انتخابات دومرحلهای باقی ماند
شرق: نمایندگان مجلس روز گذشته و درحالیکه چهارماهونیم تا برگزاری انتخابات مجلس دهم زمان باقی است، بخشهایی از قانون انتخابات مجلس را تغییر دادند. هرچند مهمترین تغییری که طرح اولیه بهارستاننشینان بهدنبالش بود، یعنی یکمرحلهایشدن انتخابات اتفاق نیفتاد، اما اصلاحات موردنظر درباره شرایط سنی و جسمی کاندیداها به تصویب رسید. در جریان بررسی این طرح، محمدرضا پورابراهیمی در تذکری شفاهی گفت: موضوع اصلاح قانون انتخابات از چند ماه قبل در دستور کار مجلس قرار گرفته است که دکتر لاریجانی مواردی را که ابهام داشته به اعضای کمیسیون شوراها یادآوری کرده است که این موارد رفع ابهام نشده و متن نیازمند ویرایش است. درخواست ما این است که فعلا این طرح مسکوت گذاشته شود. محمدحسن ابوترابیفرد در پاسخ به تذکر پورابراهیمی گفت: با توجه به تقارن انتخابات مجلس شورای اسلامی و مجلس خبرگان، باید اصلاحاتی در نحوه برگزاری و اجرای انتخابات شکل میگرفت و وزارت کشور بر این تأکید داشتند و قانون قبلی ما ناظر بر برگزاری انتخابات مجلس بود بنابراین لذا نگاه کمیسیون بیشتر بر رفع اشکالات متمرکز بوده است و نمیتوان آن را مسکوت گذاشت. یکمرحلهای رأی نیاورد در جلسه دیروز مجلس ابتدا نمایندگان با اعمال اصلاحاتی در ماده 2 این طرح موافقت کردند. در طرح اصلاحی آمده بود که انتخابات مجلس یکمرحلهای و نمایندگان با کسب اکثریت نسبی آرا انتخاب میشوند، اما در نهایت نمایندگان با 146 رأی موافق، 33 رأی مخالف و 8 رأی ممتنع از مجموع 212 نماینده حاضر در صحن با اصلاح این ماده موافقت کردند. بهاینترتیب کسب حداقل 20درصد رأی برای نمایندگان در دور اول الزامی شد. درحالیکه اگر طرح اولیه به تصویب میرسید هر کاندیدایی که در مرحله اول با هردرصدی از آرا از دیگران جلو میافتاد، به مجلس راه مییافت، اما براساس ماده اصلاحشده «در انتخابات مجلس شورای اسلامی فرد منتخب در مرحله اول انتخابات باید حداقل 20درصد از آرای کل را کسب کند». در دورههای گذشته شرط ورود نمایندگان به مجلس در مرحله اول انتخابات کسب حداقل 25درصد آرا بود. اصلاح بعدی مربوط به ماده 3 این طرح بود. ماده 3 طرح مجلس، مربوط به ایجاد تغییراتی در ماده 9 قانون انتخابات بود. در این ماده که بعد از اصلاح با 156 رأی موافق، هشت رأی مخالف و 9 رأی ممتنع از مجموع 202 نماینده حاضر به تصویب رسید، آمده است: «چنانچه در مرحله اول برای یک یا چند نفر از داوطلبان حداقل یکپنجم آرا حاصل نگردید انتخابات دومرحلهای خواهد شد به این صورت که از بین نامزدهایی که حداقل یکپنجم آرا را در مرحله اول به دست نیاوردند فقط به تعداد دوبرابر نمایندگان مورد نیاز از بین کسانی که بیشترین آرا را در مرحله اول داشتند در مرحله دوم شرکت میکنند و در صورتی که تعداد نامزدهای باقیمانده کمتر از دوبرابر باشد تمام آنها در مرحله دوم شرکت خواهند نمود». در تبصره 1 این ماده هم تصریح شده: «اگر تعداد نامزدهای باقیمانده مساوی یا کمتر از نمایندگان مورد نیاز باشد، انتخابات مرحله دوم انجام نخواهد شد و نامزدی که حداقل یکپنجم مجموع آرا را کسب کرده باشد به مجلس شورای اسلامی راه خواهد یافت». همچنین در تبصره 2 آمده است: «هیچیک از داوطلبان نمایندگی نمیتوانند در بیش از یک حوزه انتخابیه خود را نامزد کنند در غیر اینصورت نامزدی آنها بهطورکلی باطل شده و از شرکت در انتخابات آن دوره مجلس محروم میشوند». در تبصره 3 آمده است که وزارت کشور با هماهنگی شورای نگهبان زمان انجام مرحله دوم انتخابات را ظرف مدت یک ماه پس از اعلام نتیجه مرحله اول و تأیید صحت انتخابات توسط شورای نگهبان تعیین و اعلام خواهد کرد. همچنین در تبصره 4 ذکر شده است که کلیه رأیدهندگان مرحله دوم منحصرا در حوزه انتخابیهای که در مرحله اول شرکت کردهاند رأی خواهند داد و کسانی که در مرحله اول در هیچیک از حوزههای انتخاباتی رأی ندادهاند، در مرحله دوم انتخابات میتوانند شرکت کنند. در تبصره 5 هم تأکید شد که در انتخابات میاندورهای حوزههای انتخابیه هر دوره مجلس کسانی حق رأی دارند که در انتخابات قبلی آن دوره در همان حوزه رأی داده باشند یا در هیچیک از حوزههای انتخابیه شرکت نکرده و رأی نداده باشند. تکالیف وزارت کشور در برگزاری انتخابات در تبصره 6 این طرح ذکر شده است وزارت کشور موظف است ظرف مدت شش ماه از زمان تصویب این قانون نسبت به