آیا «نرمافزار کاربردی» میتواند در ایجاد صلح نقشی داشته باشد؟
نقش فناوری در حفظ تعادل قدرت در آسیا
وان جکسون* . ترجمه: فرنگیس رحیق
سیاست جغرافیامحور آسیا، برای اینکه بتواند برهمخوردن تعادل قدرت منطقه را مهار و از وقوع جنگ جلوگیری کند، به راهحلهایی که فناوری - نرمافزار کاربردی- میتواند پیشروی آن بگذارد، نیاز دارد. آسیا در گذشته برای زمانی طولانی و خیلی بیش از آنچه خیلیها توقع آن را داشتند، صلح را تجربه کرده است. بیگمان سیاستمداران بهدلیل نگرانی درباره سقوط کره شمالی، رقابت تسلیحات هستهای در منطقه یا کشمکش در دریای جنوب چین بیش از حد تقلا میکنند، اما بههرحال این شغل آنهاست. در هر صورت، هیچکدام از این داستانهای کابوسوار رخ نداده است، بنابراین نگرانی درباره چیست؟ به طور حتم آسیاییها تا الان امنیت را خیلی خوب برقرار کردهاند، اما همانطور که هر سرمایهگذاری میداند، عملکرد گذشته لزوما دلیلی بر اثبات عملکرد آینده نیست. «صلح آسیا» به دلیل توجه کل منطقه به سیاست جغرافیامحور میسر شده است. صرف نظر از خواسته عمومی برای اجتناب از جنگ در بخشی از جوامع مدنی آسیا، مجموعهای از سیاستگذاریهای منطقهای، سیاستهایی که مانع جنگ میشوند و تعهدات ایالات متحده برای ایجاد امنیت در منطقه، مواردی هستند که از وقوع درگیریهای مرسوم قومی، مثل رقابتهای تسلیحاتی یا درگیریهای حلقوی جلوگیری کردهاند. جوی که به خاطر نبود جنگ و امنیت پایدار در یک فاصله زمانی 30ساله یا بیشتر در منطقه حکمفرما بوده، فرصتی برای شکوفایی اقتصادی به آسیا داده است. اکنون آسیا با وجود فناوری - نرمافزار کاربردی- نوآورانه، شرکتهای برپاکننده قابل رقابت در سطح جهانی و سرمایهگذاریهای مخاطرهانگیز روزافزون، ثروتمند است. پرکین (Preqin)، یک بنگاه دلال اطلاعات، برآورد میکند این نوع سرمایهگذاریهای مخاطرهانگیز در آسیا تا سال 2014 به 10.5 بیلیون دلار رسیده است. فناوری - نرمافزار کاربردی-، نوید این را میدهد که عامل رشد آینده آسیا باشد و میتوان به موفقیت آن تاکنون، به عنوان نوعی پاداش صلح نسل گذشته نگریست. با وجود این، امروزه گرایش به سیاست جغرافیامحور در تاریخ آسیا، ثبات کمتری دارد. برخی رهبران آسیا پایداری قدرت ایالات متحده را به چالش میکشند و با احتیاط مراقب این مسئله هستند که منطقه تحت سلطه چین میتواند چطور به نظر برسد. نبود اعتماد بین دولتهای آسیایی نیز عموما زیاد است که این مسئله منجر به نوسازی ارتش و لشکرآرایی دفاعی حتی از طریق متحدان آمریکایی میشود. چیزی که در رأس این گرایشهای سیاسی جغرافیایی وجود دارد، پراکندهشدن قدرت است، شهروندان بیشازپیش در حال قدرتمندشدن هستند و میهنپرستی همواره وجود دارد. تمام این مسائل توانایی دیپلماتها و سیاستمداران را در مدیریت 30 سال آینده آسیا با همان زبردستی که 30 سال گذشته را مدیریت کردهاند، مورد بحث قرار میدهد. نظریه سیاست جغرافیامحور، براساس نظریه هنری کیسینجر (Henry Kissinger) عرف شده است؛ یعنی وسعت دید نخبگان سیاست خارجی و حکومتهای مردمی از یک منطقه جغرافیایی که براساس عوامل