وقتی برای سفارت دارو فرستاده میشود
دکتر محمدرضا شالبافان*
خبری از منابع رسمی از جمله شبکه خبر منتشر شد مبنیبر اینکه پس از برگزاری کمیسیونی نمادین توسط یک تشکل دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی قم، تشخیص داده شد وزیر امور خارجه عربستان بهواسطه اظهاراتش دچار اسکیزوفرنیاست و رئیس این نهاد چند قرص اعصاب و روان برای وی تجویز کرده و بههمراه یک نسخه، دم در سفارت عربستان گذاشته است و در مصاحبهای هم اقدام خود را انساندوستانه و در راستای تلاش برای سلامتی این چهره معرفی کرده است. از منظر علم روانپزشکی، فارغ از علوم سیاسی و حقوقی، این رفتار مصداق مشخصی از ایجاد انگ و توهین به افرادی است که به هردلیلی دچار اختلال روانپزشکی شدهاند و با نظر پزشک تحت درمان دارویی هستند. طبق آخرین بررسی جامع کشوری، 23.6 درصد مردم ایران در یک سال گذشته دچار اختلال روانپزشکی بودهاند اما متأسفانه باوجود پیشرفتهای قابلتوجه در دهههای اخیر و کشف درمانهای جدید و مؤثر دارویی و غیردارویی تعداد کسانی که برای کسب سلامتی خود به روانپزشک، همان متخصص اعصاب و روان، یا روانشناس بالینی مراجعه میکنند بسیار کمتر از این جمعیت کلان است. یکی از دلایل اصلی مراجعهنکردن افراد برای درمان اختلالات روانپزشکی، بهویژه در کشورهای درحالتوسعه، «انگ» است. انگ یعنی افرادی که دچار این اختلال هستند توسط سایر افراد جامعه مورد تحقیر قرار میگیرند و گویا بهعنوان شهروندان درجهدو به این افراد نگاه میشود. همین مسئله سبب میشود که افراد حاضر باشند رنج و عذاب بیماری روانی را تحمل کنند اما دربرابر مراجعه به روانپزشک بهخاطر ترس از انگ مقاومت کنند. این درحالی است که روان انسان نیز مانند تمام سیستمهای بدن ما گاهی دچار مشکل میشود و باید درمان شود. چگونه است که وقتی انسان دچار فشار خون است با خیال راحت به سراغ پزشک قلب خود میرود اما بیمار مظلوم روانی باید نگران قضاوت دیگران باشد؛ دیگرانی که شاید خودشان هم دچار اختلالاتی نظیر او باشند اما به هر دلیلی تن و ذهن به درمان ندادهاند. آنچه دراینمیان ناراحتکننده است انجام این اقدام توسط جمعی از پزشکان است؛ کسانی که باید بیش از دیگران حافظ سلامت مردم باشند و دلسوز حفظ جسم و روان ایشان. اما این رفتار باز هم این نکته تلخ را تداعی میکند و دامن میزند که هنوز در فرهنگ ما«روانی» یک ناسزای تلخ است. در ضمن بهتر بود که همکاران ما قبل از چنین اقداماتی که میتواند منجر به خدشهدارکردن چهره جامعه پزشکی شود، با یک روانپزشک مشورت کنند. بیماری «اسکیزوفرنیای حاد» که توسط این همکار بهعنوان بیماری «عادل الجبیر» معرفی شده، یکی از پیچیدهترین بیماریهای تاریخ بشری است که گاهی پس از ساعتها مصاحبه، معاینه و بررسی توسط متخصصان روانپزشکی ممکن است تشخیص داده شود و قطعا بدون بررسی چهرهبهچهره فرد نمیتوان و نباید از آن نام برد و این رفتار توهین واضحی است به مبتلایان مظلوم اسکیزوفرنیا که بسیاری از آنها تنها با خوردن یک نوع قرص در جامعه زندگی میکنند و تنها یک درصد افراد هر جامعهای را تشکیل میدهند. هرروز از مردم میشنویم: «شما روانپزشکان روی همه تشخیص بیماری میگذارید». متأسفانه این باور اشتباه از رفتارهای اشتباه تعدادی از همکارانی میآید که عمدتا هیچکدام روانپزشک نیستند. اما براساس علم روانپزشکی این رفتارها تنها سوءاستفاده از اطلاعات سطحی روانپزشکی توسط تعدادی پزشک است؛ رفتارهایی که مطمئن هستیم آسیبی جدی به سلامت همین مردم ایران عزیز وارد میکند. *متخصص اعصاب و روان و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.