نرسیسیانس یک پژوهش را بررسی کرد
مردم فقط انرژی هستهای میخواهند
مهسا علیبیگی: «اکثریت قاطع مردم ایران از توافق هستهای حمایت میکنند»؛ این نتیجه پژوهشی است که اردیبهشت امسال توسط مرکز پژوهشهای افکار عمومی و تحولات اجتماعی دانشگاه تهران انجام شده است. براساس این طرح تحقیقاتی که با عنوان «رویکرد مردم درمورد برنامه هستهای و مسائل داخلی و خارجی» با همکاری دانشگاه مریلند آمریکا اجرا شده است، «اکثریت قاطع ایرانیها میگویند داشتن برنامه هستهای برای ایران بسیار مهم است. برنامه هستهای بهعنوان یکی از بزرگترین دستاوردهای ایران دیده میشود. درحالیکه اکثریت مردم معتقدند هدف این برنامه صلحآمیز است، یک نفر از هر پنج نفر معتقد است هدف این برنامه دستیابی به سلاح هستهای است». این نتایج به گفته گردآورندگان آن با حاشیه خطای حدود سه درصد به مردم شهری و روستایی کشورمان قابلتعمیم است. دکتر «امیلیا نرسیسیانس»، مردمشناس و مدیرگروه انسانشناسی دانشکده علوم اجتماعی در دانشگاه تهران، معتقد است که «مردم ایران نسبت به گذشته سیاسیتر» شدهاند؛ موضوعی که پاسخهای آنها به سؤالات این نظرسنجی آن را تأیید میکند. نرسیسیانس میگوید: «همراهی مردم ایران با برنامه هستهای به این دلیل است که آنها انرژی هستهای را یک قدرت میدانند. شاید بتوان گفت انرژی هستهای برای مردم ایران حکم نفت را دارد. قدرتی که انرژی هستهای دارد، از نظر مردم باعث بالارفتن توان چانهزنی ایران خواهد شد. مثل این است که شما در یک بازی برگ برنده را در دست داشته باشید. داشتن این برگ برنده از دید جامعه باعث بالارفتن قدرتشان در جهان و مخصوصا منطقه میشود. با وجود این در جامعه تأکید زیادی بر صلحآمیزبودن انرژی هستهای میبینید. دلیل این امر این است که مردم ایران نسبت به جنگ دید مثبتی ندارند و نمیخواهند به هر دلیلی وارد جنگ شوند». این همان نتیجهای است که نظرسنجی مشترک دانشگاه تهران و دانشگاه مریلند به آن دست یافته است. این نظرسنجی میگوید: «اکثریت عمده و فزایندهای از ایرانیها مخالف تولید تسلیحات هستهای به هر روشی هستند. درحالحاضر دوسوم مردم میگویند ساخت آن مغایر با دستورات اسلام است. هشت نفر از هر 10 نفر موافق هدف انپیتی مبنیبر نابودی تسلیحات هستهای هستند و 9 نفر از هر 10 نفر موافق تصمیم ایران مبنیبر عدم استفاده از تسلیحات شیمیایی در جریان جنگ با عراق در دهه 1980 میلادی هستند». این مردمشناس همچنین میگوید: «مردم از چند طریق درباره مسئلهای موضعگیری میکنند و آن را مشکل و مسئله خودشان تعریف میکنند. گاهی این اتفاق از طریق تشابه اتفاق میافتد؛ یعنی فرد یا افرادی مشکلات دیگران را میبینند و سپس متوجه میشوند آن مشکل یا مسئله، مشکل و مسئله خودشان هم هست. در مواقع دیگر مردم از طریق رسانهها متوجه مسائل میشوند و آنها را مسائل خودشان میدانند. در این شیوه به این دلیل که رسانهها معمولا جریانی از بالا به پایین دارند، سیاستمداران و دیگر چهرههای تأثیرگذار میتوانند در تعیین مسائل و مشکلات مردم مؤثر باشند. شیوه دیگری که جریانی از پایین به بالا دارد، تأثیرپذیری از طریق چهرهبهچهره و گفتوگوی بینفردی است. در اصول مدیریت گفته میشود هر آدمی میتواند ذهن پنج آدم دیگر را پر کند. به همین دلیل ممکن است ذهنیت مردم از طریق گفتوگو با دوست و آشنا نیز به وجود آمده باشد. درباره مسئله هستهای یا هر موضوع دیگری ممکن است یکی یا همه این عوامل دستبهدست هم دهد و نظر مردم را شکل دهد». بخش دیگری از این نظرسنجی مربوط به مسائل سیاسی از جمله ایجاد رابطه با ایالاتمتحده آمریکا و دیدگاه ایرانیها درباره کشورهای گروه 1+5 میشود. براساس این نظرسنجی «دیدگاهها درباره دولت آمریکا همچنان منفی است. با این حال اکثریت مردم دیدی مثبت نسبت به مردم آمریکا دارند». همچنین «دوسوم مردم میگویند که به کشورهای 1+5 اعتماد ندارند. البته میزان این اعتماد در مقایسه با پاییز 2014 افزایش یافته است». نرسیسیانس درباره این نتایج میگوید: «این نتایج بهطورکلی نشاندهنده بالارفتن آگاهی سیاسی مردم است. با این وجود از نظر من عدم تمایل به دولت آمریکا در برابر تمایل به مردم این کشور نوعی فرافکنی است؛ چون مردم ایران دوست دارند درباره خودشان هم همین همینطور باشد و مردم کشورهای دیگر فارغ از اینکه چه دولتی سر کار است درباره مردم ایران قضاوت کنند. البته درمورد نظر مثبت یا منفی درباره کشورها باید یک نکته را مدنظر داشت و آن روابط فرهنگی است که خارج از چارچوبهای مرزهای سیاسی بین کشورها وجود دارد. مردم ایران از طریق برخی کالاها مثل انواع خوراکیها یا حتی سینمای آمریکا با فرهنگ و مردم این کشور بیشتر آشنا هستند و نسبت به آنها احساس بهتری دارند، اما این موضوع درباره کشورهای اروپایی صادق نیست. به همین دلیل شاید با سیاستمداران 1+5 همدلی ندارند. مردم بیشتر این کشورها را از طریق آنچه در اخبار و در ارتباط با موضوع هستهای میشنوند، میشناسند و این بیاعتمادی میتواند بیدلیل نباشد». مذاکرات ایران و شش قدرت جهانی تیرماه به پایان خواهد رسید. تعجبآور نیست که با برداشتهشدن تحریمها و برقراری مجدد ارتباطات بین کشورهای مختلف دنیا، نظرها تغییر کند و سنجشهای جدیدی در این زمینه لازم باشد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.