اعتماد که هردو از معروفترین و پرفروشترین روزنامههای اصلاحطلب هستند، این خبر را در صفحه اول چاپ نکرده بودند. روزنامه ایران فقط در حاشیه صفحه اول و بسیار کوتاه به این رخداد هولناک اشاره کرد. اما وقتی از آن طرف یکسری حملات تروریستی باعث کشتهشدن بیش از 120 نفر در شهر پاریس میشود، هردو این روزنامهها این خبر را با حروف بزرگ و همراه یک عکس روی صفحه اول زدند. به نظر میآید که در این موقع شبیه رسانههای غربی عمل کرده و خبر اول دنیا را در اولویت قرار دادهاند. این عملکرد به آن معنا نیست که خبر پاریس اهمیت نداشته باشد. برعکس؛ هردو این اتفاقها به همان اندازه مهم هستند و باید پوشش داده شوند. حتی مهمتر از این، تحلیل تطبیقی از این دو اتفاق است. ما باید بدانیم رابطه این دو با هم چیست؟ و این رابطه برای آینده چه عواقبی خواهد داشت؟ امیدوار هستم که روزنامههای اصلاحطلب ایران در آینده از این نوع نابرابریها جلوگیری کنند. روزنامههای اصلاحطلب جایگاه مستقلی دارند و به هیچ گروهی تعهد خاصی ندارند. بنابراین لازم نیست یا از رسانههای غربی یا از روزنامههای محافظهکار پیروی کنند. برجام و توافق هستهای باعث نقش مهمتری برای ایران در سیاست جهانی خواهد شد. روزنامههای اصلاحطلب باید از آن فرصت استفاده کنند تا در میان مخاطبان خود که شامل خارجیها و سفارتها هم میشود، تصویر منصفانه و متعادلی را از اخبار جهانی نشان دهد. * جوسف کالب، دانشجوی دکترا در دانشکاه آکسفورد، یکسال برای روزنامه فاینسیل تریبون کار کرد و تزش را درباره سیاستهای اقتصادی در ایران مینویسد. توضیح: شرق خبر حادثه لبنان را در صفحه جهان به طور مفصل پوشش داده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.