جغرافیایی و جمعیتی آن منطقه، این مردان یا زنان بزرگ، تصمیمهای بزرگ میگیرند و سیاست خارجی آن منطقه را طراحی میکنند. اما همینطور که قدرت منتقل و همراستایی منطقه نیز دگرگون میشود و ارتشها پابهپای فعالیت شهروندی رشد میکنند، فناوری - نرمافزار کاربردی- هم میتواند نقش مهمی در حفظ آرامش آسیا بازی کند. این نظریه که فناوری - نرمافزار کاربردی- میتواند موضوعهایی مثل جنگ و صلح را تحتتأثیر خود قرار دهد، درحالحاضر از مرز اثبات جنبه مفهومی عبور کرده است. شرکتهای برپاکننده فناوری - نرمافزار کاربردی- به کاهش هزینه و افزایش پوشش جهانی ماهوارهها به اندازهای کمک میکنند که نهتنها در افزایش قابلیت ردیابی دقیق و بیوقفه ناوگان دریایی، بلکه به طور بالقوه در قابلیت ردیابی قاچاق غیرقانونی نیز مدعی هستند. تجزیه و تحلیل اطلاعات مهم سیستمعاملهای رسانههای اجتماعی برای تشخیص نواحی اصلیای که در زمان وقوع فجایع انسانی نیاز به کمک دارند، از هایتی تا ژاپن استفاده شده است. در آگوست امسال گروهی از مهندسان و سرمایهگذاران شرکت «سیلیکون والی»، با پناهندگان سیاسی کره شمالی در گردهمایی برنامهنویسان رایانهای پیرامون یک سؤال اصلی دور هم جمع شدند: چطور میتوانیم اطلاعات بیشتری از کره شمالی به دست بیاوریم و اطلاعات بیشتری وارد این کشور کنیم؟ این مثالها فقط تلنگر کوچکی از ظاهر بالقوه فناوری - نرمافزار کاربردی- در تأثیرگذاری مطلوب آن بر سیاست جغرافیامحور است. این روزها راهحل اصلی بیثباتی بالقوه در آسیا مواردی مثل حلوفصل مشکلات مربوط به اقدامات مشترک (اینکه چطور همکاری کنند؟)، شفافترکردن افزایش تجهیزات نظامی (اینکه چطور تعبیر صحیحی از تهدیدها داشته باشند) و مدیریتکردن نقاط قابل اشتعال منطقه، از شبهجزیره کره تا شرق و جنوب دریای چین (اینکه چطور مرزها و سرزمینهای در حال ستیز را با اطمینان کنترل کنند) است. با توجه به اعتراضهای بزرگی که سال گذشته در هنگکنگ و تایپه مشاهده کردیم، میتوان این طور استنباط کرد که شاید چالش روبهرشدی در حال هدایت تعامل بین جنبشهای بزرگ اجتماعی و سیاست خارجی است (اینکه چطور در حین جلوگیری از بیثباتی منطقه به حقوق سیاسی احترام گذاشته شود). این موارد، چالشهای بزرگی هستند که مرزبندیهای بزرگی دارند و با اینکه خود فناوری - نرمافزار کاربردی- نمیتواند راهحلی برای مسائل سیاسی باشد، ولی میتواند به دستهای آنهایی که صلح را به جنگ و یک نظام قانونمدار را به نابسامانی ترجیح میدهند، قدرت ببخشد. در عصری که عوامل مختلف زیادی میتواند «صلح آسیا» را به هم بزند، سیاست جغرافیامحور نباید فقط به عهده دیپلماتها و سیاستمداران گذاشته شود. شاید حداقل یکبار فناوری - نرمافزار کاربردی- بتواند به جلوگیری از بههمخوردن صلح از جنبه سیاست جغرافیایی کمک کند. *عضو اعزامی مرکز امنیت نوین آمریکا و عضو شورای امور بینالملل روابط خارجی است. او در ایجاد پیوند بین روابط بینالملل آسیا با فناوری - نرمافزار کاربردی- و تدابیر سیاسی تخصص دارد. منبع: نشنالاینترست
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.