مدرنسازی شیوههای اخذ رأی و شمارش آرا بهمنظور دقت، سلامت و نظارت بهتر بر اخذ، شمارش و اعلام نتایج و همینطور استانداردسازی صندوقهای اخذ رأی در حدود اعتبارات مصوب پس از تأیید شورای نگهبان اقدام نماید. همچنین در تبصره 7 آمده است که وزارت کشور موظف است با هماهنگی و موافقت شورای نگهبان تمام مراحل انتخابات را در حدود اعتبارات مصوب با استفاده از روشها و فناوریهای نوین برگزار کند. در تبصره 8 ماده نهم اصلاحشده نیز آمده: در انتخابات الکترونیکی با تأیید شورای نگهبان از امضای الکترونیکی مجریان و ناظران استفاده میشود همچنین در صورت برگزاری همزمان چند انتخابات در هر شعبه اخذ رأی از یک دستگاه بهطور مشترک برای تمامی انتخابات در اخذ رأی و شمارش آرا استفاده میشود. کارت ملی مجاز شد در ادامه این بررسی هم اصل ماده 4 طرح پیشنهادی مجلس با 124 رأی موافق، پنج رأی مخالف و هشت رأی ممتنع از مجموع 197 نماینده حاضر در صحن موافقت کردند. براساس این ماده استفاده از کارت ملی برای رأیدهندگان در انتخابات مجاز شد؛ در حالیکه در قانون قبلی وجود شناسنامه الزامی بود. منع کاندیداتوری نابینایان و افراد بالای 75 سال در ادامه دستور کار دیروز مجلس هم ماده 5 طرح اصلاح موادی از قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی با اصلاحاتی تصویب شد. این ماده که به اصلاح دو بند از ماده 28 قانون انتخابات میپرداخت، خواستار حذف شرط برخورداری از نعمت بینایی و داشتن حداکثر 75 سال تمام برای کاندیداهای انتخابات مجلس بود که این دو پیشنهاد اصلاحی با مخالفت نمایندگان روبهرو شد. در طرح پیشنهادی کمیسیون شوراها و امور داخلی مجلس، پیشنهاد شده بود نابینایان و افراد بالای 75 سال منعی برای کاندیداتوری در انتخابات نداشته باشند. اما این پیشنهاد با مخالفت نمایندگان از طرح حذف شد. همچنین نمایندگان مجلس با رأی موافق خود بند 1 ماده 28 قانون انتخابات را که در اعتقاد و التزام عملی به اسلام و نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران تصریح داشت به صورت دو بند، یک «اعتقاد و التزام عملی به اسلام» و دو «اعتقاد و التزام به نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران» اصلاح کردند.
پس از انجام این اصلاحات، ماده 28 قانون انتخابات مجلس به این شکل درآمد که انتخابشوندگان هنگام ثبتنام باید دارای شرایط زیر باشند: 1. اعتقاد و التزام عملی به اسلام 2. اعتقاد و التزام به نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران. 3. تابعیت کشور جمهوری اسلامی ایران. 4. ابراز وفاداری به قانون اساسی و اصل مترقی ولایت مطلقه فقیه. 5. داشتن حداقل مدرک کارشناسی ارشد و یا معادل آن. 6. نداشتن سوء شهرت در حوزه انتخابیه. 7. سلامت جسمی در حد برخورداری از نعمت بینایی، شنوایی و گویایی. 8. حداقل سن 30 سال تمام و حداکثر 75 سال تمام. همچنین در تبصره 1 این ماده آمده است که داوطلبان نمایندگی اقلیتهای دینی مصرح در قانون اساسی از التزام عملی به اسلام، مذکور در بند (1) مستثنی بوده و باید در دین خود ثابتالعقیده باشند. تبصره 2 این قانون حذف شد و در تبصره 3 ذکر شده است که هر دوره نمایندگی مجلس شورای اسلامی معادل یک مقطع تحصیلی فقط برای شرکت در انتخابات محسوب میشود. حذف شرایط استعفای مسئولان فعلی همچنین در جریان بررسی جزئیات طرح اصلاح موادی از قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی با حذف ماده 6 این طرح با صد رأی موافق، 46 رأی مخالف و شش رأی ممتنع از مجموع 194 نماینده حاضر در صحن موافقت کردند. در ماده 6 این طرح آمده بود: الف- تبصره 1 ماده 29 قانون به شرح زیر اصلاح میشود: تبصره 1- کلیه مقامات دارای عنوان همتراز قوهمجریه، با عناوین مذکور در بندهای الف و ب مشمول این ماده میباشند. تشخیص همترازی با سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور میباشد و تعیین همترازی در پستهای سازمانی قوای مقننه و قضائیه به ترتیب با رئیس مجلس شورای اسلامی و رئیس قوه قضائیه است. ب- یک تبصره به شرح ذیل بهعنوان ماده واحده قانون اصلاح ماده 29 قانون انتخابات مجلس مصوب 29 اردیبهشت 94 اضافه میشود. تبصره- مهلت استعفای اعضا و رؤسای مذکور در این قانون صرفا برای انتخابات دوره دهم مجلس حداقل یک ماه قبل از ثبتنام در انتخابات است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.