|

چند روش برای بازگشت مخابرات به دولت

پرویز بابایی.پژوهشگر مالی و اقتصادی

با وجود امضای صد نماینده مجلس برای بازگرداندن سهام کنترلی مخابرات به دولت، با درخواست سهام‌دار عمده و به دليل اینکه منافع سهام‌داران خرد این شرکت در بازار سرمایه به‌خطر می‌افتد از ارائه این بحث در مجلس خودداری و موضوع بازگشت آن به دولت منتفی شده، این در حالی است که خریدار سهام کنترلی مخابرات با تقسیم سود سنگین برای پرداخت اقساط سهام خریداری‌شده و اخذ حدود دوهزارو 600 ‌میلیارد تومان تسهیلات بانکی که حداقل 500 میلیارد تومان هزینه مالی به شرکت تحمیل می‌کند، باعث کاهش قیمت سهام و به خطرافتادن منافع سهام‌داران خرد شرکت شده است. خبر منتفی‌شدن بازگشت مخابرات به دولت با دستور سهام‌دار عمده در حالی توسط غلامرضا اسداللهی، يكي از نمایندگان مجلس، رسانه‌ای شده که چهار سال پیش کمیته تحقیق‌وتفحص مجلس، فرایند واگذاری سهام شرکت مخابرات به بخش خصوصی را دارای اشکال دانسته بود. مخابرات که در زمان واگذاری یک ریال تسهیلات بانکی نداشت و درحال‌حاضر هم نیازی به این تسهیلات ندارد، در اثر بی‌تدبیری و بی‌مدیریتی وزارت ارتباطات و همچنین خریدار سهام کنترلی که تمایلی برای سرمایه‌گذاری در این شرکت ندارد و فقط به فکر تقسیم سود است، گرفتار حدود دوهزارو 600 میلیارد تومان تسهیلات بانکی شده که از این مقدار هزارو 217 ‌میلیارد تومان وام برای ارتباطات سیار ایران و هزارو 380 ‌میلیارد تومان وام برای شرکت مخابرات ایران اخذ شده که با توجه به هزینه‌های مالی حداقل 500‌ میلیارد تومانی و سود بیش از دو ‌هزار ‌میلیارد تومانی، حداقل 20 درصد کاهش قیمت، سهم ناشی از این هزینه‌های مالی است که توسط خریدار سهام کنترلی به منافع دولت و سهام‌داران خرد تحمیل شده است. در این میان هم دولت و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات با چشم‌پوشی از هزینه‌های سنگین تحمیلی توسط خریدار سهام کنترلی و فروش مخابرات به یک‌هشتادم قیمت واقعی، مدام اعلام می‌کنند قصد بازگشت مخابرات به دولت را نداریم، درحالی‌که باید تلاش‌شان را برای برگشت مخابرات به دولت صدها برابر کند. هرچند آمار فروش املاک و اموال منقول مخابرات در چند سال گذشته و حجم دقیق دارایی‌های این شرکت مشخص نیست، اما برآوردها از ارزش 140 تا 160 ‌هزار ‌میلیارد تومانی مخابرات حکایت دارد که به قیمت خالص هزارو 300 تا هزارو 500 ‌میلیارد تومان و در حقیقت به یک‌صدم ارزش واقعی به شرکت توسعه اعتماد مبین فروخته شده است و جالب‌تر از همه سکوت نمایندگان مجلس است که بیشتر از اینکه به فکر منافع موکلان خود و بیت‌المال باشند، با درخواست سهام‌دار عمده و خریدار سهام کنترلی مخابرات، در کنار خریدار سهام مخابرات قرار گرفته‌اند. چند روز پیش مهدی صفری، مدیرعامل شرکت توسعه اعتماد مبین که مالک 50 درصد به‌علاوه یک سهم مخابرات است، فروش املاک و اموال منقول و غیرمنقول مخابرات را هزارو 500 ‌میلیارد تومان اعلام کرده که با توجه به اینکه مخابرات مجوز فروش یک درصد املاک را از سازمان خصوصی‌سازی اخذ کرده و با فروش یک درصد املاک هزارو 500 میلیارد تومان به جیب زده، ارزش کل دارایی، اموال، تجهیزات، املاک، برند، حق انحصار و سایر