|

متأسفانه راهبرد شورا دست شهرداری است

معصومه اصغری

نمی‌خواهد بگوید که از عضو شورای شهربودن خسته شده یا اینجا، آنجایی نیست که فکرش را می‌کرده، اما حداقل نسبت به روزهای اول نگاهش تغییر زیادی دارد. رحمت‌الله حافظی به خاطر شغل قبلی خود در سازمان تأمین اجتماعی به میز و ارقام بزرگ و بودجه‌ریزی و پیدا و پنهان روابط و ضوابط در دستگاه دولتی و حالا هم شهرداری آشناست. حافظی در دو سالی که از عمر شورای چهارم گذشته در کمیسیون سلامت و محیط‌زیست پیگیری‌های خوبی به نفع مردم و سلامت شهر داشته اما در تلاش برای رفتن به کمیسیون بودجه به دیوار محکم شهرداری و حامیان شهرداری در شورا برخورد. او حالا یکی از اعضای شورای شهر است که راهنمای اشتباه نمی‌زند و با همان روندی که تا به حال گفته و پیش آمده، جلو می‌رود. آنچه در ادامه می‌خوانید بخشی از گفت‌وگوی «شرق» با این عضو اصولگرای شورای شهر تهران است.

‌در دوره قبلی شورا شاهد گزارش‌های دوره‌ای مکرر و مفصلی از کمیسیون بودجه بودیم که عملکرد بخش‌های مختلف شهرداری را بررسی و در صحن علنی شورا ارائه می‌کرد، اما در این دوره از این گزارش‌ها خبری نیست و حتی گزارش‌های اصلی مربوط به کمیسیون به اذعان خود اعضای شورا به دست آنها هم نمی‌رسد؟ این روند ایراد قانونی ندارد؟ چون در دوره گذشته حضور نداشتم، نمی‌توانم با دوره قبل مقایسه داشته باشم اما حرف شما را در کمبود گزارش‌دهی قبول دارم. به‌عنوان نمونه مطابق قانون گزارش حسابرس باید در اختیار تمام کمیسیون‌ها و اعضا قرار گیرد و متعاقبا هم باید فرصتی برای بررسی داده شود. هم‌زمان با این موضوع هم باید نسخه‌ای برای شهرداری ارسال شود که به شکل رسمی و مکتوب به تمام بندها پاسخ دهد و در نهایت در یکی از جلسات صحن، گزارش قرائت شود و باید کمیسیون اصلی که بودجه است، اظهارنظر رسمی خود ر ا به شورا اعلام کند و درنهایت همه اعضا در مورد بندبند آن تصمیم بگیرند که قابل پذیرش هست یا نه و اگر تکلیفی برای شهرداری ایجاد می‌کنند، آن را بپذیرد و پاسخ‌گو در راستای جبران آن باشد. برخی هم ممکن است قانع‌کننده نباشد و به سازمان‌های بازرسی ارجاع شود. این روند قانونی و طبیعی گزارش حسابرسی است که متأسفانه رعایت نمی‌شود و در مورد تلفیق بودجه و گزارش تفریغ بودجه هیچ گزارشی را از کمیسیون بودجه نداشتیم و حتی در جلسات هم متذکر شدیم اما باز هم گزارشی ارائه نشد و فکر می‌کنم علت آن، این بوده که نمی‌خواستند مورد هجمه شهرداری قرار گیرند. براساس آنچه در دو سال گذشته در شورا شاهد بوده‌ام باید بگویم که متأسفانه راهبرد شورا به دست شهرداری است، در حالی که شورا باید شهرداری را مدیریت کند. جریان کاملا برعکس است و چند نفر در اقلیت شورا هم نمی‌توانند کاری از پیش ببرند و نمی‌توانند اعضا را به سمت اصلی برگردانند. عده‌ای که اصولگرا هستند، متعصبانه خود را متعهد به حمایت از شهرداری می‌دانند. ‌چرا؟ می‌خواهند از منظر سیاسی از آقای شهردار که او را نزدیک به جریان اصولگرا می‌دانند، حمایت کرده باشند، که البته خود این موضوع جای تأمل دارد. ‌یعنی نمایندگی مردم و حق آنها را کنار می‌گذارند و آنچه صلاح سیاسی و حزبی است را انتخاب می‌کنند؟ این برداشت من بوده و ممکن است اشتباه کنم اما آنچه می‌بینم این است. در این میان دوستان اصلاح‌طلب هم فرصت خوبی را به دست آورده‌اند. ‌فرصت یعنی چی؟ یعنی فرصت امتیازگیری که در این فضا به وجود آمده، برای عده‌ای فرصت خوبی است و از آن استفاده می‌کنند. در این فضا متأسفانه نمی‌توان شهرداری را راهبری کرد و راهبری شورا به دست شهرداری است. درعین‌حال تمام گزارش حسابرس در مورد تلفیق بودجه و تفریغ بودجه که به شورا وصول شد، در اختیار اعضای شورا قرار نگرفت. ‌عین گزارش یعنی چی؟ طبق قانون تمام گزارش باید در اختیار اعضا قرار گیرد، اما زمانی که گزارش ارائه می‌شد ما متوجه شدیم آنچه در اختیار اعضا قرار گرفته نسخه کامل گزارش نیست. بعد از پیگیری متوجه شدیم که خلاصه‌ای از آن را برای اعضا ارسال کرده بودند و بخش‌های مهمی از آن گزارش در اختیار اعضا قرار نگرفته بود و اصلا قابل‌قبول نیست که کسی به خودش اجازه دهد خلاصه گزارش حسابرسی را به اعضا منعکس کند. در نهایت مشخص شد پس از ارائه گزارش، از کمیسیون بودجه با حسابرس تماس می‌گیرند و درخواست گزارش خلاصه‌شده از حسابرس می‌کنند و حسابرس هم با ظرافت و درایت گزارش خلاصه‌شده را آماده می‌کند، ولی با یک امضا و بدون مهر ارسال می‌کند؛ چراکه طبق قانون گزارش حسابرس باید دو امضا و مهر مؤسسه را هم داشته باشد و به این ترتیب با این کار عدم تأیید را نشان می‌دهد. گزارش خلاصه‌شده توسط کمیسیون بودجه برای رئیس شورا ارسال می‌شود، در حالی که نسخه کامل را باید هم رئیس شورا در اختیار داشته است. ‌یعنی نسخه کامل را رئیس شورا هم داشته است؟ بله. البته رئیس کمیسیون بودجه هم داشته است. اما رئیس شورا گزارش خلاصه‌شده را برای اعضا ارسال می‌کند. ‌اعتراضی صورت نگرفت؟ همه اعتراض نکردند اما برخی از اعضا اعتراض داشتیم، که متأسفانه واکنش و پاسخ درستی را دریافت نکردیم. این رویه وجود داشته کما اینکه روی گزارش تفریغ بودجه سال 92 که اخیرا به شورا رسیده مهر محرمانه خورده است. این اتفاقات از زمانی شروع شد که لایحه بودجه سال 94 روی سایت‌ها قرار گرفت. لایحه سال 94 حدود چهار هزار صفحه بود و ما زمان زیادی برای رسیدگی و بررسی نداشتیم. درخواست کردیم که لایحه را در قالب برنامه نرم‌افزاری «اکسل» در اختیار شورا قرار دهند تا امکان بررسی دقیق‌تر و سریع‌تر داشته باشیم اما این کار را نکردند؛ به‌عنوان مثال وقتی بودجه تحقیقات و پژوهش برای معاونت‌ها در نظر گرفته شده نمی‌توان سرجمع آن را در یک جا بررسی کرد و همه چیز گم می‌شود و درنهایت نمی‌توان