توافق، چرخ بازرگانان افغان را تندتر میچرخاند
آصف جاهد، خبرنگار هرات افغانستان: هرات اصلیترین راهیست که کالاهای ایرانی از آن، وارد افغانستان میشود. در کنار این، کالاهایی که بازرگانان افغان در بندرعباس تخلیه میکردند، از راه دوغارون وارد این کشور میشد، ولی این راه پس از اینکه ایران شامل تحریمهای سفت و سخت کشورهای غربی شد، بهروی بازرگانان افغان بسته شد. این تحریمها سوداگران افغان، بهویژه هراتیها را بر آن داشت تا راهی دیگری پیدا کنند. این بازرگانان، کالای خود را از بندر کراچی پاکستان وارد افغانستان میکنند که هزینهای نزدیک به دوبرابر برای آنان دارد. اکنون با توافق صورتگرفته میان ایران و شش قدرت جهانی، این امیدواری در میان بازرگانان افغان برگشته که آنها میتوانند با هزینهای کم، کالای خود را از راه بندرعباس به دوغارون برسانند و پس از آن وارد هرات کنند. تحریم ایران، تحریم هرات است تحریمهای ایران، اینگونه روی بازرگانی در هرات و افغانستان تأثیر گذاشت. از سوی دیگر بحث بانکها و پول واریزکردن به حسابهای گوناگون ایرانیان از سوی افغانها هم دردسر دیگری شده بود. از دید سیروس علاف، معاون اتاق بازرگانی هرات، اینگونه شد که با تحریمشدن ایران، هرات هم تحریم شد و بازرگانی دیگر آن پیشه پرسود نیست. او از اینکه توافقهای انجامشده میان ایران و گروه 1+5 سرانجامی داشته، خوش است و میگوید: «امیدواریهای بسیاری میان بازرگانان پدید آمده، چون مسیر اصلی واردات کالا به هرات و سپس افغانستان، باز خواهد شد و بازرگانان با خیالی آسوده اجناس خود را وارد کشور میکنند». علاف از ایران به نام یکی از شرکای تجاری اصلی افغانستان یاد کرد و گفت: «بیگمان برداشتهشدن تحریمها به سود مردم افغانستان هم هست و بسیاری از دشواریهای اقتصادی را از میان میبرد». هرات، شهری پر از کالاهای ایرانی درست در میان شهر هرات و در منطقه پر جنبوجوش، کوچهای است که نامآشنا به داشتن کالاهای ایرانی است. در این کوچه بیشتر مواد غذایی ساخت ایران به فروش میرسد. این بازار نمونهای بارز از تسخیر بازار هرات، توسط کالاهای ایرانیست. مردم هم علاقهمند به کالاهای واردشده از ایران هستند و در برابر کالاهای واردشده از پاکستان و چین، اجناس ایرانی را ترجیح میدهند. حتی نشان استاندارد این کشور هم روی کالاها، برای خریداران هراتی، مهم است. در کنار مواد غذایی، مصالح ساختمانی، کیف و کفش ایرانی هم جایگاهی ویژه در میان خریداران هراتی دارد. از دید کارشناسان اقتصادی افغان، چگونه با این حجم بالای تجاری، نمیتوان خوشبین به توافق ایران با کشورهای غربی بود! نصیر احمد فرهمند از جمله کارشناسان اقتصادیست که خوشبین به گستردهترشدن پیوندهای اقتصادی افغانستان و ایران پس از این توافق است. از دید او، کمکم باید شاهد پیوندهای ژرفتری با ایرانیان بود. آقای فرهمند میگوید: «لغو تحریمهای ایران آهستهآهسته روی کاروبار و چگونگی تجارت در افغانستان و بهویژه هرات، تأثیر مستقیم دارد». او هم به مسیر طلایی خلیج فارس-دوغارون اشاره میکند که برای بازرگانان این استان، حیاتی است. بازار هرات، متکی به بازار ایران است و سالانه سوداگران این استان، برپایه گفتههای مسئولان اتاق بازرگانی، میلیاردها دلار با بازرگانان ایرانی دادوستد دارند. توافقی که میان ایران و شش قدرت جهانی انجام شده، از دید کارشناسان، بیگمان تضادهای منافعی میان آمریکا -که نفوذی بسیار در افغانستان دارد- و ایران را کاهش میدهد و خوشبینی این دو قدرت به یکدیگر میتواند به سود افغانها باشد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.