دارایی‌های مخابرات حداقل 150 تا 160‌ هزار ‌میلیارد تومان است که به یک‌صدم قیمت واقعی به توسعه اعتماد مبین واگذار شده است. خریدار مخابرات تاکنون گام چندانی در توسعه این شرکت برنداشته و با تحمیل هزینه‌های مالی، منافع دولت و سهام‌داران خرد را به خطر انداخته و بازگشت مخابرات با یکی از روش‌های ذیل در جهت تامین منافع دولت، بیت‌المال و سهام‌داران خرد، بهترین راه‌حل ممکن است. خریدار سهام کنترلی مخابرات، سهام کنترلی 50 درصدی به‌علاوه یک سهم را ظاهرا به قیمت هفت‌هزارو 800ميليارد‌تومان و با توجه به اینکه تمام اقساط پرداختی از محل سود مخابرات بوده، در واقع به قیمت حدود هزارو 500 ‌میلیارد تومان خریداری کرده، درحالی‌که ارزش واقعی مخابرات حداقل 150 ‌هزار ‌میلیارد تومان است و در واقع فقط یک درصد سهام مخابرات به شرکت توسعه اعتماد مبین تعلق می‌گیرد. در روش دوم اگر ارزش املاک و اموال را در زمان واگذاری سهام کنترلی و با دلار حدود‌هزار تومانی مبنا بگیریم، حدود پنج درصد کل سهام مخابرات به شرکت توسعه اعتماد مبین تعلق می‌گیرد و سهمی بیشتر از این ندارد. در روش سوم و با تفکیک سود مخابرات به سود حاصل از فروش اموال و سود عملیاتی ناشی از عملکرد، به این نتیجه خواهیم رسید که سود عملیاتی مخابرات غیر از سود فروش املاک و اموال قبل و پس از واگذاری به توسعه اعتماد مبین، رشد حدود 10 درصدی داشته و با توجه به پرداخت حدود هزارو 500 ‌میلیارد تومان توسط خریدار سهام کنترلی بابت خرید سهام، وجوه پرداختی خریدار با بالاترین سود بانکی به‌علاوه 10 درصد محاسبه شده و ارزش واقعی پول پرداختی خریدار تا زمان حاضر محاسبه و سهم خریدار در کل شرکت مشخص می‌شود. بر این اساس با سود سالانه 40 درصدی به آورده نقدی هزارو 500 ‌میلیارد تومانی خریدار سهام کنترلی در شش سال گذشته حدود 240 درصد سود به آورده نقدی خریدار سهام کنترلی افزوده می‌شود و ارزش آورده نقدی هزارو 500 ‌میلیارد تومانی تقریبا سه‌هزارو 600 میلیارد تومان اضافه شده و به پنج‌هزارو صد ‌میلیارد تومان می‌رسد و در نتیجه یا دولت با پرداخت پنج هزارو صد میلیارد تومان سهام کنترلی را از خریدار پس می‌گیرد یا اینکه خریدار به داشتن سهم پنج تا 10 درصدی به جای 50 درصد فعلی بسنده می‌کند و درصورت عدم موافقت شرکت توسعه اعتماد مبین یا سایر خریداران، هر خریدار دیگری با پرداخت این رقم می‌تواند جایگزین خریدار فعلی در ردیف سهام‌داران مخابرات قرار گیرد. در روش چهارم می‌توان اقساط پرداختی مخابرات تاکنون را مدنظر قرارداد. خریدار سهام کنترلی تاکنون در شش سال گذشته 12 قسط 484‌ میلیارد تومانی (مجموع 12 قسط پنج‌هزارو 808 ‌میلیارد تومان) به‌علاوه هزارو 560 ‌میلیارد تومان حصه 20 درصد نقدی اولیه و جمعا هفت‌هزارو 368‌میلیارد تومان بابت خرید سهام پرداخته که با توجه به ارزش واقعی زمان واگذاری سهام کنترلی مخابرات که حداقل 50‌ هزار ‌میلیارد تومان در سال 1388 بوده است، حدود 15 درصد سهام مخابرات به خریدار کنترلی فعلی می‌رسد و شرکت توسعه اعتماد مبین بدون پرداخت چهار قسط باقی‌مانده به ارزش هزارو 936 ‌میلیارد تومان، مقدار سهامش از 50 به 15 درصد کاهش می‌یابد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.