فهمید کدام مرکز و کدام بخش چه میزان منابع و بودجه تحقیقات در اختیار دارد. باوجود اینکه رئیس شورا ارسال بودجه در قالب نرم‌افزار اکسل را مطالبه و حتی به‌صورت مکتوب به شهرداری ابلاغ کرده است، شهرداری مقاومت کرد و از ارسال بودجه در قالب نرم‌افزار «اکسل» امتناع کرد. در یکی از جلسات اعلام کردم که یا بودجه را در چارچوب« اکسل» ارسال کنید یا اینکه چون زمانی برای بررسی وجود ندارد و نمی‌توان چهار هزار صفحه را بررسی کرد، عینا همه صفحات لایحه را روی اینترنت و در معرض دید مردم و کارشناسان قرار می‌دهم تا نظر تحلیلی آنها را بگیریم. این هشدار داده شد و چون آنها تبعیت نکردند و در نهایت کل بودجه را روی سایت و در اختیار عموم گذاشتم. شهرداری به‌شدت از این کار ابراز نگرانی و نارضایتی کرد. ‌کار شما خلاف قانون که نبوده؟ وفق قانون، شورا و شهرداری موظف هستند هر شش ماه یک‌بار صورت‌های مالی و عملکرد خود را در معرض دید عموم قرار دهند پس اقدام صورت‌گرفته قانونی بود. ‌اتفاقا صحبت‌های سال‌های گذشته آقای قالیباف اتاق شیشه‌ای بود که باید پرسید چقدر اتفاق افتاده؟ بله در این مورد جای سؤال است. به‌هرصورت بعد از این اقدام ما شهرداری موضع‌گیری‌هایی داشت و پس از آن شاهد هستیم گزارش حسابرس به‌صورت خلاصه در اختیار اعضا قرار می‌گیرد و تفریغ بودجه مهر محرمانه می‌خورد چراکه نگرانند مبادا بخشی از اطلاعات دوباره در معرض دید عموم قرار گیرد. ‌محرمانه‌بودن چنین سندی را چه کسی تعیین می‌کند؟ درنتیجه پیگیری‌های به‌عمل‌آمده مشخص شد که این محرمانه‌شدن گزارش از داخل شورا اتفاق نیفتاده و حسب ظاهر حسابرس این مهر را روی گزارش زده است. حالا جای سؤال است که چرا حسابرس در سال‌های قبل مهر محرمانه نمی‌زد و الان این کار را می‌کند؟ درعین‌حال حسابرس مجوزی برای این کار ندارد. حسابرس نماینده شورا است و در جایگاه تشخیص محرمانه‌بودن یا نبودن گزارش نیست و حتما از مبادی خارج از مؤسسه حسابرسی این موضوع به آنها اعلام و درخواست شده است. این رفتارها دور از شأن یک مسئول در این سطح است که صدها میلیارد تومان منابع مالی و اموال مردم را در اختیار دارد و باید خودش به‌دنبال شفاف‌سازی باشد. اگر امین مردم هستید نباید ابایی از اعلام عملکرد مدیریت شهری داشته باشید. مطمئن باشید که این مسائل هیچ‌گاه از نگاه مردم دور نمی‌ماند و آنها خیلی خوب این رفتارها را می‌بینند. دو سال دیگر این شورا و این شهرداری دوره‌اش تمام می‌شود و تیم جدید حتما این سوابق را بررسی و بازبینی می‌کنند و آقایان باید پاسخ‌گو باشند و با این کارها فقط زمان پاسخ‌گویی را به عقب می‌اندازند. ‌این اقدام محرمانه‌کردن گزارش تفریغ بودجه 92 و ارائه خلاصه گزارش تفریغ بودجه غیرقانونی است؟ امکان پیگیری موضوع از مراجع بالاتر بازرسی و قضائی نیست؟ می‌توان این کار را کرد اما هیأت رئیسه باید این اهتمام را داشته باشد و اگر انتظار داریم که همه امور شفاف باشد، باید با حسابرس برخورد شود که چرا گزارش محرمانه ارسال کرده است و چون تا به حال اقدامی نشده می‌توانیم بگوییم هیأت رئیسه هم بدش نمی‌آمده که گزارش به این نحو ارائه شود. هیأت رئیسه هم طبق اطلاعاتی که من دارم تقریبا، یک هیأت‌رئیسه صوری است و به جز منشی‌ها که وظایفی در اداره جلسات دارند، به هیچ‌وجه جلسات و پیگیری‌های منظمی ندارد تا تعیین دستور و بحث انجام سایر تکالیف مقرر را داشته باشند و اولویت‌ها را مشخص کنند و درنهایت یک نفر برای همه تصمیم می‌گیرد و براساس آن کار پیش می‌رود و این فضا، فضای خوبی نیست. ‌در همین فضایی که گفتید چند نفر از اعضای شورا با شما هم‌نظر هستند تا بتوانید تغییری را ایجاد کنید؟ متأسفانه تعداد معدودی و کمتر از انگشتان یک دست چنین اعتقادی را در مورد اصلاح شرایط دارند و بیشتر اعضا در ارتباط با شهرداری، یک روابط مسالمت‌آمیز مبتنی بر مصالح برقرار کرده‌اند. ‌زمانی در دوره‌های قبلی برخی از اعضا صحبت از مصلحت‌گرایی می‌کردند اما با این توصیف شما، قضیه از مصلحت‌گرایی گذشته است! به نظر می‌رسد بیشتر منفعت‌گرایی‌ها سیاسی و شخصی است و در غیراین‌صورت اعضا نمی‌بایست عنان شورا را به دست شهرداری بسپارند. ‌با این فضای توصیف‌شده و تنهایی‌ای که در پیگیری امور دارید و در عین حال تجربه اخیرتان در طرح سؤال از شهردار، احتمال سؤال از شهردار یا سایر پیگیری‌هایتان هم کم می‌شود؟

نه. هر زمان موضوع خاصی وجود داشته باشد حتی برای طرح مجدد سؤال از شهردار این کار را می‌کنم، حتی اگر یک تنه پیش بروم، این موضوع را دنبال خواهم کرد تا از خود رفع تکلیف کنم و حتی در صورت ضرورت آن را به اطلاع و آگاهی مردم برسانم و وظیفه‌ام را انجام دهم. ‌در این مورد از شورای قبل و همین دوره، بارها شنیده‌ایم که اعضا می‌گویند، بیان برخی حرف‌ها و پیگیری امور از سوی ما بازتاب عکس دارد و برای عده‌ای دلال و منفعت‌طلب در شهرداری و بیرون از آن سود به‌همراه دارد و ما ترجیح می‌دهیم، سکوت کنیم! این استدلال را قبول دارید؟ (ارائه مصداق عینی برای تفهیم سؤال) این حرف‌ها نشانه ضعف شوراست. اگر هر نماینده این تعهد را داشته باشد که پای موضع بحق خود بایستد و دیگران را هم همراه کند، نه‌تنها شهرداری، بلکه هیچ مقام دیگری نمی‌تواند تخلف کند و چنین حاشیه‌هایی ایجاد کند. انحرافات شهرداری ریشه در ضعف شورا دارد و اگر شورا با اقتدار بایستد و همه نمایندگان پای موضوعات اثبات‌شده بایستند، مشکلات به شکل دیگری حل می‌شوند. در این شرایط مصالح و مصلحت‌اندیشی باعث اغماض نمی‌شود و اصل موضوعات منحرف و به حاشیه رانده نمی‌شود. معتقدم این موضع که ما حرف نمی‌زنیم تا زمینه سود دیگران فراهم نشود، توجیه پذیرفتنی نیست. اتفاقا خوب است این مسائل گفته شود. ممکن است یک یا دوبار نتیجه گرفته نشود اما مهم است مردم بدانند بهترین راه‌حل است و برای بار بعد متخلفان جرئت تخلف نخواهند داشت. ‌می‌توان در مورد جزئیات تفریغ بودجه نمونه‌ای که اعلام نشده را بیان کرد؟ یکی از اصلی‌ترین موارد انحرافی در گزارش تفریغ بودجه که قابل توجه بود و متأسفانه شورا هم به آن رأی داده، پروژه شهر آفتاب بود. از نظر من این اقدام شورا یک تخلف است و چه‌بسا از تک‌تک اعضایی که رأی داده‌اند درباره این رأی سؤال شود. برای این پروژه 130 میلیارد تومان هزینه تأیید کرده‌اند؛ در تبصره‌های بودجه سال 93 یازده پروژه را تعریف و اعلام کردیم که اگر شهرداری مازاد بر آنچه در سال 93 برای درآمدهایش پیش‌بینی شده، تحقق درآمد داشت، مجاز است آن درآمد مازاد را در این ردیف‌ها با اولویت ردیف پنج و شش هزینه کند. این دو ردیف هم مربوط به پرداخت بدهی پیمانکاران و تسویه‌حساب املاک تصرفی در پروژه‌ها و برگرداندن حقوق مردم است که نمونه آن هم بزرگراه امام‌علی(ع) است. در گزارشی که ارائه شد اعلام کردند به استناد تبصره، درآمد مازاد را در محل پروژه شهر آفتاب خرج کردیم. گفتیم تبصره را بخوانید و دقیقا همین تبصره را خواندند. وقتی اعتراض شد در متن تبصره اولویت به بندهای پنجم و ششم داده شده است، آقای شهردار گفت مصوبه دیگری بوده که از شورای سوم مجوزی به ما داده است و براساس آن پول را به شهر آفتاب برده‌ایم. ما بررسی کردیم و چنین مصوبه‌ای پیدا نکردیم و مجدد موضوع را به شهردار اعلام کردیم و شهردار دوباره اعلام کرد، من اشتباه کردم و مصوبه شورای چهارم بوده است. گفتیم همان مصوبه را بخوانید. متن را خواندند و مشخص شد این متن بخشی از اصل بودجه سال 93 است و در آن مصوب کرده بودیم 130 میلیارد تومان برای شهر آفتاب هزینه شود و علاوه‌براین 130 میلیارد تومان، در تبصره‌ها اجازه داده بودیم که از مازاد در آمدها در یازده ردیف و با اولویت ردیف‌‌های پنجم و ششم هزینه کنند بعد اعلام کردم متنی که قرائت شد مربوط به اصل بودجه است و نه مجوز برای خرج‌کردن مازاد برای شهر آفتاب. بعد از اعتراض مجددم آقای چمران اعلام کرد یک متن دیگر هم وجود دارد که دست‌نویس است و در آنجا مجوز داده‌ایم. باز هم گفتم آن متن را بخوانید و بعد مشخص شد در آن متن هم ما مجوز داده‌ایم که شهرداری برای مترو منابع را جابه‌جا کند و هیچ ارتباطی با شهر آفتاب ندارد. باوجود همه این اعتراض‌ها و تخلف صورت‌گرفته، متأسفانه دوستان در شورا به مصوبه قبلی خود بی‌توجهی کردند و نهایتا این عملکرد منحرف و دارای انحراف از مصوبه قبلی تأیید شد. ‌مگر مصوبه دست‌نویس هم داریم؟ در روزهای آخر بررسی بودجه 92 متن دست‌نویسی آوردند و 21 نفر امضا کردند و قرار بود به واسطه مشکلات موجود در مترو، اجازه جابه‌جایی منابع به شهرداری داده شود. نگرش شورا این بوده که شهرداری در مترو مشکل دارد و این کمک را برای مترو داده است اما شهرداری از این مجوز سوءاستفاده و 700 میلیارد تومان را از مترو خارج کرده و حالا اعلام می‌کند «طبق این مصوبه به ما اجازه جابه‌جایی داده شده است» و منابع مترو را در پیاده راه‌سازی و امور دیگر خرج کرده‌اند! چنین اتفاقاتی نشانه عدم صداقت شهرداری و عدم شفافیت در امور است. مسئله دیگر این است که طبق قانون، شهرداری باید مستندات مازادبودن این 130 میلیارد را به حسابرس ارائه کند و مازادبودن آن اثبات شود، اما چنین مستنداتی به حسابرس ارائه نشده است. ‌شاید به همین دلایل بوده که در مقابل رفتن شما به کمیسیون بودجه مقاومت شد؟ اشتباه می‌کنند. اگر حافظی به کمیسیون بودجه می‌رفت زیرساخت‌ها اصلاح می‌شد. من هم می‌دانم بسیاری از مشکلات ساختاری است قصد تخریب و مچ‌گیری را نداشتم. درنهایت خود این افراد باید پاسخ‌گو باشند و من به‌دنبال اصلاح شرایط برای آینده بودم تا مشکلات تکرار نشود که متأسفانه نه رئیس شورا و نه دیگر دوستان اعتماد نکردند. درنهایت هم شاهد خواهیم بود این طرز تفکر سنتی حاکم بر شورا مشکلات را بیشتر خواهد کرد. ‌سنتی به چه معنا؟ یعنی همین شرایطی که وجود دارد و دوست ندارند این فرایندهای حاکم بین شورا و شهرداری تغییر کند و قطعا این شرایط مشکلی را از شهر حل نخواهد کرد. ‌چه عاملی باعث بی توجهی‌ها شده است؟ از نظر من باید نرم‌افزاری وجود داشته باشد که تمام عملیات روزانه صورت‌گرفته در شهرداری را ثبت کند و از پایین‌ترین سطح عملیات در ناحیه تا بالاترین سطح این ثبت صورت گیرد و برای هر بخش تعریف شود که چه دسترسی‌هایی برای درآمد و هزینه وجود دارد. درعین‌حال همانند همین سیستم در داخل شهرداری باید سیستمی برای مراودات مردم با شهرداری تعریف شود که مردم تمام خدمات لازم خود را غیرحضوری دریافت کنند و دیگر نیازی به رفت‌وآمد حضوری نباشد، در این صورت بسیاری از تخلفات کم می‌شود و درعین‌حال امکان نظارت بیشتری هم وجود دارد. سؤال اینجاست، با وجود اینکه ایجاد چنین سیستمی در شرایط امروز بسیار ساده است و زیرساخت آن هم وجود دارد اما چرا چنین اجازه‌ای را نمی‌دهند؟ چرا عزم و اراده‌ای جدی برای مقابله با تخلف در شهرداری وجود ندارد؟ شهردار بارها اعلام کرده که خود شما کسی که تخلف انجام داده را به من معرفی کنید تا با فرد متخلف برخورد کنیم اما سؤال این است که اگر ما می‌بینیم، چطور مدیران و سیستم خود وی نمی‌بینند؟ اگر زیرساخت وجود داشته باشد، دیگر نیازی به این مسائل نیست. ‌شاید دلیل در اینجاست که این افراد عمل خود را تخلف نمی‌دانند و در همین نمونه‌ای که شما از تفریغ بودجه و تلفیق بودجه مثال زدید، وقتی مدیران شهرداری این‌گونه عمل کنند، زیردستان آنها هم به خودشان اجازه چنین اقداماتی را می‌دهند! متأسفانه این رویه وجود دارد و تا این رویه وجود دارد، نباید انتظار معجزه حل مشکل را داشت.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.