صادرات گاز ایران به کشور همسایه در حال نهاییشدن
رقابت ایران و ترکمنستان بر سر گاز افغانستان
شرق: مسیر گازرسانی ایران بهدلیل تحریمها دستخوش تغییراتی شد، به این ترتیب ایران نیز که چهارمین تولیدکننده گاز جهان محسوب میشود، به دنبال بازارهای جایگزین رفت. همچنین ایران بهعنوان بزرگترین دارنده ذخایر گاز جهان، توان صادرات سالانه 25 تا 30 میلیارد مترمکعب گاز را به اروپا دارد و هماکنون 1.5درصد از تجارت جهانی گاز را در اختیار دارد و این مقدار تا پایان سال 1404 باید به 10درصد افزایش یابد. در حالی ایران به تازگی رایزنیهای خود را برای صادرات گاز به افغانستان آغاز کرده که ترکمنستان از ابتدای سال 2015 مشغول احداث خط لوله تاپی برای صادرات به افغانستان و پاکستان و هند است. به گزارش فارس، ایران درحالحاضر تنها گاز خود را به ترکیه صادر میکند و قرار است در سال 94 صادرات گاز به عراق نیز آغاز شود. با این شرایط مسئولان صنعت گاز ایران بارها از آغاز مذاکرات با افغانستان بهمنظور صادرات گاز به این همسایه شرقی صحبت کردهاند. اخیرا نیز مدیر امور بینالملل شرکت ملی گاز ایران با بیان اینکه با افزایش تولید فازهای جدید پارس جنوبی، امکان صادرات روزانه 200میلیون مترمکعب گاز به کشورهای همسایه فراهم میشود، اظهار کرد؛ هماکنون در حال مذاکره و برنامهریزی برای افزایش صادرات گاز هستیم. عزیزاله رمضانی تصریح کرد از سال گذشته، مذاکراتی را با افغانستان آغاز کردهایم که این مذاکرات امسال نیز ادامه دارد و امیدواریم بهزودی به نتیجه برسیم، اما باید گفت به سبب اینکه بازار افغانستان برای واردات گاز آماده نیست و برای نخستینبار وارد این عرصه میشوند برای آنها ابهاماتی وجود دارد که باید برطرف شود. این گزارش میافزاید، افغانستان بازار بالقوهای برای صادرات گاز ایران بهشمار میرود و امکان تبدیل این کشور به یک مشتری بالفعل گاز ایران وجود دارد و در این زمینه بخش خصوصی نیز مایل به سرمایهگذاری است. مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران اواخر سال گذشته با بیان اینکه مذاکره دولتی برای صادرات گاز ایران به افغانستان انجام نشده است، اعلام کرده بود تاکنون چند شرکت خصوصی برای تأمین گاز شهرهای مرزی افغانستان وارد مذاکره شدهاند. به گفته حمیدرضا عراقی درحالحاضر امکان گازرسانی به شهرهای مرزی افغانستان با اجرای خط لوله صدکیلومتری و انشعاب از شبکه گاز استان خراسان جنوبی وجود دارد. در این راستا، پدرام سلطانی، نائبرئیس اتاق بازرگانی ایران در گفتوگو با «شرق» با بررسی قابلیتهای صادرات گاز ایران به کشورهای همسایه گفت: با توجه به پیشرفت در حوزه گازی جنوب، طبیعتا ضمن تکمیل مصارف داخلی باید به فکر توسعه بازارهای خارجی هم باشیم. در همین راستا بهواسطه ماهیت گاز طبیعی، مهمترین و عملیترین بازارها برای ایران، کشورهای همسایه هستند چراکه میتوان از طریق خط لوله و در مسیرهای کوتاه این نقل و انقالات را انجام داد. سلطانی با اشاره به صادرات گازی ایران به افغانستان نیز گفت: هرچند افغانستان در میان کشورهای همسایه، کمتوانترین کشور است، اما با توجه به جمعیت بالای آن، مصرف سوخت قابلتوجهی دارد. درحالحاضر نیز سوخت این کشور بهصورت مستقیم یا ترانزیت از ایران یا از طریق ترکمنستان یا قزاقستان تأمین میشود. طبیعی است دسترسی آنها به گاز، تأمین سوخت آنها از ایران را مداوم میکند. وی با اشاره به مهمترین مسیرهای گازی ایران افزود: مهمترین مسیر انتقال گاز ایران به کشور ترکیه و از این طریق به اروپاست. مسیر دیگر، انتقال گاز ایران از طریق خط لوله صلح به پاکستان و از آن طریق به بازار بزرگ هند و سپس چین است. پس از این مسیرهای عمده، گازرسانی به کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس، افغانستان و عراق و در صورت آرامش و صلح، کشور سوریه بهعنوان مسیرهای جایگزین مطرح هستند. بهگفته سلطانی، باید در درازمدت از طریق LNG، نسبت به مایعسازی گاز طبیعی و صادرات آن از طریق کشتیهای مخصوص اقدام کرد تا بتوان بازار را از قطر که 10 سال است اقدام به مایعکردن گاز کرده، گرفت. مذاکرات گازی ایران و افغانستان در حالی تازه قرار است آغاز شود که از سال گذشته مذاکرات انتقال گاز ترکمنستان به پاکستان از طریق افغانستان آغاز و عملیات احداث خط لوله انتقال گاز (تاپی) نیز با حمایت شرکتهای آمریکایی و اروپایی از ابتدای سال 2015 آغاز شده است. براساس آنچه در قرارداد خط لوله تاپی آمده است، افغانستان میتواند ضمن دریافت حق ترانزیت از گاز این خط لوله نیز استفاده کند. از سویی، مسئول بازرگانی سفارت افغانستان در ایران اعلام کرد افغانستان در حال مذاکره با ایران درباره خرید گاز مایع است. بهگفته الحاج عبدالهادی فرهنگ، افغانستان بخش عظیمی از گاز طبیعی را از ترکمنستان میخرد اما درصدد است واردات گاز از ایران را نیز آغاز کند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.