|

اروپا و چالش مبارزه با تروریسم

دو روز بعد از آنکه طرح مرد مراکشی جوانی برای قتل‌عام در قطار سریع‌السیر پاریس خنثی شد، مقامات اروپایی دچار سردرگمی عمیق‌تری شده‌‌اند درباره اینکه چه گام‌های بیشتری می‌توانند در مواجهه با چنین حملاتی بردارند. اقدامات امنیتی و نظارتی پیشرفته پیش‌تر ایوب آل خضاری 16ساله را از فیلتر خود رد کرده بودند اما او یکی از هزاران اروپایی بود که پس از سفر به سوریه از سوی مقامات به عنوان تهدیدی بالقوه شناخته شده بود. درواقع حداقل مقامات دو کشور پیش از بدنامی بعدازظهر جمعه آقای خضانی، چیزهای زیادی درباره او می‌دانستند: اینکه او در فهرست تهدیدات امنیتی فرانسه بود و مقامات اسپانیایی به شبکه‌های خبری گفته بودند او به سوریه سفر کرده بود که البته به‌خودی‌خود جرمی محسوب نمی‌شود مگر اینکه او برای عملیات‌های جهادی به آنجا رفته باشد. با همه اطلاعاتی که مقامات پیش‌تر درباره او می‌دانستند، او موفق شد بدون مانع با کیسه‌ای پر از سلاح، احتمالا در بلژیک سوار قطار سریع‌السیر آمستردام به پاریس شود و آماده بود با تعداد زیادی مهمات موجب آسیب‌هایی جدی شود. اگر به خاطر کمک سه آمریکایی و مسافر بریتانیایی و فرانسوی حاضر در قطار نبود، بسیاری می‌توانستند بمیرند. سه آمریکایی روز یکشنبه در کنفرانسي خبری که در سفارت ایالات متحده در پاریس برگزار شد، حمله را شرح دادند. روز دوشنبه هم نشان لژیون دونور، بالاترین نشان افتخار فرانسه را فرانسوا اولاند، رئیس‌جمهور فرانسه گرفتند.ژان چارلز بریسارد، یکی از مشاوران امنیتی فرانسه و کارشناس تروریسم، در این زمینه گفت: «ما درحال‌حاضر با تروریسم غیرقابل پیش‌بینی مواجه هستیم. تروریست‌ها از این پس اهداف نرم را انتخاب می‌کنند؛ مکان‌هایی که امنیت اندکی دارند و از همین‌روست او قطار را انتخاب کرده، چون امنیت آن پایین است». روز یکشنبه، مقامات ضدتروریستی فرانسه به بازجویی از مظنون ادامه دادند. وکیلی که با او صحبت کرده بود، در گفت‌وگو با رسانه‌های فرانسوی اصرار داشت مظنون با اتهامات تروریسم «حیران» شده و او فقط می‌خواسته مسافران را غارت کند. اما مقامات فرانسوی این توضیحات را رد کردند و مرد جوان آمریکایی هم که او را متوقف کرده بود، در کنفرانسی خبری با اشاره به مقدار زیاد مهمات همراه این مهاجم، گفت سرقت، نمی‌توانسته انگیزه او بوده باشد. مارین لوپن، رهبر حزب راست افراطی جبهه ملی، روز یکشنبه بر کاستی‌های فهرست امنیتی فرانسه تأکید کرد. خانم لوپن با گفتن اینکه نقاط ضعف جدی‌ای در سیستم وجود دارد، اخراج مظنونان به تروریسمی که در فهرست تهدید امنیتی هستند را خواستار شد. برخی کارشناسان ضدتروریسم هم موافق هستند کنترل حرکت‌های افراد مظنون با اجازه اقامت در سراسر اروپا، ضعیف بوده است. به گفته بریسارد، به دلیل برداشتن مرزهای اتحادیه اروپا، فقط خارجی‌ها کنترل می‌شوند و هیچ کنترل سیستماتیکی روی اروپایی‌ها یا کسانی که کارت اقامت دارند، وجود ندارد؛ امری که به گفته او، «مشکل واقعی» است. به گفته کارشناسان امنیتی، با وجود جهادگران مصمم، 40 میلیون مسافر در روز و صد هزار قطار، تأمین امنیت شبکه‌های راه‌آهن اروپا، چالشی است که احتمال حل‌شدن آن در کوتاه‌مدت یا هر زمانی بعید است. مشکل این است كه فضای ایستگاه‌های قطار- فرانسه به‌تنهایی سه هزار ایستگاه قطار دارد- باز هستند و تا حدود زیادی کنترل نمی‌شوند و کسانی‌هم که مسافر نیستند به‌راحتی می‌توانند با مسافران در تماس باشند. چمدان‌ها فقط در چند مکان و برای چند قطار مشخص کنترل می‌شوند. کارشناسان می‌گویند افزودن باجه‌های بازرسی و کنترل چمدان‌‌ها نه‌تنها زمان سفر مسافران را افزایش می‌دهد، بلکه ظرفیت فیزیکی ایستگاه‌های قطار شهری کشش چنین امری را ندارند. کریستوفر ایروین، نایب‌رئیس فدراسیون مسافران اروپا-كه یک گروه مدافع مسافر در بلژیک است- گفت: «اگر چنین کنترلی صورت گیرد، سیستم حمل‌ونقل از کار می‌افتد و ایستگاه‌ها هم ظرفیت صف‌هایی که به راه می‌افتند را ندارند». به‌نظر می‌رسد منطقی‌ترین سناریو، بازگشت به وضعیت حاکم در فرانسه اواسط دهه 90 و بعد از حملات اسلام‌گراهای افراطی در قطار و ایستگاه‌های قطار است. در آن زمان برای دوره کوتاهی، پرسنل نظامی داخل قطار و چمدان‌ها را بررسی می‌کردند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.